24/06/2026
“เวลาเราทำงานลงพื้นที่คุยเรื่องประจำเดือน เราพบว่าเพื่อนเราบางคนประจำเดือนเป็นสีเขียวคือมันติดเชื้อ หรือบางคนปวดท้องเมนส์เป็นปีๆ ปวดจนเป็นลมแต่ไม่เคยไปหาหมอ เพราะหมอก็รู้สึกว่าคุณแตกต่าง การไปขึ้นขาหยั่งตรวจมันยาก พอบอกว่าจะตรวจช่องคลอด มันไม่ใช่ทุกโรงพยาบาลที่เราจะไปได้”
นุ๊ก-อาทิตยา อาษา อธิบายว่า เพราะสังคมมีเรามีฐานความคิดแบบสองเพศ คือเพศหญิงกับเพศชาย ในมุมของทอมและทรานส์แมน ถ้าหากเราไม่ใช่เพศหญิง เราจึงต้องผันตัวไปเป็นเพศชาย แล้วการที่สังคมมีกรอบความเป็นชายว่าต้องบึกบึน มีกล้าม ไม่มีหน้าอก ต้องเป็นช้างเท้าหน้า ซึ่งฐานแนวคิดนี้ยิ่งเป็นการบังคับว่าทอมและทรานส์แมนต้องเป็นไปตามนั้น ทั้งแบบที่ไม่รู้ตัวกับแบบที่รู้ตัวว่าคิดแบบนี้ไม่ดี แต่เพราะชีวิตไม่มีเวลาให้ตั้งคำถามมากกว่า
“กลุ่มคนข้ามเพศที่มีภาวะ Gender Inconqruence (ภาวะเพศสภาพไม่สอดคล้องกับเพศกำเนิด) รู้สึกถูกกักขังในร่างตัวเอง ต้องพันหน้าอกซึ่งมันส่งผลต่อการหายใจ บางคนกินข้าวก็ต้องไปล้วงคอเพราะต้องพยายามผอมไม่ให้มีนม รวมถึงภาวะการฆ่าตัวตายมันสูงมากโดยเฉพาะวัยรุ่นที่อยู่กับพ่อแม่ที่ไม่เข้าใจ และไม่มีทรัพยากรมากพอจะเปลี่ยนตัวเองไปเป็นเพศที่ต้องการได้”
แล้วเมื่อพูดถึงเรื่องเพศและอนามัยเจริญพันธุ์ (Reproductive Health) สังคมมักจับคู่สิ่งนี้ไว้กับ ‘ผู้หญิง’ โดยอัตโนมัติ ยิ่งทอมกับทรานส์แมน ต้องทำตามความเป็น ‘ชายในขนบ’ เท่าไร ยิ่งละเลยปัญหาด้านนี้ เช่นเดียวกับที่ความเข้าใจนี้ทำให้ระบบสาธารณสุขไทยไม่ได้เห็นและให้ความสำคัญ ‘ผู้ชายข้ามเพศที่มีระบบอวัยวะภายในเป็นเพศหญิง’ มากพอ จนส่งผลให้ปัญหาสุขภาพถูกซุกซ่อนไว้จนถึงขั้นวิกฤติ
ในวันที่สังคมไทยกำลังเฉลิมฉลองชัยชนะของกฎหมายสมรสเท่าเทียม และปักหมุดหมายว่าเรากำลังเดินหน้าสู่ ‘สวรรค์ของความหลากหลายทางเพศ’ นุ๊กและเครือข่าย TransEqual กลับชวนเรามองลึกลงไปใต้พรมของประชากรแฝงที่ไม่มีใครมองเห็น ‘ทอมและทรานส์แมน ผู้ชายข้ามเพศ’ ที่ซึ่งสุขภาวะ เนื้อตัวร่างกาย และสิทธิขั้นพื้นฐาน ถูกกำกับไว้ด้วยป้ายราคาอันมหาศาลและระบบรัฐแบบสองเพศ (Gender Binary) ที่พร้อมจะคัดคนที่หลุดขอบให้ออกไปจากระบบ
อ่าน ‘ประจำเดือน คุมกำเนิด การรักตัวเอง’ ปัญหาด้านสุขภาวะของผู้ชายข้ามเพศที่ถูกกดทับไม่รู้จบ นุ๊ก-อาทิตยา อาษา TransEqual ว่าด้วยทำไมการเป็นตัวเองมีราคาที่ต้องจ่าย https://section09.thaihealth.or.th/2026/06/23/transmen-health/
เรื่อง : มยุรา ยะทา
ภาพ : สุกฤษฎิ์ ปัจจันตดุสิต
ภาพประกอบ : บัว คำดี
#ผู้ชายข้ามเพศ + #ประชากรกลุ่มเฉพาะ #สำนัก9 #สสส #นับเราด้วยคน #เสียงที่คนอื่นไม่ได้ยิน ับเราด้วยคน
