Thai Water Partnership

Thai Water Partnership Thai Water Partnership (THAILAND)

17/03/2026

รำลึกถึงคุณเจี๊ยว สุรจิต ชิรเวทย์
"บทสนทนาว่าด้วย...คมความคิดสุรจิต ชิรเวทย์
มีนาคม 2560: ยุทธศาสตร์การรักษาบ้านเมือง"

ลาที...ปีแห่งภัยและความสูญเสียเริ่ม...ชีวิตใหม่ ด้วยหัวใจที่เปี่ยมหวังเสริม...พลังครอบครัว-ชุมชนร่วมกันมูลนิธิเพื่อการบร...
31/12/2025

ลาที...ปีแห่งภัยและความสูญเสีย
เริ่ม...ชีวิตใหม่ ด้วยหัวใจที่เปี่ยมหวัง
เสริม...พลังครอบครัว-ชุมชนร่วมกัน
มูลนิธิเพื่อการบริหารจัดการน้ำแบบบูรณาการ (ประเทศไทย)
ThaiWP-Team 2569

Farewell...to the year of disasters and losses.
Start...new life with hopes for the better.
Promote...families and communities strength and unity.
Thai Water Partnership (THAILAND)
ThaiWP-Team 2026

‘ภัยน้ำท่วม’ ที่เหมือนท่วม (เลย) หัวชุมชน...ไปแล้วD2R Learning & Action Partnering-ภาคีเครือข่ายจัดการภัยพิบัติดูเหมือนว...
14/08/2025

‘ภัยน้ำท่วม’ ที่เหมือนท่วม (เลย) หัวชุมชน...ไปแล้ว
D2R Learning & Action Partnering-ภาคีเครือข่ายจัดการภัยพิบัติ

ดูเหมือนว่า เวลาที่ผ่านไปกับความเสี่ยงและผลกระทบจากอุบัติภัยน้ำท่วมลุ่มน้ำน่าน ไม่ลดน้อยลง มีแต่จะขยายขอบเขตการทำลายทั้งโครงสร้างสาธารณูปโภค ถนนหนทาง ประปา ไฟฟ้า รวมทั้งนิเวศลุ่มน้ำและเศรษฐกิจ วิถีชีวิต ของคนลุ่มน้ำมากขึ้น ทั้งทรัพย์สินสาธารณะและข้าวของครัวเรือนส่วนบุคคล กลายเป็นว่าคนลุ่มน้ำน่านต้องเผชิญกับภัยน้ำท่วม ซ้ำแล้วซ้ำเล่า หมุนวนมาเร็ว บ่อยครั้งขึ้น ถี่และรุนแรงยิ่งขึ้น

เมื่อหลายปีที่ผ่านมา เมืองเวียงสาเป็นเสมือนสนามทดลองไอเดียใหม่ๆ ของการจัดการภัยพิบัติ ซึ่งภัยน้ำท่วมเดิมอาจมาเยือนเมืองเวียงสา สามถึงห้าปีต่อครั้ง ช่วงเริ่มต้นความไว้วางใจฝากเอาไว้กับเครื่องมือที่เป็นเขื่อนกั้นน้ำ/พนังกั้นน้ำขนาดใหญ่ที่หน่วยงานก่อสร้างเอาไว้ ช่วยให้เมืองสาพ้นวิกฤตน้ำขนาดใหญ่ ปี 2554 มาได้ โดยในเขตเศรษฐกิจของเมืองไม่ถูกน้ำท่วมเสียหาย พื้นที่เขตเมืองตอนในยังคงทำหน้าที่ส่งผ่านสินค้า ข้าวของที่จำเป็นในช่วงวิกฤต พร้อมกับทำหน้าที่ประสาน กระจายทรัพยากร ความช่วยเหลือจากภายนอกให้กับชุมชนที่อยู่ตอนในที่ได้รับผลกระทบน้ำท่วมโดยตรง ในตอนนั้นพื้นที่ลุ่มต่ำหลายแห่งถูกน้ำท่วมมิดหลังคา ทั้งบ้านดอนชัยและหลายชุมชนทางฝั่งไหล่น่าน

ต่อมาเมื่อแนวคิดชุมชนมีส่วนร่วมในการจัดการภัยฯ เป็นที่ยอมรับกัน ในวงกว้าง (ตามกรอบการทำงานแบบเฮียวโกะ-เซนได) ทางเวียงสาก็มีชุมชนกลางเวียงเป็นต้นแบบ การสำรวจจัดทำผังชุมชน ที่ตั้งครัวเรือน เดินทำผังเส้นทางน้ำ พื้นที่เสี่ยง จุดคอขวดที่น้ำจะมาหลง/ยกระดับสูง เอ่อล้นคันกั้นน้ำ เพราะมีสิ่งกีดขวาง ทางชุมชนตั้งกลุ่มช่วยกันเดินสำรวจ ทำแผนผังจุดเสี่ยง จุดที่มีสิ่งกีดขวางทางไหลของน้ำ ทั้งขยะ ปฏิกูลฯลฯ การกำหนดพิกัดครัวเรือนผู้สูงอายุ ผู้ป่วยที่ดูแลตนเองไม่ได้ มีการขยายความร่วมมือทำกันเป็นเครือข่ายเพื่อส่งข้อมูลฝนตกล่วงหน้ากันเอง แจ้งข่าว ฝนตกหนักที่อาจเกิดน้ำป่าไหลหลากจากต้นน้ำ มุ่งไปท้ายน้ำ มีข้อเสนอให้ทางเทศบาลจัดทำสติ๊กเกอร์แสดงถึงกลุ่มผู้สูงอายุ ผู้ป่วย ฯลฯ ติดเอาไว้ที่บ้านให้สังเกตเห็นได้ง่ายเมื่อทีมกู้ภัย/ฉุกเฉินเข้าไปช่วยเหลือส่งข้าว ส่งยาตามที่จำเป็น เรื่องเหล่านี้ถูกถ่ายทอดลงในแผนของเทศบาลเอาไว้ด้วย นับเป็นต้นแบบที่ได้รับคำชื่นชม มีคนมาเรียนรู้ ดูงานเอาไปขยายผลทำกันในพื้นที่อื่นๆ อย่างคึกคัก

เมื่อการทำงานของชุมชน ผู้นำ/แกนนำได้รับการยอมรับในวงกว้างมากขึ้น การรับมือภัยน้ำท่วมก็ดูมีประสิทธิภาพมากกว่าแต่ก่อน การเสนอแนวทาง จัดการภัยฯ โดยมีชุมชนเป็นฐานและทางท้องถิ่นเข้ามาเสริมหนุน ก็ได้รับการตอบสนองจากเครือข่ายที่มาทำงานร่วมกัน การแจ้งเตือนปริมาณฝนตก น้ำยกตัวสูงในลำน้ำทางต้นน้ำ ก็มีการส่งข่าวผ่านระบบไลน์ มาให้ผู้รับผิดชอบทางท้ายน้ำ มีแผนกำหนดการสำรวจค่ายคู ประตูรบเพื่อเตรียมระบายน้ำโดยฝ่ายเจ้าหน้าที่เทศบาล อบต. รวมทั้งการชี้แจงทำความเข้าใจคนในชุมชน เพื่อเตรียมพร้อมกับครัวเรือนเปราะบางเป็นระบบมากขึ้น มีงบประมาณของเทศบาลช่วยสนับสนุนให้มีเจ้าหน้าที่อภิบาลคอยติดตามปรับปรุงข้อมูลของผู้สูงอายุ ผู้ป่วยติดเตียงฯลฯ กลุ่มที่ช่วยเหลือตนเองไม่ได้ มีการจัดทำบัญชีรายการของอุปกรณ์ เครื่องมือที่ต้องตรวจตรา ซ่อมบำรุง จัดทำพิกัดครัวเรือนในพื้นที่เสี่ยงภัยฯลฯ แต่เมื่อปี 2563 มีน้ำสาขึ้นสูงอย่างรวดเร็วในขณะที่ทางชุมชน และเจ้าหน้าที่เทศบาลแทบจะทุ่มกำลังทั้งหมด เท่าที่มี เฝ้าระวังทางฝั่งแม่น้ำน่านที่อยู่ทางด้านหน้า/ทิศเหนือของเมืองเนื่องจากเห็นว่าเป็นภัยคุกคามขนาดใหญ่ มีพลังทำลายรุนแรงกว่ามาก กลับกลายเป็นว่า ในปีนั้น ในช่วงกลางดึกเขตชุมชนเวียงสาถูกน้ำสาที่ไหลมาจากที่สูงเฉียงมาทางด้านทิศใต้ของเมือง หลากทะลักเข้าท่วมอย่างรวดเร็ว หลายครัวเรือนถูกน้ำท่วมสูงมาก โดยไม่มีการเตรียมการยกของขึ้นที่สูงอย่างที่เคยปฏิบัติมาแต่อย่างใด เป็นสภาพการยืนขาตายเพราะโดนกลลวงของน้ำหลอกเอา ชุมชนกลางเวียงเกือบทุกครัวเรือนเลยโดนน้ำท่วมเข้าไปเต็มๆ

ในปัจจุบัน เมื่อน้ำที่มาจากฝนตกหนัก 200-400 มม. ในระยะเวลาตกเพียงสองวัน ไหลหลากมาได้ทั้งทางด้านหน้า (แม่น้ำน่าน น้ำว้า) และด้านข้าง (แม่น้ำสา) การดูแล ป้องกันตัวเองให้พ้นน้ำท่วมจึงเป็นโจทย์มหาหินของคนเวียงสา /ก่อนเข้าสู่ฤดูฝน การเตรียมพร้อมตรวจตราค่าย คู ประตูรบทำไปแล้ว เตรียมซ่อม เตรียมเครื่องมือ โครงสร้างฯลฯ ป้องกันน้ำขึ้นสูง และพนังกั้นพื้นที่ลุ่มต่ำทั้งหลาย รวมทั้งมีหน่วยเฉพาะเตรียมรายชื่อกลุ่มเปราะบาง(สูงวัย ผู้ป่วยฯลฯ) เข้าเยี่ยมเยียน ดูแลความต้องการ เตรียมให้การสนับสนุน ผู้บริหารหน่วยท้องถิ่นนัดหมายประชุมซักซ้อม การแจ้งข่าวล่วงหน้า เตรียมยกย้ายข้าวของ การจัดจราจรในพื้นที่ตอนใน ฯลฯ สิ่งเหล่านี้ เป็นงานที่ทำร่วมกันในรูปเครือข่ายซึ่งแต่เดิมเริ่มจาก 7 หน่วย มาเป็น 15 หน่วยร่วมช่วยกัน

ปีนี้ 2568 เมื่อฝนตกหนักเริ่มตั้งแต่เข้าฤดูฝนเดือนมิถุนายน ชิมลางยกระดับน้ำน่านมาแล้วครั้งนึง เสมือนมาทักทายกัน หลังจากนั้น ฝนตกหนักที่ตอนต้นน้ำ ช่วงท้ายเดือนมิถุนายนอีกครั้ง รอบนี้น้ำน่านยกระดับพร้อมกับน้ำสา จึงเป็นเหตุว่า บางพื้นที่รอบปีนี้ น้ำท่วมในพื้นที่สองครั้งเข้าไปแล้ว ที่ผ่านมาสองครั้งจึงเป็นเสมือนน้ำเริ่มเข้าทักทาย ชิมลางระบบป้องกัน การเตรียมความพร้อมของค่าย คู ประตูรบของเครือข่ายเราในระดับพืื้นที่
แต่เมื่อ “อิทธิพลพายุวิภา” เข้ามาเฉียดใกล้ในรูปของมรสุมกำลังแรงเสริมกันกับความกดอากาศต่ำกำลังแรงที่เป็นอิทธิพลบางส่วนจากพายุวิภา ทำให้ฝนตกหนักในเขตพื้นที่ตอนบน ทั้งอำเภอเฉลิมพระเกียรติ บ่อเกลือ ทุ่งช้าง เชียงกลาง ปัว ท่าวังผา ในช่วงวันที่ 22 ถึงวันที่ 31 กรกฎาคม น้ำน่าน น้ำว้า น้ำสาและสาขาอื่น ทั้งน้ำปั้ว น้ำสมุน น้ำครก ก็มีระดับสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว พร้อมๆ กัน น้ำน่านท่วมระเรื่อยมาจากปัว ท่าวังผาล้นข้ามตลิ่ง ถนน/พนังที่หน้าตัวเมือง เข้าท่วมเมืองน่านแบบที่ไม่เคยปรากฏมาก่อนในระยะหลังมานี้ น้ำสาและน้ำว้า ผสมโรงกับน้ำน่าน เข้าท่วมพื้นที่เวียงสาเป็นวงกว้าง แทบเรียกว่า “ไม่มีพื้นที่ในเขตเมืองส่วนใดที่รอดไปจากน้ำท่วมในครั้งนี้”กลไกชุมชน-ท้องถิ่น ที่พร้อมรับมือเหตุน้ำท่วมมาครั้งแล้ว ครั้งเล่าของพื้นที่ในลุ่มน้ำน่าน ถูกทำลายอย่างหมดรูป น้ำท่วมลำน้ำน่านครั้งนี้ท้าทายแนวความคิดการจัดการภัยน้ำท่วมด้วยกลไก เครือข่ายความร่วมมือระดับพื้นที่อย่างใหญ่หลวง เหลียวไปทางไหน ยังเห็นแต่ริ้วรอยของความเสียหายเต็มไปหมดทุกพื้นที่ เรี่ยวแรงที่ผู้คนจะกลับมาประกอบร่าง สร้างรูปรอยการทำงานแบบร่วมมือกันอย่างแข็งขันแบบที่เคยเป็นมา น่าจะเป็นคำถามที่ยังไม่อาจตอบได้โดยง่าย...

จากพายุโนรู มาถึงยางิ และอะไรอีกหลายลูกที่อาจตามมาในฤดูนี้ มันสะท้อนให้เห็นถึงความแปรปรวนของระบบและรูปแบบภูมิอากาศของบ้า...
19/09/2024

จากพายุโนรู มาถึงยางิ และอะไรอีกหลายลูกที่อาจตามมาในฤดูนี้ มันสะท้อนให้เห็นถึงความแปรปรวนของระบบและรูปแบบภูมิอากาศของบ้านเราอย่างเกินจะคาดเดา เพราะมีตัวตัดขวางหลักอย่างโลกร้อนที่กำลังเดือดขึ้นทุกที

ดินฟ้าอากาศแปรปรวนเปลี่ยนไปเป็นอย่างมาก และเราไม่รู้แล้วว่ารูปแบบหรือระบบภูมิกาศแต่ละอย่างมีอิทธิพลต่อกันอย่างไรแล้ว

ผู้เชี่ยวชาญหลายๆท่านประมวลข้อมูลข้อเท็จจริงมาอธิบายให้คนเข้าใจสถานการณ์ที่กำลังเผชิญ และเราได้รับเกียรติจากหลายๆ ท่านจะมาคุยให้ฟังที่เวทีฯ วันที่ 25 นี้🙏

ไต้ฝุ่นสายปั่น, ลมมรสุม Monsoons, อากาศสุดขั้ว La Nina, และโลกร้อน มีอิทธิพลต่อกันและกันอย่างไร และกำลังป่วนโลกนี้และบ้านเราให้กลายเป็นโลกรวนๆ ไปขนาดไหนแล้ว ชวนร่วมรับฟังและพูดคุยแลกเปลี่ยนด้วยกันที่เวทีฯ 25 นี้ค่ะ:)

ที่หอศิลป์ ชั้น 4, SEA-Junction เหมือนเดิม.

By B.Tribune&Co.👌

📌เสวนาสาธารณะออนไลน์ “เขื่อน - น้ำท่วม – โลกร้อน” 💦ร้อน แล้ง ท่วม นับเป็นอีกรูปธรรมสภาวะ #โลกร้อน #โลกรวน ซึ่งสะท้อน...
05/09/2024

📌เสวนาสาธารณะออนไลน์ “เขื่อน - น้ำท่วม – โลกร้อน”
💦ร้อน แล้ง ท่วม นับเป็นอีกรูปธรรมสภาวะ #โลกร้อน #โลกรวน ซึ่งสะท้อนถึงสถานการณ์ด้านสิ่งแวดล้อม อันมีปัจจัยส่วนหนึ่งมาจากความเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ แต่นั่นอาจไม่ใช่สาเหตุทั้งหมดของเรื่องนี้
🔴เพราะโจทย์และผลกระทบภายใต้นิยามของ โลกร้อน โลกรวน ที่กำลังเผชิญยังมีรูปธรรมในสถานการณ์ภัยพิบัติซึ่งมีแนวโน้มความถี่และความรุนแรงเพิ่มมากขึ้น โดยเฉพาะ #น้ำท่วม #น้ำแล้ง และสภาวะเหล่านี้มักนำไปสู่การถกเถียงแลกเปลี่ยนของสังคมถึงการบริหารจัดการน้ำขนาดใหญ่โดย #เขื่อน
สมการ “เขื่อน - น้ำท่วม – โลกร้อน” สัมพันธ์กันอย่างไร ชวนติดตามแลกเปลี่ยนเสวนาสาธารณะออนไลน์
🔺ดร.กฤษฎา บุญชัย Thai Climate Justice for all
🔺หาญณรงค์ เยาวเลิศ ประธานมูลนิธิเพื่อการบริหารจัดการน้ำแบบบูรณาการฯ
🔺ผศ.ดร.สิตางศุ์ พิลัยหล้า คณะวิศวกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
🔺สุวิทย์ กุหลาบวงศ์ สมาคมส่งเสริมสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อม
🔺ดำเนินวงเสวนา โดย วลัยลักษณ์ ชมโนนสูง สำนักเครือข่ายและการมีส่วนร่วมสาธารณะ Thai PBS
⏰วันจันทร์ที่ 9 กันยายน 2567 เวลา 09.30 – 12.30 น. ติดตามออนไลน์ทาง Thai PBS I อยู่ดีมีแฮง I Ubon Connect อุบลคอนเนก I นักข่าวพลเมือง Thai PBS

ที่อยู่

Bangkok
10240

เวลาทำการ

จันทร์ 09:00 - 18:00
อังคาร 09:00 - 18:00
พุธ 09:00 - 18:00
พฤหัสบดี 09:00 - 18:00
ศุกร์ 09:00 - 18:00

เบอร์โทรศัพท์

+66860381154

เว็บไซต์

แจ้งเตือน

เป็นคนแรกที่รู้ข่าว: เราจะส่งอีเมลแจ้งเมื่อ Thai Water Partnership โพสต์ข่าวสารและโปรโมชั่น อีเมลของคุณจะไม่ถูกนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์อื่น และคุณสามารถยกเลิกการรับข่าวสารได้ทุกเมื่อ

ทางลัด

แชร์

หมวดหมู่