19/07/2026
วันที่ 14 กรกฎาคม 2026 พนักงาน Meta รวม 26 คน
ยื่นฟ้องบริษัทต่อศาลรัฐบาลกลางที่โอ๊คแลนด์ แคลิฟอร์เนีย กล่าวหาว่าระบบ AI ภายในของบริษัท
ถูกใช้ในการกำหนดว่าใครควรจะถูกเลิกจ้าง
ในการปลดพนักงานครั้งใหญ่ 8,000 คน
เมื่อเดือนพฤษภาคมที่ผ่านมา
ทั้ง 26 คนมีจุดร่วมเดียวกันคือ
ทุกคนเคยลาพักงานตามสิทธิที่กฎหมายคุ้มครอง
ไม่ว่าจะเป็นการลาป่วย ลาคลอด
หรือลาเพื่อดูแลครอบครัว และได้รับการอนุมัติสิทธิ์
ช่วยเหลือด้านความพิการมาก่อนแล้ว
คำฟ้องระบุว่า
ระบบให้คะแนนผลงานที่ใช้ปัจจัยผสมกันหลายอย่าง
ทั้งข้อมูลผลผลิต การใช้งาน AI token
และข้อมูลการพิมพ์คีย์บอร์ด
ถูกออกแบบมาในลักษณะที่ว่า
หากพนักงานคนใดลาพักงานตามที่กฎหมายคุ้มครอง
"จะไม่สามารถสะสมคะแนนผลงานได้"
เพราะระบบไม่ได้หยุดการคำนวณในช่วงที่พนักงานลา
ทำให้ผลผลิตที่วัดได้ของคนกลุ่มนี้
ต่ำลงโดยอัตโนมัติ ไม่ว่าผลทำปฏิบัติงานจริง
จะเป็นอย่างไรก็ตาม
ที่ร้ายแรงกว่านั้นคือ
มีพนักงานคนหนึ่งในคดีนี้เปิดเผยว่า
ตัวเองมีภาวะสุขภาพร้ายแรงที่ได้รับการอนุมัติสิทธิ์ช่วยเหลือจากบริษัทแล้ว แต่กลับถูกผู้จัดการห้ามปราม
ไม่ให้ลา โดยเตือนว่าการลาจะทำให้ถูกเลือกเข้ากลุ่ม
ที่ถูกเลิกจ้าง และบริษัทก็ไม่ได้จัดหาการช่วยเหลือใด ๆ ให้ตามที่ควรจะเป็น
ฝั่ง Meta ปฏิเสธข้อกล่าวหาทั้งหมด
โฆษกของบริษัทออกแถลงการณ์ว่า
ข้อกล่าวหาเหล่านี้ไม่มีมูลและไม่ได้อิงจากข้อเท็จจริง
การตัดสินใจเรื่องกำลังคนและองค์กรทำโดยคน
ไม่ใช่ AI
คดีนี้ยังอยู่ในขั้นเริ่มต้น ยังไม่มีคำตัดสินจากศาล
สิ่งที่คำฟ้องกล่าวหาก็ยังเป็นเพียงข้อกล่าวหาฝ่ายเดียว
ที่ต้องพิสูจน์กันต่อในชั้นศาล
แต่สิ่งที่ทำให้คดีนี้ถูกจับตาเป็นพิเศษคือ
นี่อาจเป็นคดีแรก ๆ ที่ท้าทายกฎหมายโดยตรงว่า
การใช้ AI ช่วยตัดสินใจเรื่องเลิกจ้างคน
จะต้องรับผิดชอบทางกฎหมายอย่างไร
เมื่อระบบไม่ได้ถูกออกแบบมา
ให้แยกแยะบริบทการทำงานจริงของแต่ละคน
ประเด็นสำคัญของเรื่องนี้คือ
ระบบที่ให้คะแนนคนแบบเหมารวม
โดยไม่แยกแยะว่าทำไมตัวเลขถึงเป็นเช่นนั้น
ควรถูกนำมาใช้ตัดสินชะตาพนักงานแค่ไหน
สำหรับ HR แล้ว นี่คือตัวอย่างที่ชัดเจนที่สุด
ของสิ่งที่เคยพูดถึงกันมาตลอด
นั่นคือ AI มองไม่เห็นบริบทที่มนุษย์รู้
เช่น การดูแลพ่อแม่ป่วย การลาคลอด
หรือการต่อสู้กับปัญหาสุขภาพ
สิ่งเหล่านี้ไม่ปรากฏในตัวเลข Productivity
เลยแม้แต่น้อย
คำถามที่ HR ทุกองค์กรอาจต้องถามตัวเองตั้งแต่วันนี้
ไม่ใช่แค่ "เราใช้ AI ช่วยประเมินผลงานหรือยัง"
แต่ยังรวมไปถึง "ถ้าเราใช้ AI ช่วยตัดสินใจเรื่องคน
เรามีขั้นตอนตรวจสอบบริบทของแต่ละคน
ก่อนตัดสินใจจริงหรือเปล่า"