21/07/2026
เยือนถิ่นทุเรียน เมืองจันทบุรี
จาง ซีเจิ้น (张锡镇)
(แปลเรียบเรียง)
จังหวัดจันทบุรีของไทยได้ชื่อว่าเป็น “เมืองหลวงแห่งทุเรียน” ที่มีชื่อเสียงโด่งดังไปทั่วสารทิศ ผลผลิตทุเรียนของที่นี่คิดเป็นสัดส่วนสูงถึงประมาณร้อยละ 80 ของทั้งประเทศไทย และทุเรียนส่วนใหญ่ที่ส่งออกไปโลดแล่นในตลาดจีนก็มีต้นกำเนิดมาจากดินแดนแห่งนี้นี่เอง
ครั้งแรกที่ผมได้เดินทางมาลิ้มรสทุเรียนถึงจันทบุรี ต้องย้อนกลับไปเมื่อหลายปีก่อน ตอนนั้นเป็นการทัวร์สวนทุเรียนที่เพื่อนกลุ่มวรรณกรรมร่วมกันจัดขึ้น ค่าบัตรเข้าชมราคา 300 บาท เริ่มด้วยการนั่งรถกอล์ฟแล่นชมทิวทัศน์รอบสวน ชื่นชมความงดงามตระการตาของต้นไม้นานาพันธุ์ที่พร่างพราวไปด้วยผลทุเรียน มังคุด และเงาะ จากนั้นจึงปิดท้ายด้วยบุฟเฟต์ผลไม้มื้อใหญ่ จัดเต็มด้วยทุเรียนและมังคุดกองโตให้รับประทานกันอย่างจุใจ
ทว่าการเดินทางมาครั้งนี้ เป็นการตอบรับคำเชิญของ “หวัง ซื่อเวย์” (วังจื่อเวย์) ลูกศิษย์ชาวไทยของผม เธอสำเร็จการศึกษาจากวิทยาลัยนานาชาติปรีดี พนมยงค์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ที่ผมเคยประสิทธิ์ประสาทวิชาเมื่อหลายปีก่อน ปัจจุบันเธอกลับมาดูแลกิจการสวนผลไม้ของครอบครัว เธอเคยเอ่ยชวนผมมาเยือนที่บ้านเพื่อชิมทุเรียนออร์แกนิกแท้ๆ อยู่หลายคราว แต่ก็ต้องแคล้วคลาดไปเพราะวิกฤตการณ์โรคระบาด มาหนนี้ผมจึงชวนเพื่อนๆ อีกไม่กี่คน (ฉางเซียง, หงเจวียน, และต้าเม่ย) ขับรถมุ่งหน้าเดินทางไปด้วยกัน
สิ่งที่ทำให้พวกเราแปลกใจเป็นอย่างยิ่งคือตอนที่จะจองโรงแรม ที่พักทุกแห่งในตัวเมืองจันทบุรีถูกจองจนเต็มแน่นสมบูรณ์ สะท้อนให้เห็นว่าในฤดูกาลเก็บเกี่ยวทุเรียนเช่นนี้ บรรดานักชิมจากทั่วสารทิศต่างพากันจับจองเดินทางมาอย่างไม่ขาดสาย จนพวกเราต้องขยับไปจองโรงแรมในจังหวัดตราดที่อยู่ห่างออกไปแทน
ระยะทางจากกรุงเทพฯ ถึงจันทบุรีมากกว่า 300 กิโลเมตร ขณะที่รถยนต์กำลังโลดแล่นไปบนทางหลวงระหว่างจังหวัด พวกเรามักมองเห็นรถบรรทุกทุเรียนเต็มคันสวนทางผ่านไปคันแล้วคันเล่า ราวกับว่ามีกลิ่นหอมอ่อนๆ ของทุเรียนโชยมาปะทะนาสิกอยู่ร่ำไป
หากจะเอ่ยถึงรสชาติของทุเรียน ก็ต้องบอกว่าเป็นรสสัมผัสที่ “หอมหวานอย่างสุดซึ้ง ยามกลิ่นกรุ่นสลบไสล” ย้อนกลับไปเมื่อ 20 ปีก่อน ตอนที่ผมทดลองชิมทุเรียนเป็นครั้งแรก โชคร้ายที่ได้ลองทุเรียนที่งอมเกินไป ยามเมื่อยกเข้าใกล้ริมฝีปาก กลิ่นเหม็นรุนแรงก็พุ่งเข้ากระแทกโสตประสาทการรับกลิ่นอย่างจัง คล้ายคลึงกับกลิ่นสิ่งปฏิกูล บวกกับเนื้อสัมผัสเหนียวเละสีเหลืองนวล ทำให้ผมแทบจะอาเจียนออกมาทันที หลังจากนั้นหลายปีผมจึงปิดใจและหลีกห่างจากทุเรียนเรื่อยมา จนกระทั่งต่อมา คุณจาง祥盛 (จาง เซียงเชิ่ง) เจ้าของสวนเสือศรีราชา ได้เลี้ยงรับประทานทุเรียนเกรดพรีเมียม ความประทับใจครั้งนั้นจึงช่วยลบล้างอคติที่ผมเคยมีต่อทุเรียนจนหมดสิ้น และกลายเป็นความหลงใหลนับแต่นั้นเป็นต้นมา ยอมรับเลยว่าทุเรียนคุณภาพเยี่ยมนั้นเปี่ยมไปด้วยรสชาติและโภชนาการ สมฐานะ “ราชาแห่งผลไม้” อย่างแท้จริง การได้ดื่มด่ำกับทุเรียนสดๆ กลางบรรยากาศในสวนยิ่งทำให้ผู้คนหลงใหลจนลืมวันเวลา—และนี่อาจจะเป็นที่มาของชื่อภาษาจีนของมันที่แปลว่า “ตรึงใจจนลืมกลับ” (หลิวเหลียน) ก็เป็นได้?
ซื่อเวย์ได้จองร้านอาหารที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวริมชายหาดไว้ล่วงหน้า เจ้าของร้านเป็นเพื่อนนักเรียนสมัยมัธยมของเธอ พวกเราห้าคนเดินทางตาม GPS ไปถึงร้านก่อนเป็นกลุ่มแรก เถ้าแก่เนียด้ามารอคอยต้อนรับอย่างอบอุ่นแต่ไก่โห่ เมื่อทราบว่าพวกเราเป็นแขกของเพื่อนเก่า เธอจึงเชื้อเชิญพวกเราเข้าไปนั่งในร้านอย่างเป็นกันเอง ร้านอาหารไม่ได้ใหญ่โตมากนัก ทว่าตกแต่งได้อย่างมีรสนิยม หลีกเร้นจากความน่าวุ่นวายของตัวเมือง ตัวร้านตั้งอยู่บนบ่อกุ้งกลางทุ่งกว้าง รอบกายล้อมรอบด้วยบ่อน้ำเลี้ยงกุ้งสุดสายตา ทัศนียภาพรอบทิศเต็มไปด้วยความสดชื่นบริสุทธิ์ของธรรมชาติ ยามเมื่อนั่งอยู่ภายในร้านที่โปร่งโล่ง ลมทะเลพัดโปรยปรายมาปะทะใบหน้า ชวนให้รู้สึกผ่อนคลายและสบายอารมณ์ยิ่งนัก
ครู่ต่อมา รถของซื่อเวย์และคุณแม่ก็เดินทางมาถึง ผมรีบก้าวออกไปต้อนรับ ซื่อเวย์ยิ้มทักทายพร้อมกับสวมกอดอาจารย์ด้วยความเคารพ ผมไต่ถามสารทุกข์สุกดิบและทักทายคุณแม่ของเธอ จึงได้ความว่าคุณพ่อของซื่อเวย์เดิมทีตั้งใจจะมาร่วมต้อนรับด้วย แต่ประจวบเหมาะกับมีเพื่อนจากกรุงเทพฯ เดินทางมาเยือน จึงต้องแยกย้ายกันไปดูแล อาหารมื้อเที่ยงที่จัดเตรียมไว้อย่างใส่ใจคือสำรับอาหารทะเลสไตล์ไทยรสจัดจ้าน สดใหม่และอร่อยเป็นเลิศ หลังจากอิ่มหนำสำราญ พวกเราก็ขับรถตามหลังซื่อเวย์มุ่งหน้าสู่ฟาร์มของครอบครัวเธอ
เลี้ยวจากถนนใหญ่ลงสู่ถนนดินสายเล็กๆ ที่ตัดผ่านทิวไม้ เพียงชั่วครู่ ทัศนียภาพอันกว้างขวางก็คลี่ตัวออกตรงหน้า เบื้องกลางของพื้นที่เป็นอาคารสองชั้นสีขาวสะอาดตา ด้านขวาเป็นโรงเก็บเครื่องจักรและอุปกรณ์การเกษตร ด้านซ้ายเป็นศาลาโปร่งโล่งเปิดรับลมสี่ทิศ ภายในตั้งโต๊ะยาวพร้อมเก้าอี้ม้านั่งยาวตรึงแน่น ส่วนด้านหลังอาคารเป็นผืนหญ้าเรียบกว้างขวาง ขนาดใหญ่โตพอๆ กับสนามแบดมินตันสองสนามรวมกัน
ยามก้าวเท้าเข้าสู่บริเวณบ้าน พวกเราต่างตกตะลึงในความงดงามตรงหน้าอย่างถอนตัวไม่ขึ้น เสียงเอ่ยชมระเบิดขึ้นไม่ขาดสาย ทุกคนค่อยๆ เดินไปหยุดตรงใจกลางผืนหญ้าแล้วทอดสายตามองไปรอบทิศ ตัวบ้านและศาลาตั้งอยู่บนเนินดินสูง ด้านนอกของผืนหญ้าเป็นแปลงปลูกพืชลดหลั่นเป็นชั้นๆ สองคนงานกำลังพรวนดินและดูแลหมู่มวลไม้ดอกอย่างพิถีพิถัน ยามยืนบนที่สูงแล้วมองออกไปไกลๆ จะเห็นความเขียวขจีสดชื่นสะพรั่งเต็มตา ทิวต้นปาล์มเรียงรายต่อกันเป็นทิวยาว ราวกับผืนป่าสีเขียวขจีที่ไร้ขอบเขต ซื่อเวย์เล่าว่า รายได้หลักของครอบครัวมาจากสวนปาล์ม ส่วนการทำสวนผลไม้เป็นธุรกิจที่เพิ่งเริ่มต้นเมื่อไม่กี่ปีมานี้ หลังจากซื่อเวย์เรียนจบกลับมาและคุณพ่อเกษียณอายุ ครอบครัวจึงเริ่มหันมาเพาะปลูกทุเรียน มังคุด และเงาะอย่างจริงจัง สวนผลไม้จึงยังไม่ได้ขยายขนาดจนเป็นอุตสาหกรรมใหญ่โตนัก
พวกเราเดินเล่นผ่อนคลายบนผืนหญ้าอันกว้างใหญ่ สนทนาหัวเราะร่า สูดอากาศบริสุทธิ์สดชื่นของขุนเขาและป่าไม้ และปล่อยใจให้เคลิบเคลิ้มไปกับธรรมชาติอันสวรรค์สรรค์สร้าง ในตอนนั้นเอง คุณแม่ของซื่อเวย์ได้เอ่ยชวนพวกเราเข้าไปเก็บผลไม้ในสวน พร้อมกับเตรียมไม้ไผ่สำหรับเก็บมังคุดโดยเฉพาะไว้สองด้าม ที่ปลายไม้สวมตะกร้าตาข่ายใบจิ๋วเอาไว้ ประสบการณ์อันน่าตื่นเต้นนี้จุดประกายความสนใจของพวกเราเป็นอย่างมาก ผมและฉางเซียงรีบก้าวตรงไปยังใต้ต้นมังคุด เพื่อค้นหาผลที่สุกงอมอย่างตั้งอกตั้งใจ แม้จะได้ยินว่าสวนเพิ่งจะเก็บเกี่ยวผลผลิตรอบใหญ่ไปเมื่อไม่นาน และมังคุดที่สุกได้ที่ในตอนนี้จะมีไม่มากนัก แต่พวกเราก็ยังคงเก็บได้เต็มไม้มือด้วยความตื่นเต้นยินดี ชายวัยเจ็ดสิบกว่าอย่างผม ได้กลับไปสัมผัสความสดใสบริสุทธิ์แบบเด็กๆ อีกครั้ง รู้สึกกระปรี้กระเปร่าเป็นที่สุด แต่น่าเสียดายที่พวกเราไม่มีโอกาสได้ทดลองเก็บทุเรียน เนื่องจากสวนทุเรียนตั้งอยู่ไกลออกไป การเดินทางไม่ค่อยสะดวกนัก การเก็บทุเรียนของคนท้องถิ่นนั้นมีศาสตร์และศิลป์เฉพาะตัว: คนหนึ่งต้องก้าวขึ้นไปบนต้นทุเรียนสูงใหญ่เพื่อตัดขั้วผล ส่วนด้านล่างจะมีคนถือกระสอบป่านคอยรับ สิ่งนี้ต้องอาศัยความจังหวะและความแม่นยำขั้นสูง ในวินาทีที่ทุเรียนร่วงลงมา คนรับจะต้องดึงมุมกระสอบป่านสองข้างขึ้นด้านบน เพื่อรองรับทุเรียนที่มีหนามแหลมคมให้หล่นลงไปในกระสอบอย่างนุ่มนวล ป้องกันไม่ให้ผลไม้กระแทกพื้นจนเสียหาย
แม้จะน่าเสียดายที่ไม่ได้เห็นฉากการเก็บทุเรียนอันตื่นเต้นและคล่องแคล่วเช่นนั้น แต่พวกเราก็โชคดีที่บังเอิญไปพบต้นทุเรียนขนาดไม่สูงใหญ่นักต้นหนึ่ง บนกิ่งสูงมีทุเรียนผลสมบูรณ์แขวนห้อยอยู่หนึ่งผล ผลทุเรียนที่โดดเดี่ยวบนยอดไม้นั้น มองจากระยะไกลคล้ายกับโคมไฟโบราณ แต่เมื่อมองใกล้ๆ กลับดูเหมือนกระบองหนามอันคมกริบ พวกเราผู้มาจากแดนเหนือของจีน ก่อนจะมาสัมผัสด้วยตาตนเอง ไม่มีใครคาดคิดเลยว่าเนื้อสัมผัสอันหอมหวานนุ่มนวลเช่นนี้ จะถูกซ่อนไว้อยู่ภายในเปลือกแข็งที่เต็มไปด้วยหนามแหลมคมคมกริบ! แสดงให้เห็นว่าพฤกษาในโลกล้วนมีจิตวิญญาณ ต้นไม้ผลก็เหมือนกับสรรพสัตว์ ที่สร้างสัญชาตญาณในการปกป้องตนเอง เพื่อปกป้องตนจากภัยอันตรายภายนอก
พวกเราเดินทางกลับมายังศาลา เพื่อเตรียมลิ้มลองผลไม้สดที่เก็บมาด้วยมือ คนงานนำเงาะสดๆ มาส่งให้เป็นพุ่ม ส่วนซื่อเวย์ก็จัดเตรียมทุเรียนเกรดดีเยี่ยมไว้ให้พวกเราล่วงหน้าแล้ว ทุกคนแบ่งปันผลไม้กันอย่างสนุกสนาน ฉางเซียงรับหน้าที่เป็นมืออาชีพในการปลอกทุเรียน ท่าทางของเขาคล่องแคล่วฉับไว ใบมีดเฉือนลงตามรอยแยกของพูได้อย่างแม่นยำ เผยให้เห็นเนื้อสีเหลืองส้มอันเต่งตึง นอนขดตัวอย่างสงบอยู่ภายในเปลือก ราวกับทารกน้อยที่กำลังหลับสนิท ดูน่าเอ็นดูเป็นยิ่งนัก ในบรรดานั้น มีทุเรียนออร์แกนิกผลจิ๋วอันเป็นเอกลักษณ์ของบ้านเธอ ซึ่งมีเนื้อเพียงสองพู ทุกคนแบ่งกันชิม คนละนิดคนละหน่อย แม้จะได้สัมผัสเพียงคำเล็กๆ แต่รสชาตินั้นกลับหวานละมุนและเข้มข้นยิ่งกว่าทุเรียนทั่วไป กลิ่นหอมอบอวลติดอยู่ที่ปลายลิ้นไม่ลืมเลือน
ในตอนนั้นเอง คุณพ่อของซื่อเวย์ก็เดินทางกลับมาถึง ท่านเป็นชายรูปร่างปานกลาง ค่อนข้างผอมเกร็ง ไว้ผมสั้นแสกกลางดูเป็นระเบียบ ท่าทางสุภาพอ่อนโยน ท่านทักทายพวกเราด้วยการประสานมือคารวะอย่างนอบน้อม พวกเรานั่งจิบผลไม้สด สนทนาถึงวิถีชีวิต ทัศนียภาพของสวนผลไม้ พร้อมกับดื่มด่ำกับทิวทัศน์ป่าเขา ซื่อเวย์ทำหน้าที่เป็นล่ามได้อย่างใส่ใจและคล่องแคล่วตลอดเวลา สังเกตได้ชัดเจนว่า ผู้ใหญ่ทั้งสองท่านที่มีนิสัยนอบน้อมและอ่อนโยน ยามได้เห็นลูกสาวของตนเจรจาพูดย่ออย่างมีมารยาท วางตัวได้อย่างสง่างาม และมีความสัมพันธ์อันลึกซึ้งกับอาจารย์ สายตาของพวกท่านก็เต็มไปด้วยความภาคภูมิใจและความปลื้มปิติ ผมถือโอกาสนี้เอ่ยชมซื่อเวย์ว่าเป็นคนกตัญญู มีคุณธรรม และมีความเฉลียวฉลาด ยิ่งทำให้ผู้ใหญ่ทั้งสองยิ้มแย้มแจ่มใสด้วยความยินดีอย่างที่สุด
หลังจากจบมื้อทุเรียน ซึ่งถือเป็นมื้อเย็นกลายๆ ผมเกิดนึกสนุกขึ้นมา จึงเอ่ยปากขออนุญาตปลูกต้นทุเรียนด้วยตัวเองสักหนึ่งต้นในสวนแห่งนี้ เพื่อเป็นสัญลักษณ์บันทึกมิตรภาพและเป็นที่ระลึกในการมาเยือนครั้งนี้ ไม่คาดคิดเลยว่าครอบครัวเจ้าบ้านจะตอบรับด้วยความยินดีเป็นอย่างยิ่ง เพียงครู่เดียว คุณแม่ของซื่อเวย์ก็นำต้นกล้าทุเรียนและจอบมาให้ พร้อมกับเชื้อเชิญให้ผมลงมือปลูกด้วยตนเอง ผมรู้สึกยินดีเป็นอย่างยิ่ง งานเกษตรกรรมเป็นสิ่งที่ผมคุ้นเคยดีอยู่แล้วจึงไม่ใช่เรื่องยากเย็น ผมสวมถุงมือ กุมด้ามจอบไว้แน่น เพียงไม่กี่ขุด ขุดหลุมเสร็จสรรพ แล้วลงมือกลบดินปลูกต้นไม้ร่วมกับคุณแม่เจ้าของบ้าน ผมหัวเราะพร้อมเอ่ยว่า ขอให้ต้นไม้ต้นนี้เติบโตในนามของผม เพื่อเป็นที่ระลึก หวังว่าในช่วงชีวิตของผม จะได้กลับมาชิมผลของมันด้วยตัวเอง หรือหากผมไม่มีโอกาสได้รอจนถึงวันนั้น ลูกๆ หรือหลานๆ ของผมก็สามารถมาสานต่อความหวังนี้ได้ ผมยังเอ่ยเย้าต่อไปอีกว่า หากวันใดผมวางมือจากการเป็นอาจารย์และเกษียณตนเองแล้ว ผมจะขอมาทำงานเป็นคนงานในสวนแห่งนี้โดยไม่ขอรับค่าจ้างเลย จะได้ไหม? คำหยอกล้อนี้เรียกเสียงหัวเราะและรอยยิ้มจากทุกคน บรรยากาศเต็มไปด้วยความอบอุ่นละมุนละไม
ก่อนการลากล่วงเลยมาถึง คุณแม่เจ้าของบ้านประคองของขวัญงานปักหางโจวรูปดอกเหมยแดงที่เรามอบให้ พร้อมกับเอ่ยชวนทุกคนไปถ่ายรูปร่วมกันบนผืนหญ้าเป็นที่ระลึก หลังจากบันทึกภาพช่วงเวลาอันงดงามเรียบร้อยแล้ว พวกเราจึงเอ่ยลาครอบครัวด้วยความอาลัยอาวรณ์
วันรุ่งขึ้น ซื่อเวย์รับหน้าที่เป็นไกด์นำพวกเราท่องเที่ยวไปในย่านเมืองเก่าจันทบุรี ในฐานะเมืองหลวงของจังหวัด บรรยากาศของที่นี่คล้ายคลึงกับอำเภอทั่วไปในเมืองจีน ย่านเมืองเก่ามีถนนสายหลักเพียงเส้นเดียว ถนนหนทางแคบพอให้รถยนต์วิ่งสวนกันได้ทีละคัน สองข้างทางเรียงรายไปด้วยร้านค้าโบราณทรงเสน่ห์ ซึ่งส่วนใหญ่ดำเนินกิจการโดยผู้สูงอายุในท้องถิ่น ขายผลไม้ เครื่องดื่ม และขนมพื้นเมือง จากข้อมูลพบว่า บรรพบุรุษของคนแถบนี้ส่วนใหญ่เป็นชาวจีนอพยพ ในอดีตตั้งอยู่ใกล้กับท่าเรือ ในช่วงปลายรัชสมัยเสร็จสิ้นการเดินทางลงใต้ แรงงานชาวจีนได้เดินทางมาทำมาหากินในประเทศไทย หลายคนได้ขึ้นฝั่ง ตั้งรกรากและสืบเชื้อสายอยู่ที่นี่ ตามซอกซอยยังคงมีโรงแรมนานาชนิดที่มีอายุเก่าแก่ร่วมร้อยปี ซึ่งยังคงเปิดรับนักท่องเที่ยวจากทั่วสารทิศ พวกเราก้าวเข้าไปในโรงแรมโบราณแห่งหนึ่ง รูปทรงอาคารคล้ายคลึงกับบ้านสี่ประสาน (ซื่อเหอยวน) แบบจีนโบราณ มีห้องพักบนชั้นลอยลดหลั่นกันไป ใจกลางเรือนมีบ่อรับน้ำฝน (เทียนจิ่ง) ฉากกั้นแบบจีน และป้ายชื่อภาษาจีนโบราณตั้งไว้อย่างครบครัน เปี่ยมไปด้วยกลิ่นอายโบราณ ยามเดินผ่านโถงกลาง บนขอบประตูสูงกวาดสายตาไปจะเห็นอักษรพู่กันจีนคำว่า “汶空” (เวิ่นคง) ซึ่งสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระอักษรไว้เมื่อวันที่ 19 สิงหาคม ค.ศ. 2020 สะท้อนให้เห็นถึงบารมีและสถานะทางสังคมอันสูงส่งของร้านแห่งนี้ ด้านหลังของโรงแรมเป็นบาร์และที่นั่งดื่มชาโปร่งโล่งริมแม่น้ำ พวกเราสั่งเครื่องดื่มเย็นๆ มานั่งพักผ่อนอย่างสบายอารมณ์ หากไม่ใช่เพราะแดดเที่ยงที่ร้อนแรง ที่นี่คงเป็นสถานที่ที่สมบูรณ์แบบสำหรับการจิบชา ตากลม และชมทัศนียภาพรอบกาย ลองจินตนาการดูว่ายามอาทิตย์อัสดง แสงไฟสองฝั่งแม่น้ำค่อยๆ สว่างไสว เรือประมงส่องแสงวับแวมบนผืนน้ำ พร้อมลมเย็นๆ พัดผ่าน ย่อมเป็นภาพที่นุ่มนวลและงดงามเป็นยิ่งนัก
ชาวจีนอพยพที่เดินทางมาปักหลักที่นี่ในอดีต ได้ค้นพบว่าดินแดนแห่งนี้อุดมไปด้วยอัญมณีเลค่า โดยเฉพาะทับทิมและไพลินที่มีชื่อเสียงโด่งดัง พวกเขาจึงตั้งรกรากสืบทอดกันมาหลายชั่วอายุคน อยู่อาศัยร่วมกับชาวเวียดนามอพยพ พ่อค้าชาวยุโรป และชาวบ้านท้องถิ่นอย่างสงบสุข รังสรรค์การค้าอัญมณีจนจันทบุรีก้าวขึ้นเป็น “นครแห่งอัญมณี” ที่โด่งดังไปทั่วเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ที่นี่ไม่เพียงแต่เป็นศูนย์กลางการค้าอัญมณีเท่านั้น แต่ยังเป็นฐานการเจียระไนอัญมณีที่สำคัญยิ่ง โดยมีโรงงานหัตถกรรมอัญมณีมากกว่าสองพันแห่งกระจายอยู่ทั่วเมือง
จันทบุรีถือเป็นจังหวัดเกษตรกรรมอย่างแท้จริง ประชาชนกว่าร้อยละเจ็ดสิบประกอบอาชีพเกษตรกรรม โดยมีสวนผลไม้เป็นเสาหลักสำคัญ นับตั้งแต่ประเทศจีนยกเว้นภาษีนำเข้าผลไม้จากไทย ก็ช่วยกระตุ้นอุตสาหกรรมการปลูกทุเรียนในท้องถิ่นอย่างมหาศาล ราคาสินค้าเกษตรเติบโตอย่างมั่นคง ส่งผลให้เศรษฐกิจท้องถิ่นขยายตัวอย่างแข็งแกร่ง ซื่อเวย์เล่าว่า ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (GDP) ของจันทบุรีติดอันดับต้นๆ ของจังหวัดเกษตรกรรมในไทย ผลผลิตผลไม้ต่างๆ ของท้องถิ่นมีมากกว่า 500,000 ตันต่อปี มูลค่าการค้าผลไม้สูงเกือบ 20,000 ล้านบาท โดยประมาณร้อยละยี่สิบส่งออกไปยังประเทศจีน เธอยิ้มพร้อมกับเอ่ยว่า ชาวบ้านในท้องถิ่นหลายคนที่เห็นแต่งตัวสบายๆ สวมรองเท้าแตะเดินตามท้องถนน แท้จริงแล้วเป็นผู้มีฐานะมั่งคั่ง ขับรถเบนซ์ และเข้าใช้บริการในโรงพยาบาลเอกชนชั้นนำ ยามได้ยินเช่นนี้ พวกเราจึงเกิดความเคารพและมองจังหวัดจันทบุรีที่อ่อนน้อมถ่อมตน แต่มั่งคั่งแห่งนี้ด้วยสายตาที่เปลี่ยนไปทันที
ห่างจากย่านเมืองเก่าไปไม่ไกล โบสถ์คาทอลิกอันตระการตาตั้งผงาดขึ้นมา ตระหง่านเด่นท่ามกลางบ้านเรือนชั้นเดียวและวัดวาอารามรอบข้าง โบสถ์แห่งนี้จำลองสถาปัตยกรรมมาจากมหาวิหารนอเทรอดามแห่งปารีส ยอดหอคอยสไตล์โกธิกสองยอดพุ่งเสียดฟ้า สร้างความแตกต่างทางสายตาอย่างเด่นชัดกับบ้านเรือนทรงต่ำและวัดพุทธโบราณรอบข้าง ในอดีตยามฝรั่งเศสรุกรานดินแดนอินโดจีน และได้เข้ายึดครองจันทบุรี พร้อมกับการเข้ามาของชาวเวียดนามที่นับถือศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิก ชาวบ้านในท้องถิ่นและบาดหลวงชาวฝรั่งเศสจึงได้ร่วมมือกันสร้างโบสถ์แห่งนี้ขึ้น ต่อมาในปี ค.ศ. 1905 รัชกาลที่ 5 ได้ทรงใช้ดินแดนฝั่งตะวันออกของแม่น้ำโขงแลกเปลี่ยนกับฝรั่งเศส ทำให้จังหวัดจันทบุรีได้กลับคืนสู่ผืนแผ่นดินไทยอีกครั้ง โบสถ์แห่งนี้จึงกลายเป็นโบสถ์คาทอลิกที่ใหญ่ที่สุดในประเทศไทยในปัจจุบัน ยามก้าวเข้าสู่ภายใน ตัวโบสถ์ตกแต่งอย่างวิจิตรพิสดาร วาววับด้วยแสงเจิดจรัส สิ่งที่น่าอัศจรรย์ใจที่สุดคือ รูปปั้นพระแม่มารีย์ที่ตั้งอยู่ด้านหน้าฝั่งขวา ประดับประดาด้วยพลอยมากกว่า 200,000 เม็ด น้ำหนักรวมกว่า 20,000 กะรัต ส่องแสงระยิบระยับตระการตา งดงามวิจิตรเป็นที่สุด
เมื่อโบกมือลาโบสถ์คาทอลิก พวกเราก็เดินทางไปชมสถาปัตยกรรมทางพุทธศาสนาที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว—ศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช เพื่อเรียนรู้เรื่องราวประวัติศาสตร์อันทรงคุณค่า พระเจ้าตากสินทรงมีเชื้อสายจีน โดย คุณพ่อ郑达 (เจิ้ง ต้า) ได้เดินทางมาทำมาหากินในประเทศไทยในรัชสมัยจักรพรรดิยงเจิ้งแห่งราชวงศ์ชิง และได้สมรสกับหญิงชาวไทยจนให้กำเนิดพระเจ้าตากสิน น่าเสียดายที่เจิ้งต้าเสียชีวิตตั้งแต่พระองค์ยังเยาว์วัย พระเจ้าตากสินในวัยเยาว์จึงได้รับการเลี้ยงดูจากขุนนางในราชสำนักอยุธยา ได้รับการศึกษาตามแบบแผนราชสำนัก เมื่อเติบโตขึ้นจึงได้เข้ารับราชการและรับพระราชทานยศเป็น "พระยา" ในปี ค.ศ. 1764 กองทัพพม่าได้ยกทัพมารุกรานสยาม กองทัพสยามออกไปรับศึกแต่ต้องถอยร่นกลับเข้าเมืองเนื่องจากกำลังพลน้อยกว่า ทว่าประตูเมืองกลับถูกปิดลงก่อนที่ทัพของพระเจ้าตากสินจะถอยกลับมาถึง ทำให้พระองค์ต้องนำกำลังตีตีฝ่าวงล้อมออกไป ชโลมเลือดแหวกการไล่ล่าของพม่า หลังจากนั้นไม่นาน กรุงศรีอยุธยาก็ถูกกองทัพพม่าเผาทำลายจนพินาศ ราชวงศ์สิ้นสูญ ด้วยหัวใจที่รักชาติและความแค้นเต็มอก พระเจ้าตากสินจึงตัดสินใจถอยทัพมาตั้งมั่นทางภาคตะวันออกของไทย เพื่อรวบรวมกำลังพล สะสมเสบียง และตั้งจิตมั่นที่จะกอบกู้เอกราชกลับคืนมา
พระเจ้าตากสินทรงทราบดีว่า จันทบุรีเป็นศูนย์รวมของชาวจีนอพยพ และยังเป็นจุดแวะพักและศูนย์กระจายสินค้าที่สำคัญสำหรับการค้าขายทางเรือของจีนในแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ด้วยฐานะความเป็นชาวจีนและความสัมพันธ์อันดีกับพาณิชย์ชาวจีน พระองค์จึงได้รับความไว้วางใจจากชาวจีนในท้องถิ่นอย่างรวดเร็ว และได้รับการสนับสนุนด้านเสบียงและกำลังทรัพย์อย่างมหาศาล หลังจากนั้น พระเจ้าตากสินทรงนำทัพแม่ทัพนายกองห้าพันนายพร้อมเรือรบหนึ่งร้อยลำ ยกทัพขึ้นเหนือตามแนวชายฝั่ง เข้ายึดธนบุรีบริเวณปากแม่น้ำเจ้าพระยากลับคืนมาได้เป็นแห่งแรก จากนั้นจึงแล่นเรือขึ้นเหนือ ตรงเข้าโจมตีกรุงศรีอยุธยา ขับไล่กองทัพพม่าและกอบกู้แผ่นดินได้สำเร็จในปีเดียวกัน พระเจ้าตากสินทรงสถาปนาราชวงศ์ธนบุรีขึ้น และได้รับการถวายพระนามว่า สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช พระมหากษัตริย์ผู้ทรงกอบกู้แผ่นดิน จึงไม่ต้องสงสัยเลยว่า จันทบุรีคือฐานที่มั่นสำคัญในการกอบกู้ชาติบ้านเมืองและพลิกผันชะตากรรมของพระองค์ เพื่อเป็นการระลึกถึงพระมหากษัตริย์ผู้ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณอันยิ่งใหญ่ ชาวบ้านในท้องถิ่นจึงร่วมใจกันบริจาคเงินสร้างศาลขึ้นมา และขนานนามว่า ศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช เพื่อกราบไหว้บูชาสืบต่อกันมาหลายยุคสมัย
ศาลแห่งนี้ไม่ได้มีขนาดใหญ่โตนัก ทว่ามีรูปทรงที่แปลกตาและประณีต โดยสร้างจำลองรูปทรงมาจาก "หมวกหมวกขุนนาง" ของพระเจ้าตากสิน ตัวอาคารหลักเป็นทรงกลม มีฐานเป็นรูปหกเหลี่ยม ชั้นกลางล้อมรอบด้วยกันหยดน้ำทรงกลมขอบทอง ชั้นบนเป็นองค์ทาวสีน้ำเงินไพลิน ส่วนยอดเป็นทรงเจดีย์โบราณ มีลูกแก้วสีทองลดเลือนจากใหญ่ไปเล็กจนถึงยอดแหลม ภายในประดิษฐานพระบรมรูปของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ให้ประชาชนและนักท่องเที่ยวได้กราบไหว้บูชา ภายในศาลอบอวลไปด้วยกลิ่นควันธูป มีนักท่องเที่ยวและผู้ศรัทธาเดินทางเข้ามากราบไหว้ขอพรอย่างไม่ขาดสาย บรรยากาศเต็มไปด้วยความเคารพและศักดิ์สิทธิ์
เวลาล่วงเลยมาจนถึงเที่ยงวัน กำหนดการท่องเที่ยวในวันนั้นก็เสร็จสิ้นลงด้วยความเรียบร้อย ซื่อเวย์เอ่ยเชิญชวนพวกเราอย่างใจจริง ให้ไปรับประทานอาหารมื้อใหญ่ร่วมกับครอบครัวของเธออีกครั้ง รวมถึงคุณยายวัย 85 ปีด้วย พวกเราซาบซึ้งในน้ำใจ แต่ก็ขอปฏิเสธอย่างนุ่มนวล และยืนกรานที่จะเป็นเจ้ามือเลี้ยงตอบแทนความเมตตาในครั้งนี้ ดังคำกล่าวที่ว่า “มิตรภาพต้องมีการถ้อยทีถ้อยอาศัย”
สถานที่รับประทานอาหารเป็นร้านอาหารบนยอดเขาที่มีชื่อเสียง ซึ่งจัดไว้สำหรับต้อนรับแขกคนสำคัญโดยเฉพาะ และเป็นสถานที่ที่คุณแม่และซื่อเวย์เลือกไว้ล่วงหน้าแล้ว พวกเราขับรถตามเจ้าบ้านแล่นขึ้นไปตามทางเขาอันคดเคี้ยว จนกระทั่งถึงยอดเขา ทัศนียภาพที่นี่งดงามและเงียบสงบอย่างยิ่ง ร้านอาหารตั้งอยู่บนยอดภูเขา มองลงไปเห็นผืนป่าสีเขียวขจีสุดสายตา และมองเห็นทิวเขาสลับซับซ้อนอยู่ไกลๆ ตัวร้านกว้างขวาง สายลมภูเขาพัดเอาความสดชื่นและกลิ่นหอมของพฤกษาส่งผ่านเข้ามา ช่วยให้จิตใจผ่อนคลายและปลดปล่อยความเหนื่อยล้าจนหมดสิ้น
คุณยายวัย 85 ปี มีเส้นผมสีเงินนุ่มฟู ผิวพรรณขาวผ่องแม้จะมีริ้วรอยตามวัย แต่ก็ยังคงดูสดใสมีน้ำมีนวล ตลอดหลายวันที่ผ่านมาท่านมีอารมณ์สดชื่นและยิ้มแย้มอยู่เสมอ ดูมีชีวิตชีวาและสุขภาพแข็งแรงยิ่งนัก เมื่อทุกคนนั่งลงเรียบร้อยแล้ว ผมจึงลุกขึ้นกล่าวขอบคุณ ซาบซึ้งใจในมิตรภาพและการต้อนรับอย่างอบอุ่นของครอบครัวหวัง ผมกล่าวว่า การได้รู้จักกับครอบครัวที่โอบอ้อมอารี อบอุ่น และมีความสุขเช่นนี้ ถือเป็นโชคดีอันยิ่งใหญ่ที่สุดของการเดินทางในครั้งนี้ มิตรภาพอันงดงามนี้ล้วนมีจุดเริ่มต้นมาจากซื่อเวย์ ขอบคุณที่ผมมีลูกศิษย์ที่ยอดเยี่ยมเช่นนี้ และขอบคุณผู้ใหญ่ทั้งสองท่านที่อบรมสั่งสอนลูกสาวได้ดีเยี่ยม จนทำให้พวกเราได้ข้ามน้ำข้ามทะเลมาพบกัน ณ ที่แห่งนี้
ระหว่างมื้ออาหาร ทุกคนได้พูดคุยกันถึงทิศทางการพัฒนาธุรกิจของครอบครัวในอนาคต ความคิดเห็นที่แตกต่างกันของคนสองรุ่น ได้เพิ่มความลึกซึ้งและความอบอุ่นให้กับมื้ออาหารไก่ทอดธรรมดานี้ หลังจากสำเร็จการศึกษาระดับมหาวิทยาลัย ซื่อเวย์ตัดสินใจเดินทางกลับบ้านเกิดเพื่อพัฒนาสวนผลไม้ และยังได้ไปศึกษาต่อด้านการบริหารจัดการเกษตรสมัยใหม่ โดยตั้งใจที่จะพัฒนาธุรกิจของครอบครัวให้เจริญก้าวหน้า หลังจากที่คุณพ่อเกษียณอายุ ก็นำกายและใจมาทุ่มเทให้กับสวนผลไม้ สองพ่อลูกร่วมมือร่วมใจกัน โดยวางแผนจะเปลี่ยนบ้านสวนของตนให้เป็นโครงการโฮมสเตย์เชิงเกษตรแนวใหม่ ที่รวมเอาการเก็บผลไม้ การท่องเที่ยวชมธรรมชาติ และการพักผ่อนหย่อนใจไว้ด้วยกัน ทว่าในเรื่องของตำแหน่งการพัฒนา ทั้งสองกลับมีความคิดเห็นที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง: คุณพ่อเสนอให้เดินตามเส้นทางมวลชนที่เข้าถึงง่าย มั่นคง ปลอดภัย และหลีกเลี่ยงความเสี่ยง ส่วนซื่อเวย์ยืนกรานที่จะเดินตามเส้นทางพรีเมียมเฉพาะกลุ่ม เน้นคุณภาพ สร้างแบรนด์ แม้จะยากกว่าและมีความเสี่ยงสูงกว่า แต่ก็เปี่ยมไปด้วยศักยภาพในระยะยาว คำว่าเส้นทางพรีเมียมเฉพาะกลุ่ม หมายถึงการเจาะกลุ่มลูกค้าชาวต่างชาติที่ใส่ใจในคุณภาพชีวิต และชื่นชอบการดูแลสุขภาพ ตอบสนองต่อความงดงามและพฤติกรรมการบริโภคแบบตะวันตก เน้นผลไม้ออร์แกนิกเกรดพรีเมียม เพาะพันธุ์สายพันธุ์พิเศษ และให้บริการที่ประณีตมีคุณภาพสูง แนวคิดการดำเนินงานอันโดดเด่นนี้ มาจากวิสัยทัศน์ระดับสากลและแนวคิดนวัตกรรมอันก้าวหน้าของซื่อเวย์ ซึ่งเปี่ยมไปด้วยวิสัยทัศน์ทางสัตวศาสตร์อย่างยิ่ง
ทว่าแนวคิดอันทันสมัยนี้ กลับยังไม่ได้รับการยอมรับจากคุณพ่อ ซึ่งถือเป็นช่องว่างทางความคิดที่แท้จริงของคนสองรุ่น ในระหว่างมื้ออาหาร ทุกคนต่างพากันสนับสนุนและส่งเสริมแนวคิดการทำธุรกิจของซื่อเวย์ พร้อมกับช่วยกันเสนอความคิดเห็นและให้คำแนะนำ เพื่อ提供แนวทางที่เป็นไปได้สำหรับการพัฒนาโครงการ ซื่อเวย์รู้สึกซาบซึ้งและตื้นตันใจเป็นอย่างยิ่ง คำแนะนำของทุกคนจะช่วยให้เธอสามารถสื่อสารและโน้มน้าวใจคุณพ่อ เพื่อสลายความขัดแย้งทางความคิดได้ ในมุมมองของผม แนวคิดของคนสองรุ่นไม่ได้มีความถูกผิดอย่างสิ้นเชิง และไม่จำเป็นต้องปฏิเสธฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง หากมองจากความเป็นจริงและการวางแผนระยะยาว ทางเลือกที่ดีที่สุดคือการดำเนินงานควบคู่กันไปอย่างค่อยเป็นค่อยไป: ในระยะปัจจุบัน ให้ใช้เส้นทางมวลชนที่มั่นคงและเป็นรากฐานเดิม เพื่อสะสมประสบการณ์ สร้างชื่อเสียง และวางรากฐานให้เข้มแข็ง ขณะเดียวกันก็ค่อยๆ วางโครงสร้างบริการระดับพรีเมียม เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนผ่านจากระดับทั่วไปไปสู่ระดับพรีเมียมได้อย่างราบรื่น ก้าวไปข้างหน้าอย่างมั่นคงและยั่งยืน
มื้ออาหารตอบแทนอันอบอุ่น กลับกลายมาเป็นเวทีเสวนาพัฒนาอุตสาหกรรมที่จริงใจและจับต้องได้ คุณพ่อของซื่อเวย์เป็นคนสงบเงียบและพูดน้อย ตลอดมื้ออาหารท่านแทบไม่ได้เอ่ยปากเลย แต่กลับตั้งอกตั้งใจฟังตลอดเวลา ยามมองดูมิตรที่เดินทางมาจากไกลช่วยกันคิดหาทางออกให้กับธุรกิจของครอบครัว สายตาของท่านก็เต็มไปด้วยความอบอุ่น พยักหน้าและยิ้มแย้มแสดงความขอบคุณอยู่เป็นระยะ ส่วนคุณแม่ของซื่อเวย์เป็นคนจริงใจและโอบอ้อมอารี ยามได้ยินทุกคนเอ่ยชมครอบครัว การอบรมสั่งสอน และธุรกิจของเธอ ก็ตื้นตันใจจนน้ำตาร่วงพลอย หยิบยิ้มเอ่ยคำขอบคุณและความยินดีซ้ำแล้วซ้ำเล่าด้วยถ้อยคำอันบริสุทธิ์
เมื่อมื้ออาหารสิ้นสุดลง การถ่ายรูปร่วมกันย่อมเป็นสิ่งที่ขาดไม่ได้ คุณยายผู้สูงอายุเจริญวัยนั่งอยู่ตรงกลาง ทุกคนเรียงแถวตามลำดับ โดยมีทิวเขาสลับซับซ้อนเป็นฉากหลัง และหันหน้าเข้าหาผืนป่าสีเขียวขจี เสียงชัตเตอร์ดังขึ้น เบื้องหน้าได้บันทึกมิตรภาพอันจริงใจที่ข้ามผ่านขุนเขาและท้องทะเลเอาไว้ และเก็บรักษาความทรงจำอันทรงคุณค่าที่ยากจะลืมเลือนในชีวิตนี้ไว้ตลอดกาล
งานเลี้ยงย่อมมีวันเลิกลา ทว่าสายสัมพันธ์นั้นยากจะเอ่ยคำลา เจ้าบ้านและแขกเอ่ยลากันด้วยความอาลัย ต่างอวยพรให้กันและกัน และตั้งตารอคอยการพบกันใหม่ในครั้งหน้า ไม่ว่าจะพบกันที่จันทบุรี ระยอง หรือกรุงเทพฯ
ลาก่อน จันทบุรี เมืองที่มีทิวทัศน์อันงดงามที่ทำให้ผู้คนตรึงใจจนลืมกลับ! พวกเราเดินทางกลับสู่กรุงเทพฯ พร้อมกับหอบเอาไอกลิ่นหอมหวานของทุเรียน และมิตรภาพข้ามแดนอันอบอุ่นลึกซึ้งเต็มหัวใจ
หมายเหตุ บทความนี้เรียบเรียงจากผลงานของอาจารย์จางซีเจิ้น หากท่านเห็นว่าบทความมีประโยชน์และต้องการนำไปแบ่งปันต่อ ขอความกรุณาระบุชื่อผู้เขียนและแหล่งที่มา เพื่อให้เกียรติแก่เจ้าของผลงานและช่วยส่งต่อองค์ความรู้อย่างถูกต้อง ขอขอบพระคุณทุกท่านเป็นอย่างยิ่ง
