26/06/2025
#ชวนไปเดินกับFeeltrip
(04) Creative Trail ทอดน่องท่องป้อมปราบฯ จ.กรุงเทพฯ
เขตป้อมปราบศัตรูพ่าย เป็นเขตที่มีมาตั้งแต่สมัยก่อนเป็นเขตที่อนุรักษ์เมืองเก่า แหล่งท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์ มีจํานวนประชากรทั้งสิ้น 38,100 คน (ข้อมูลปี 2566) มี 5 แขวง 14 ชุมชน ซึ่งแต่ละชุมชนก็จะมีลักษณะเด่นหรือเอกลักษณ์ของตัวเอง เช่น ชุมชนบ้านบาตร ที่ทําบาตรมาตั้งแต่สมัยรัตนโกสินทร์ ชุมชนจักรพรรดิพงษ์ ที่เป็นย่านอาหารการกิน เช่น กล้วยทอดเจ้าดัง และอื่นๆ มีสถานที่ท่องเที่ยวที่โด่งดัง เช่น วัดสระเกศ (วัดภูเขาทอง) ที่บริเวณนั้นก็จะมีชุมชนวัดสระเกศ ตลาดต่างๆ เช่น ตลาดคลองถม ตลาดโบ๊เบ๊ และตลาดนางเลิ้ง ฯลฯ ...ปิงปอง หรือ นภัสกร แซ่ตั้ง ประธาน สภาเด็กและเยาวชนเขตป้อมปราบศัตรูพ่าย ได้ชักชวนเพื่อน (ไกด์ เมย์ มุก) สมาชิกสภาเด็กฯ เขตป้อมปราบฯ รวมตัวกันเพื่อสำรวจ ค้นหาข้อมูล สร้างการเรียนรู้ ความรู้ และความเข้าใจเกี่ยวกับเขตหรือท้องถิ่นของตนเอง โดยมุ่งหวังว่า เส้นทางการเรียนรู้ฯ ทอดน่องท่องป้อมปราบฯ จะเป็นประสบการณ์สำคัญที่จะทำให้ผู้คนมองเห็น รู้ รู้จักพื้นที่ในเขตป้อมปราบฯ ด้วยมุมมองใหม่ๆ อันจะเป็นส่วนหนึ่งของการพัฒนาสร้างสรรค์เมืองแห่งนี้ต่อไป
“หลายคนเมื่อได้ยินคำว่าป้อมปราบฯก็คงนึกได้ว่ามันคือนางเลิ้ง ซึ่งที่จริงแล้ว มันไม่ได้มีแค่นางเลิ้ง ยังมีพื้นที่อื่นๆอีกมากมายทั้ง 5 แขวง 14 ชุมชน ความเป็นจตุวัฒนธรรม (ไทย มอญ จีน ฝรั่ง) จตุศาสนา (ผี พรหมณ์ พุทธ เต๋า) โครงสร้างทางสังคม วิถีชีวิตของคนบริเวณนั้นๆ การใช้ประสาทสัมผัสทั้ง 4 (ตา หู จมูก ปาก) การเชื่อมหลายสิ่งหลายอย่างเข้าหากัน เช่นการเชื่อมวัดกับคนบริเวณนั้น การเชื่อมอาชีพกับประวัติ วัฒนธรรมบริเวณนั้นๆ การคงไว้ซึ่งความเก่าแก่ของสถานที่นั้น ผ่านพวกเราที่ 4 คน ปิงปอง ไกด์ เมย์ มุก เด็กที่เกิดและมีภูมิลำเนาในเขต และการเดิน 3- 5ชม. 5-7 กม. ในบริเวณเขตป้อมปราบฯ กับเรา
อยากพาทุกคนไปเรียนรู้ อยากนำเสนอประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม สังคม และสิ่งแวดล้อม นำปัญหาไปแก้ไขต่อไป อยากให้คนที่ยังไม่เคยได้เห็น/สนใจ/หรือมองข้ามตรงนี้ได้ลองมองพวกเล็กๆน้อยๆนี้ดู อยากออกไปดู ไปหาข้อมูลเพิ่มเติมในสิ่งที่น่าสนใจของเขตนี้
5 พิกัดเรียนรู้ทอดน่องท่องป้อมปราบ
>>> 1.MRT สถานีวัดมังกร - วัดมังกร
โครงสร้างภายในของ MRT ถอดแบบมาจากวัดมังกร เพื่อคงความศักดิ์สิทธิ์ และวัดนี้สร้างแบบ 2 ความเชื่อมาผสมกัน คือ ศาสนาพุทธนิกายมหายาน และ ศาสนาเต๋า ที่ทุกวันนี้ทุกคนยังให้ความนับถือกราบไหว้สักการะ และมาทำบุญ หรือ แก้ปีชงกันอยู่อย่างหนาแน่น
>>> 2.ศูนย์การค้าเสือป่า - พิพิธภัณฑ์ห้างยาเบอร์ลิน - ถนนเสือป่า - โรงพยาบาลกลาง
ถนนเสือป่าเกิดขึ้นในสมัยร.6 ตั้งชื่อตามกองเสือป่าเพื่อเป็นการรำลึกถึงปฏิบัติการของกองเสือป่า และในบริเวณนี้ก็มีห้างยาเบอร์ลิน คลินิกเอกชนที่มีการค้าขายยาจากตะวันตก และเดินอีกไม่ไกล ก็จะพบกับโรงพยาบาลกลาง โรงพยาบาลที่ตั้งขึ้นเพื่อตรวจทั่วไปในสมัย ร.5 (ที่สะท้อนให้เห็นได้ว่า ในสมัย ร.5 นั้น บ้านเมืองเข้าสู่ยุคตะวันตกอย่างกว้างขวาง ทั้งในเรื่องระบบราชการ ระบบขนส่ง รวมทั้งระบบสาธารณสุข ฯลฯ)
>>> 3.ชุมชนบ้านดอกไม้ – ประปาแม้นศรี – ชุมชนบ้านบาตร
ชุมชนบ้านดอกไม้เป็นชุมชนที่สมัยก่อนมีการผลิตดอกไม้ไฟ หรือ พลุ โดยถือว่าเป็นชุมชนเก่าแก่แห่งหนึ่งของป้อมปราบฯ จากนั้นเดินไม่ไกลนักจะพบกับประปาแม้นศรี การประปาแห่งแรกของสยาม ก่อนที่ปัจจุบันจะย้ายไปอยู่ที่บริเวณสามเสน จากนั้นจะเดินลัดเลาะข้ามถนนก็จะเจอชุมชนบ้านบาตร ชุมชนเก่าแก่ที่มีประวัติและองค์ความรู้การทำบาตรมานานกว่า 200 ปี
>>> 4.วัดสระเกศ – คลองมหานาค - ชุมชนนางเลิ้ง - สำนักงานเขตป้อมปราบฯ
วัดสระเกศ เป็นวัดที่สร้างขึ้น ร.3 โดยที่อ้างอิงจากกรุงเก่า โดยมีลำคลองขนาน-ขนาบวัด คือ คลองมหานาค คลองที่ขุดขึ้นเพื่อใช้สัญจรทางน้ำ ที่สะท้อนถึงการดำเนินชีวิตของคนในสมัยนั้น และบริเวณแถวนี้ มีชุมชนโรงไม้ ที่เป็นคนจีนเซี่ยงไฮ้ ที่เข้ามาตั้งรกรากค้าไม้ตั้งแต่สมัย ร.5 จากนั้นเดินต่อไว้ยัง ชุมชนนางเลิ้ง โดยชุมชนนางเลิ้งเป็นหนึ่งในชุมชนเก่าแก่ ที่มีวัด วัง บ้าน โรงเรียน ตลาด ที่มีความสำคัญนับจากอดีตจนปัจจุบัน
>>> 5.คลองผดุงกรุงเกษม – สถานีรถไฟหัวลำโพง (สถานีรถไฟกรุงเทพ)
คลองผดุงกรุงเกษม คลองที่ขุดขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 4 และมาเชื่อมกับจุด 4 แยกของ 3 คลอง ได้แก่ คลองแสนแสบ คลองมหานนาค คลองผดุงกรุงเกษม คลองเหล่านี้เป็นทางสัญจรทางน้ำ ก่อนที่จะมีการสัญจรทางราง(รถไฟ) จนมาถนน โดยสถานีรถไฟหัวลำโพง เป็นสถานีรถไฟแห่งแรกของสยาม เพื่ออำนวยความสะดวกทางด้านการคมนาคม ในสมัย ร.5 – ปัจจุบัน
“บทเรียนหรือประสบการณ์ที่ได้จากการทำ Creative Trail คือ ความรู้และประสบการณ์ใหม่ๆ เพราะปกติผมจะนั่งอยู่ในห้องประขุม ไม่เคยได้เดิน ได้สำรวจ ได้พูดคุย ได้มาทำอะไรแบบนี้ ซึ่งถือว่าเป็นประสบการณ์ที่ใหม่มากและก็คิดว่าจะทำอันนี้ควบคู่กับสภาเด็กและเยาวขน ครั้งหน้าหรืองานหน้าก็จะทำให้ดีขึ้น เพราะตัวเองเชื่อว่า ประสบการณ์หรือบทเรียนล้วนแต่สอนให้เราโตขึ้น
คุณค่า หรือ ความเปลี่ยนแปลง ที่เกิดขึ้น คือ ทำให้เรารู้ว่าเราก็มีทักษะในมุมนี้ สนใจและชอบมุมนี้มากกว่าประชุม เสนอนโยบาย ทำตามที่ผู้ใหญ่สั่ง เพราะเราได้ออกมาเจอกับโลกภายนอก ได้พบเจอ พบเห็นสิ่งใหม่ๆ และทุกคนล้วนแต่มีคุณค่า แต่บางคนคุณค่ายังไม่ปรากฎจนกว่าเขาจะได้ทำในสิ่งตนชื่นชอบ และรักในสิ่งที่ทำ โดยเส้นทางการเรียนรู้ฯ ที่เราทำนั้นมันมีคุณค่ากับตัวเองอย่างมาก เพราะนี่คือบ้านของเรา เป็นคนรุ่นเราที่จะพัฒนาบ้านต่อไป ดังนั้นการเปิดเส้นทางการเรียนรู้ครั้งนี้ จึงเป็นการพาผู้คน/ เพื่อนฝูงมารู้จักบ้าน มาเยี่ยม มาชมบ้านตนเอง และพามาดูห้องต่างๆ ที่เปิดมุมมองของป้อมปราบศัตรูพ่ายให้กว้างขวางขึ้นกว่าเดิม”
่องท่องป้อมปราบฯ
#สาธารณะศึกษา
19 คน กับการเดินเท้า 11,000+ ก้าว ระยะทาง 5 กิโลเมตร เพื่อค้นพบ ทำความรู้จัก และสร้างความเข้าใจต่อป้อมปราบศัตรูพ่ายร่วมกัน
https://web.facebook.com/FeelTripTH/videos/938915408332973
(01) CreativeTrail เข้าถึงบึง เข้าถึงแก่น (บึงแก่นนคร จ.ขอนแก่น)
https://www.facebook.com/share/p/1BWVGh6AKZ/
(02) CreativeTrail วังขอนแดง อ.สีชมพู จ.ขอนแก่น
https://web.facebook.com/share/p/1AVEmVBRAY/
(03) Creative Trail คู้คนคูล ชุมชนคู้ล่าง เขตมีนบุรี จ.กรุงเทพฯ
https://web.facebook.com/share/p/1ByEq24wAn/
_________
หรือเส้นทางการเรียนรู้สร้างสรรค์ ไม่ใช่แค่การเดินทางท่องเที่ยวทั่วไป แต่เป็นการเรียนรู้ฐานประสบการณ์ ที่เปิดโอกาสให้นักเรียนรู้(นักผจญภัย)ได้มีส่วนร่วมและสร้างสรรค์กิจกรรมต่างๆ ร่วมกับชุมชน โดยมีเป้าหมายเพื่อพัฒนาทักษะ ความรู้ความเข้าใจ และทัศนคติที่หลากหลายที่มีต่อชุมชน/ เมือง และเป็นกระบวนการเรียนรู้เพื่อร่วมสร้าง ร่วมออกแบบ และร่วมพัฒนาเส้นทางการเรียนรู้เพื่อส่งต่อคุณค่าและความหมายของชุมชน/ พื้นที่/ เมือง/ ประเด็น (ที่เกี่ยวข้อง หรือ สนใจ) ต่อสาธารณะ
https://web.facebook.com/share/p/18vn8srqYt/