ครูรัก(ษ์)ถิ่น

ครูรัก(ษ์)ถิ่น เพจนี้สำหรับสื่อสารผู้เกี่ยวข้องและสนใจในโครงการครูรัก(ษ์)ถิ่น

15/09/2026
15/09/2026

ลองนึกภาพเมล็ดพันธุ์สองเมล็ดที่ได้รับน้ำในปริมาณเท่ากันทุกวัน เมล็ดหนึ่งอยู่ในดินร่วนอุดม อีกเมล็ดอยู่ในดินแห้งแตกระแหง ต่อให้รดน้ำเท่ากันเป๊ะ ทั้งสองก็ไม่มีทางเติบโตเท่ากัน นี่คือภาพจำลองง่ายๆ ของสิ่งที่ซ่อนอยู่ใต้คำว่า ‘ความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา’ ที่สังคมเราพูดกันมาหลายปี
สองทศวรรษที่ผ่านมา ประเทศไทยดำเนินภารกิจปฏิรูปการศึกษาเรื่อยมา แต่กลไกหนึ่งที่แทบไม่ยังขยับไปไม่มากคือสูตรจัดสรร ‘งบประมาณรายหัว’ ซึ่งยึดหลักหารเท่ากันทุกคน ไม่ต่างจากการรดน้ำเมล็ดพันธุ์ในปริมาณเดียวกันทุกกระถาง โดยไม่ได้ปรับให้สอดรับกับความจริงที่ว่ากระถางไหนอยู่กลางเมืองหรือปลายเขา ต้นกล้าไหนจะมีต้นทุนพร้อมหรือขาดแคลน
ท่ามกลางภาพเหล่านี้ สถาบันวิจัยเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (วสศ.) ร่วมกับกระทรวงศึกษาธิการ (ศธ.) เดินหน้าผลักดันข้อเสนอปรับสูตรจัดสรรงบประมาณการศึกษาใหม่ จากเดิมที่มุ่งเน้นความ ‘เท่ากัน’ ไปสู่ความ ‘เสมอภาค’ (equity-based budgeting) โดยคำนึงถึงต้นทุนจริง ความต้องการพิเศษ และความเปราะบางเฉพาะกลุ่ม เพื่อให้ทรัพยากรถูกจัดสรรอย่างเพียงพอ และตอบโจทย์บริบทของโรงเรียนและผู้เรียนอย่างตรงจุด
วันโอวัน ชวนอ่านทัศนะและแนวคิดเบื้องหลังข้อเสนอนโยบายจาก ผศ.ดร.สหวรัชญ์ พลหาญ ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (วสศ.) ภายใต้กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา (กสศ.) ถึงหลักการจัดสรรงบประมาณแบบใหม่ บทเรียนจากการทดลองในพื้นที่จริง ตลอดจนวิสัยทัศน์ในการเปลี่ยนผ่านระบบการศึกษาไทยไปสู่เป้าหมาย ‘Education for All’ และ ‘All for Education’ ที่การศึกษาจะไม่ใช่เพียงภาระของกระทรวงใดกระทรวงหนึ่ง แต่เป็นเรื่องของทุกคนในสังคมอย่างแท้จริง
อ่านบทสัมภาษณ์ได้ที่: https://www.the101.world/sahawarat-polahan-interview/
เรื่อง: ศุภาวรรณ คงสุวรรณ์
ภาพถ่าย: ธีรพัฒน์ แก้วชำนาญ
[วสศ. & กสศ. x 101]

15/09/2026
13/09/2026
01/09/2026

ถ้าพัฒนา "โรงเรียนใกล้บ้าน" ได้ 1 อย่าง... คุณอยากให้เปลี่ยนเรื่องอะไรมากที่สุด? คอมเมนต์บอกเราหน่อย!

เพราะ TSQM เชื่อว่า ไม่ว่าเด็กจะเกิดมาในครอบครัวแบบไหน หรืออยู่ที่ใด พวกเขาต้องเข้าถึงการศึกษาที่ดีได้ เราจึงมุ่งมั่นทำงานเพื่อเปลี่ยนทุกโรงเรียนให้เป็น 'พื้นที่แห่งโอกาส' สำหรับเด็กทุกคนอย่างแท้จริง

📖 อ่านบทความฉบับเต็มได้ที่ https://iamkru.com/tsqm02/

#นิเวศแห่งการเรียนรู้ #เครือข่ายการศึกษา #ยกระดับคุณภาพการศึกษา #ความร่วมมือแบบบูรณาการ #การศึกษาไทย #โรงเรียนต้นแบบ #ลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา

01/09/2026

“หมู่บ้านเราโดดเดี่ยวมาก เด็กน้อยคนที่จะเคยได้ออกไปเห็นโลกข้างนอก ตั้งแต่เกิดจนโตจึงมีแค่บ้าน โรงเรียน และสวนยาง”
เมื่อ ✨‘ครูแสงดาว’ ถามเด็ก ๆ ว่าอยากไปเที่ยวที่ไหน คำตอบของหลายคนกลับไม่ใช่ทะเล สวนสนุก หรือเมืองใหญ่ แต่คือ “อยากไปเซเว่นฯ ในอำเภอสังขะ” ที่อยู่ห่างออกไปราว 30 กิโลเมตร
เหตุผลง่าย ๆ คือ ที่นั่นมีแอร์ มีขนม และมีของเล่นหลายอย่างที่พวกเขาไม่เคยเห็น
สำหรับเด็ก 59 คน ตั้งแต่ชั้นอนุบาลถึง ป.6 ของโรงเรียนบ้านจบก จ.สุรินทร์ โลกที่พวกเขาคุ้นเคยอาจไม่ได้กว้างไกลนัก โรงเรียนเล็ก ๆ แห่งนี้ตั้งอยู่ท่ามกลางภูเขาและป่าทึบ ในชุมชนที่ผู้ปกครองส่วนใหญ่ทำงานในสวนยางตั้งแต่เช้าจรดค่ำ หลายสิ่งในชีวิตประจำวันของเด็กจึงต้องฝากไว้กับโรงเรียนและคุณครู ตั้งแต่การเรียนรู้ ไปจนถึงชุดนักเรียน รองเท้า หนังสือ และอุปกรณ์การเรียน
“ถ้าถามว่าความขาดแคลนตรงนั้นหน้าตาเป็นยังไง ก็คงต้องบอกว่า เราไม่มีอะไรเลย ไม่มีจริง ๆ”
นี่จึงเป็นเหตุผลที่ครูแสงดาวเดินทางกว่า 80 กิโลเมตร มายังโรงเรียนเชื้อเพลิงวิทยา อำเภอปราสาท จ.สุรินทร์ เพื่อร่วมกิจกรรม ‘ธนาคารโอกาสและถนนครูเดิน’
ตรงหน้าเธอคือชุดนักเรียน รองเท้า หนังสือ อุปกรณ์การเรียน สีและกระดาษวาดเขียน ของเล่น สื่อการสอน อุปกรณ์กีฬา เครื่องดนตรี ตลอดจนของใช้จำเป็นอีกมากมาย ที่เปิดให้คุณครูจากโรงเรียนที่ขาดแคลนเลือกกลับไปให้เด็ก ๆ
“ก่อนมาเรารู้อยู่ว่าจะมีสิ่งของที่ทีมงานขนมาให้ครูกับเด็ก ๆ แต่ไม่ได้คิดว่าจะมีเยอะขนาดนี้”
เมื่อมองสิ่งของที่เรียงรายอยู่ตรงหน้า ครูแสงดาวอดคิดไม่ได้ว่า ถ้าเด็ก ๆ ของเธอได้มาเห็นและเลือกสิ่งเหล่านี้ด้วยตัวเอง พวกเขาจะมีความสุขแค่ไหน
เพราะสำหรับเด็กในพื้นที่ห่างไกล สิ่งของหนึ่งชิ้นอาจมีความหมายมากกว่าสิ่งของหนึ่งชิ้น
หนังสืออาจพาเด็กไปเห็นโลกที่ยังไม่เคยเห็น สีและกระดาษอาจเปิดพื้นที่ให้จินตนาการ รองเท้าคู่ใหม่อาจช่วยให้การมาโรงเรียนง่ายขึ้น หรือแม้แต่ตุ๊กตาสักตัว ก็อาจกลายเป็นความสุขเล็ก ๆ ที่เด็กคนหนึ่งจดจำไปอีกนาน และเหนือกว่านั้น สิ่งของทุกชิ้นที่เดินทางไปถึงมือเด็ก ยังพาอีกข้อความหนึ่งไปด้วยว่า
“ยังมีคนอีกมากมายที่มองเห็น ห่วงใย และพร้อมส่งกำลังใจไปให้”
สำหรับครูแสงดาว นี่คือความหมายของ ‘ธนาคารโอกาสและถนนครูเดิน’ ที่ไม่ได้เพียงเติมทรัพยากรให้โรงเรียนที่ยังขาดแคลน แต่ยังช่วยเติมทั้งเครื่องมือและพลังใจให้คุณครูที่กำลังพยายามลดช่องว่างของโอกาสให้เด็ก ๆ ในพื้นที่ห่างไกล
“สำหรับเด็ก ๆ ในโรงเรียนเล็ก ๆ ห่างไกล ไม่ว่าทุนหรือกิจกรรมอะไรก็ตามที่เข้ามา ทุกอย่างคือการเพิ่มโอกาสให้เด็ก ๆ ได้ทั้งหมด เพราะที่หมู่บ้านห่างไกลซึ่งตั้งอยู่อย่างโดดเดี่ยวตรงนั้น แม้แต่เสื้อตัวหนึ่ง หรือตุ๊กตาสักตัว เชื่อเถอะว่าเพียงเท่านั้นก็อาจเป็นแรงบันดาลใจ หรือเป็นสิ่งที่ทำให้เกิดจุดเปลี่ยนในชีวิตเด็กคนหนึ่งได้จริง ๆ”
📖 อ่านเรื่องเต็มของ ‘ครูแสงดาว’ และการเดินทางของโอกาสจาก ‘ธนาคารโอกาสและถนนครูเดิน’ ได้ที่ https://www.eef.or.th/article-270826/
#กสศ #ธนาคารโอกาส #ถนนครูเดิน #มูลนิธิกระจกเงา #เครือข่ายชมรมนักจัดการศึกษาบนพื้นที่สูงถิ่นทุรกันดาร #ลดความเหลื่อมล้ำทางการศึกษา #ทุกโอกาสเพื่ออนาคตเด็ก

01/09/2026

ที่อยู่

กองทุนเพื่อความเสมอภาคทางการศึกษา อาคาร เอส. พี. ชั้น 13 ถ. พหลโยธิน แขวงสามเสนใน เขตพญาไท
Bangkok
10400

เวลาทำการ

จันทร์ 09:00 - 16:00
อังคาร 09:00 - 16:00
พุธ 09:00 - 16:00
พฤหัสบดี 09:00 - 16:00
ศุกร์ 09:00 - 16:00

เว็บไซต์

แจ้งเตือน

เป็นคนแรกที่รู้ข่าว: เราจะส่งอีเมลแจ้งเมื่อ ครูรัก(ษ์)ถิ่น โพสต์ข่าวสารและโปรโมชั่น อีเมลของคุณจะไม่ถูกนำไปใช้เพื่อวัตถุประสงค์อื่น และคุณสามารถยกเลิกการรับข่าวสารได้ทุกเมื่อ

ติดต่อ องค์กรนั้น

ส่งข้อความของคุณถึง ครูรัก(ษ์)ถิ่น:

ทางลัด

แชร์

หมวดหมู่