OMCC ကမ္မတဳပံင်ကောံမန်ဍုင်သ္အာင်

OMCC ကမ္မတဳပံင်ကောံမန်ဍုင်သ္အာင် ข้อมูลการติดต่อ, แผนที่และเส้นทาง,แบบฟอร์มการติดต่อ,เวลาเปิดและปิด, การบริการ,การให้คะแนนความพอใจในการบริการ,รูปภาพทั้งหมด,วิดีโอทั้งหมดและข่าวสารจาก OMCC ကမ္မတဳပံင်ကောံမန်ဍုင်သ္အာင်, องค์กรชุมชน, Japan, Europe, Australia, Canada, and U.S. A, Bang Kadi.

“Today, OMCC functions as an independent civil society organization (CSO), collaborating with Mon communities around the world to advance democratic values, strengthen political awareness, and promote collective action in support and encourage democracy".

အိမ်ပြန်ချင်သော နှလုံးသားများhttps://www.monomcc.com/saaungpamyaa-1အိမ်ဆိုသည်မှာ လူတစ်ဦးအတွက် နေထိုင်ရာအဆောက်အအုံတစ်လုံး...
25/06/2026

အိမ်ပြန်ချင်သော နှလုံးသားများ

https://www.monomcc.com/saaungpamyaa-1

အိမ်ဆိုသည်မှာ လူတစ်ဦးအတွက် နေထိုင်ရာအဆောက်အအုံတစ်လုံးမျှသာ မဟုတ်ပေ။ အိမ်သည် အမှတ်တရများ ရှင်သန်နေသောနေရာ၊ မိသားစု၏ နွေးထွေးမှုကို ခံစားရသောနေရာနှင့် စိတ်ပင်ပန်းမှုများကို အနားယူခွင့်ရသော ခိုလှုံရာဖြစ်သည်။ လူတစ်ဦးသည် ကမ္ဘာ့မည်သည့်နေရာ၌ပင် ရောက်ရှိနေပါစေ မိမိမွေးဖွားရာမြေ၊ မိမိ၏ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် မိသားစုအမှတ်တရများကို အပြည့်အဝ မေ့ပစ်နိုင်မည် မဟုတ်ပေ။

ယနေ့ မြန်မာနိုင်ငံသား သန်းပေါင်းများစွာအတွက် “အိမ်ပြန်ချင်သော နှလုံးသား” ဆိုသည့်စကားလုံးသည် လွမ်းဆွတ်မှုတစ်ခုထက် ပိုမိုနက်ရှိုင်းသော အဓိပ္ပာယ်ကို ဆောင်နေသည်။ ထိုစကားလုံးအတွင်း၌ မျှော်လင့်ချက်များ၊ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများနှင့် မသေချာသော အနာဂတ်အပေါ် ခံစားချက်များ ရောယှက်လျက် ရှိနေသည်။

ပြည်ပရောက် မြန်မာများ၏ ဘဝအခက်အခဲများ

နိုင်ငံရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် လုံခြုံရေးအခြေအနေ မတည်ငြိမ်မှုများကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံသားအများအပြားသည် ပိုမိုကောင်းမွန်သော ဘဝတစ်ခုကို ရှာဖွေရန် ထိုင်း၊ မလေးရှား၊ စင်ကာပူ၊ ဂျပန်၊ ကိုရီးယားနှင့် အမေရိကန်နိုင်ငံများသို့ ထွက်ခွာခဲ့ကြရသည်။ သို့သော် တိုင်းတစ်ပါးဘဝသည် မျှော်လင့်ထားသကဲ့သို့ အမြဲမသာယာနိုင်ပေ။

အလုပ်ချိန်ရှည်လျားခြင်း၊ လစာမမှန်ခြင်းနှင့် အလုပ်သမားအခွင့်အရေး ဆုံးရှုံးခြင်းများကို ရင်ဆိုင်ရသလို ဘာသာစကားနှင့် ယဉ်ကျေးမှုကွာခြားမှုများကြောင့်လည်း အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့ရသည်။ ထို့ပြင် စာရွက်စာတမ်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများ၊ အလုပ်ရှင်အချို့၏ ခေါင်းပုံဖြတ်မှုများနှင့် အလုပ်လက်မဲ့ဖြစ်မည့် စိုးရိမ်စိတ်များက နေ့စဉ်ဘဝကို ပိုမိုဖိစီးစေသည်။

အဆိုးဆုံးမှာ အားကိုးရာမဲ့နေသည့် ခံစားချက်ဖြစ်သည်။ မိသားစုအတွက် မျက်ရည်ကိုသိမ်းဆည်းထားပြီး အပြုံးအတုများဖြင့် ရုန်းကန်နေကြရသူများ မရေမတွက်နိုင်အောင် ရှိနေကြသည်။

မြန်မာအချင်းချင်းအကြား စည်းလုံးမှု၏ လိုအပ်ချက်

ဝမ်းနည်းစရာကောင်းသည်မှာ ပြည်ပရောက် မြန်မာတိုင်းရင်းသားအချင်းချင်းအကြားတွင်ပင် အနိုင်ကျင့်ခြင်း၊ အခွင့်အရေးယူခြင်းနှင့် ပဋိပက္ခများ ရှိနေဆဲဖြစ်ခြင်းပင် ဖြစ်သည်။

အမှန်တကယ်တွင် တိုင်းတစ်ပါးရောက် မြန်မာများသည် ပြိုင်ဘက်များ မဟုတ်ကြပေ။ အခက်အခဲများကို အတူတကွ ရင်ဆိုင်နေကြရသော ညီအစ်ကိုမောင်နှမများသာ ဖြစ်ကြသည်။ ထို့ကြောင့် အပြစ်တင်ဝေဖန်ခြင်းထက် နားလည်မှု၊ စည်းလုံးမှုနှင့် အပြန်အလှန် ယုံကြည်မှုကို တည်ဆောက်နိုင်ခြင်းက ပိုမိုအရေးကြီးသည်။

ကျန်းမာရေးနှင့် အနာဂတ်အတွက် စိုးရိမ်မှုများ

ပြည်ပနိုင်ငံများတွင် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုစနစ် ပိုမိုတိုးတက်ကောင်းမွန်သော်လည်း ဘာသာစကားအခက်အခဲ၊ ကုသစရိတ်မြင့်မားမှုနှင့် အာမခံမရှိခြင်းတို့ကြောင့် မြန်မာများစွာအတွက် အလွယ်တကူ လက်လှမ်းမီနိုင်ခြင်း မရှိပေ။

တစ်ဖက်တွင်လည်း အမိမြေ၌ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု၊ ဆေးရုံနှင့် ဆေးဝါးလုံလောက်မှုဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မှုများ ရှိနေသေးခြင်းက “အိမ်ပြန်မည်” ဟူသော ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပိုမိုခက်ခဲစေသည်။

ထို့အပြင် မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေသော လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများ၊ လူ့အခွင့်အရေးချိုးဖောက်ခံရမှုများနှင့် လုံခြုံရေးမတည်ငြိမ်မှုများသည် ပြည်ပရောက် မြန်မာများ အိမ်ပြန်နိုင်ရေးအတွက် အဓိကအဟန့်အတားများ ဖြစ်နေဆဲဖြစ်သည်။ ပြည်သူအများစုမှာ နေ့စဉ်ဘဝရပ်တည်ရေးအတွက် ရုန်းကန်နေကြရသော်လည်း အာဏာနှင့် အရင်းအမြစ်များကို ထိန်းချုပ်ထားသော အုပ်ချုပ်သူအချို့နှင့် ခရိုနီအုပ်စုများကမူ စီးပွားရေးအကျိုးအမြတ်များကို ဆက်လက်ရရှိနေကြသည်ဟု ဝေဖန်ထောက်ပြမှုများလည်း ရှိနေသည်။

သဘာဝသယံဇာတများ ပေါများကြွယ်ဝပြီး လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ် ကောင်းမွန်သော်လည်း စီမံခန့်ခွဲမှု အားနည်းခြင်း၊ ဥပဒေစိုးမိုးမှု မခိုင်မာခြင်းနှင့် နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုများကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုမှာ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက နောက်ကျကျန်ရစ်နေဆဲ ဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် “အိမ်ပြန်ချင်သော နှလုံးသားများ” အတွက် အိမ်ပြန်နိုင်ရေးသည် နေရပ်ဒေသသို့ ပြန်ရောက်ခြင်းတစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘဲ ငြိမ်းချမ်းမှု၊ တရားမျှတမှု၊ လူ့အခွင့်အရေးကို လေးစားသော အုပ်ချုပ်မှုစနစ်နှင့် လူတိုင်း အခွင့်အလမ်းတန်းတူ ရရှိနိုင်သော လူ့အသိုက်အဝန်းတစ်ခု ပေါ်ပေါက်လာရေးကိုလည်း မျှော်လင့်တောင့်တနေခြင်း ဖြစ်သည်။ အဆိုပါ အခြေအနေများ ပြည့်စုံလာသည့်အချိန်တွင်သာ ပြည်ပရောက် မြန်မာအများအပြားသည် မိမိတို့ ချစ်ခင်မြတ်နိုးသော အမိမြေသို့ ယုံကြည်စိတ်ချစွာ ပြန်လည်ခြေချနိုင်မည် ဖြစ်သည်။

အိမ်ပြန်ချင်သော မျှော်လင့်ချက်

“ပြည်ပမှာလည်း မလုံခြုံ၊ အိမ်ပြန်ရင်လည်း အနာဂတ် မသေချာ” ဟူသော ဒွိဟစိတ်သည် ပြည်ပရောက် မြန်မာများစွာ၏ ရင်ထဲတွင် ကိန်းအောင်းနေသည်။ အချို့မှာ ဘဝရပ်တည်ရေးအတွက် နိုင်ငံသားသစ် ခံယူလိုက်ကြသော်လည်း အမိမြေကို ချစ်မြတ်နိုးသောစိတ်ကိုမူ စွန့်လွှတ်နိုင်ခြင်း မရှိကြပေ။

“တစ်နေ့တော့ အိမ်ပြန်ချင်တယ်” ဟူသော စကားသည် နေရပ်ဒေသသို့ ပြန်လည်ရောက်ရှိလိုသော ဆန္ဒတစ်ခုတည်းကိုသာ ဖော်ပြနေခြင်း မဟုတ်ပါ။ ထိုစကားသည် ငြိမ်းချမ်းမှု၊ တရားမျှတမှု၊ လူ့အခွင့်အရေးကို လေးစားသော လူ့အသိုက်အဝန်းတစ်ခုနှင့် လူတိုင်း ဂုဏ်သိက္ခာရှိစွာ နေထိုင်နိုင်မည့် အနာဂတ်တစ်ခုကို မျှော်လင့်တောင့်တနေခြင်း ဖြစ်သည်။မိသားစုနှင့် ဘဝ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို လွမ်းဆွတ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

တစ်နေ့နေ့တွင် “အိမ်ပြန်လို့ရပြီ” ဟူသော စကားကို မြန်မာတိုင်း ပျော်ရွှင်စွာ ပြောနိုင်ကြပါစေ။ ထိုနေ့ရောက်ရှိလာစေရန် နားလည်မှု၊ တာဝန်ယူမှု၊ စည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးကို တန်ဖိုးထားသော စိတ်ဓာတ်များဖြင့် အားလုံး အတူတကွ ကြိုးပမ်းကြရမည် ဖြစ်သည်။

အဘယ်ကြောင့်ဆိုသော် အိမ်ပြန်ချင်သော နှလုံးသားတိုင်း၏ နောက်ဆုံးမျှော်လင့်ချက်မှာ “ပြန်စရာ အိမ်ရှိနေသေးခြင်း” နှင့် “ပြန်နိုင်မည့် အနာဂတ် ရှိနေခြင်း” တို့ပင် ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။

မင်းအပါးမွန်

ပၠန်ဂတးအိုတ်စိုအ်မန်https://www.monomcc.com/pyaaingkeuaanlietpyaeingm-aing(၁) “ အခေါၚ်အရာကောန်ဍုၚ်အရၚ် မလီုလာ်အာ” ကြဴနူဍ...
23/06/2026

ပၠန်ဂတးအိုတ်စိုအ်မန်

https://www.monomcc.com/pyaaingkeuaanlietpyaeingm-aing

(၁) “ အခေါၚ်အရာကောန်ဍုၚ်အရၚ် မလီုလာ်အာ” ကြဴနူဍုၚ်ပိုယ် က္လိဂွံဗၠးၜး ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၈ ဂိတု ဂျာန်နျူအာရဳ(၄)တုဲ ရဲတၠအဝဵုတံ ကၟာတ်ထောံ အခေါၚ်အရာ ကောန် ဍုၚ်အရၚ် ဂမၠိုၚ်ရ။ အခေါၚ် အရာတံ ဂှ် အတိုၚ်ညး အာက္ဍိုပ် သ္ကိုပ် ဗိုလ် အံၚ်သာန်တံ မကဵု ကၠုၚ်ဂတိပါၚ် မတွံဂး "အခေါၚ် တုပ်သၟဟ်’’ ကောန်ဍုၚ်အရၚ်၊ တွဵုရးညး ကုညး အခေါၚ် အုပ်ဓုပ်ပိုၚ်ပြဳ" နကဵု အဝဵု ပိတန် ကေုာံ အခေါၚ် ဖန်ဖက် ကံကုသဵု ဇကုကေတ်ကေတ် (Self-determination) နကဵု ဂၠံၚ်တရဴ ဝါဒ ဘဒ္ဒရာ ဒဳမဝ်ကရေဇြဳ(Federal Democracy) ဗွဲမပေၚ်ဗဒှ်တံဂှ် ဒးဒုၚ် လီုလာ်အာရ။ တၠအဝဵု အဆက်ဆက်တံ သီထောံ အဝဵု ညးဍုၚ်ကွာန် ကီု သီုကဵု အခေါၚ်အရာ ကောန်ဍုၚ် အရၚ်တံအိုတ်တုဲ အာစိုပ် သၟဝ်ဒၞပ်ပၞာန် တၠအဝဵု စဵုတ္ၚဲဏံရ။

ဟိုတ်နူ ပရေၚ် ဍဵုဍိုက်ဏံတုဲ ဒပ်ပၞာန်ရပ်လွဟ် ကောန်ဍုၚ်အရၚ်ဂမၠိုၚ် ဆက်အာတ်မိက်တုဲ လုပ်ပေါဲဗ္တိုက် နကဵုဂၠံၚ်တရဴရပ်လွဟ် ညံၚ်သ္ဂောံ က္လိဂွံတွဵုရးအိုတ်ရ။ ဆ္ဂး သွက်ဂကူမန် ကေုာံ ဂကူ ရခါၚ် ၜါဂကူဏံဂှ် တၠ အဝဵုတံ သ္ပထောံ မဇ္ဇျဟ် ဓရ်ဥပေက္ခာတုဲ စၟတ်သမ္တီလဝ် ဆအပ္ဍဲ တိဍာ်ဂကူဗၟာတုဲ ဟွံကဵုအခေါၚ်အရာ တွဵုရးရ။ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်ရ အခေါၚ်အရာ သွက် တွဵုရးဂှ် ဒးကလေၚ်လုပ်ပေါဲဗ္တိုက် ဂၠံၚ်တရဴရပ်လွဟ် ဗွဲမသကာတ် မြဟ်တုဲ မှ ပ္ဍဲသက္ကရာဇ် (၁၉၇၄) ဂှ် မန်တံ က္လိဂွံ "တွဵုရးဍုၚ်မန်" ရ။

(၂) “ဝၚ်”သက္ကရာဇ် မက္လိဂွံတွဵုရးဂမၠိုၚ်။ အတိုၚ် သၞောဝ် ဥပဒေ ဒက်ပ္တန်ကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာ အဆက်ဆက် (သၞောဝ် ၁၉၄၇ ကေုာံ သၞောဝ် ၁၉၇၄) မ္ဂး ပၞောဝ်ကဵု (၇ )တွဵုရး ဂမၠိုၚ် ။ (ကချေၚ်, ကရေၚ်, ကရေၚ်ဍာဲ/ကယျာ, ချေၚ်, မန်, ရခါၚ်, သေံ) ဂှ် တွဵုရး မက္လိဂွံကၠာအိုတ်ရ။

၁. တွဵုရးမက္လိဂွံကၠာအိုတ် (စနူသၞာံ ၁၉၄၈) က္လိဂွံဗၠးၜးတုဲ မံက်ကၠုၚ်ကၠာအိုတ် အတိုၚ် လိက်ကသုက် ပေန်လံၚ်ရ။

ကြဴနူ ဍုၚ်က္လိ ဂွံဗၠးၜး ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၄၈ အတိုၚ် သၞောဝ်ဥပဒေ (၁၉၄၈) ဂှ် တွဵုရး မံက်ဂတဝ်ကၠုၚ် ကၠာအိုတ် (၃) တွဵုရး ရ။

(၁) တွဵုရးသေံ (Shan State): က္လိဂွံ နူ သၞာံ ၁၉၄၈ (ကြဴနူဗၠးၜးတုဲ က္လိဂွံတွဵုရးရ)။

(၂) တွဵုရးကချေၚ် (Kachin State): က္လိဂွံ နူ သၞာံ ၁၉၄၈ (ဂျာန်နျူအာရဳ ၁၀ )ဂှ် စၟတ်သမ္တီ တ္ၚဲတွဵုရးကချေၚ်)ရ။

(၃) တွဵုရးကရေၚ်ဍာဲ / ကယျာ (Kayah State): က္လိဂွံ နူ သၞာံ ၁၉၄၈ (ကော်စ) တွဵုရးကရေၚ်ဍာဲ တုဲမှ သၞာံ (၁၉၅၁) ပြံၚ်ကော် တွဵုရးကယျာ)ရ။

(၄) ကြဴနူပၠန်ဂတး ကရေၚ် အသိၚ်ထတ်ကၠုၚ်တုဲ အလဵုအသဳ ဥူနု “ စၟတ်သမ္တီကဵု တွဵုရးကရေၚ် စိုပ်သၞာံ “၁၉၅၂” မှ တွဵုရးကရေၚ် - Karen State ထပ်မံက်ကၠုၚ် ပၠန်ရ။

၂. အလဵုအသဳ “နေဝေန်“ ဖျေံသၞောဝ် ဥပဒေတၟေၚ်တုဲ ကဵုကၠုၚ် လက္ကရဴအိုတ်။ (သၞာံ ၁၉၇၄) တွဵုရးမက္လိဂွံ လက္ကရဴအိုတ်ဂှ် ဒှ် တွဵုရးမန် ကေုာံ တွဵုရးရခါၚ် ရ။ ဒေသၜါဏံဝွံ ကိုပ်ကၠာတေံ ဒးဒုၚ် စၟတ်သမ္တီလဝ် ဆ အပ္ဍဲတိဍာ် “ ဗၟာ “ (တိုင်းဒေသကြီး) မွဲဟေၚ်တုဲ ဟိုတ်နူ ပရေၚ် တဝ်စၞေဟ် ပၠန်ဂတးရပ်လွဟ် အသိၚ် သကာတ်မြဟ်တိုန်တုဲ ပ္ဍဲအခိၚ် အလဵုအသဳ ကံၚ်သဳပၠန်ဂတး (တော်လှန်ရေးကောင်စီ - နေဝင်း) ပြံၚ်လှာဲ သၞောဝ် ဥပဒေ တုဲ (၁၉၇၄) ဂှ်မှ က္လိဂွံစၟတ်သမ္တီ ဒှ်တွဵုရး တုပ်တုပ်ရ။

(၁) တွဵုရးမန် (Mon State): က္လိဂွံ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၄။(၂) တွဵုရးရခါၚ် (Rakhine State): က္လိဂွံ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၄။(၃) တွဵုရးချေၚ် (Chin State): (ကိုပ်ကၠာတေံ ဒှ်ဆ ဒေသအုပ်ဓုပ်တၟေၚ် “ Chin Special Division “တုဲ ပ္ဍဲသၞာံ ၁၉၇၄ ဂှ်မှ က္လိဂွံကဆံၚ် တွဵုရးချေၚ် တုပ်တုပ်ရ)။

၃. “ ဂၠံၚ်တရဴရပ်လွဟ် ကေုာံ အသိၚ်ပၠန်ဂတးပစ္စုပ္ပန်” ယဝ်ရ ပိုယ်ရံၚ်အတိုၚ်ဝၚ်မ္ဂး ပရေၚ်စၟတ်သမ္တီ "တွဵုရး" ဂှ် ကတဵုဒှ်ကၠုၚ် ဟိုတ်နူ ပၠန်ဂတးရပ်လွဟ်ဟေၚ်ရ။ ဗွဲတၟေၚ် က္လိဂွံဗၠးၜးတွဵုရးဖျဟ်ဟ် ဟွံမွဲကဵုရ်ုသာ သီုဒးဒုၚ် တၠအဝဵုလီစၞာဲရောၚ် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်မန်တံ ဟီုဓမံက်တိုန်ရ။ဥပမာ ဒးဟီုဂၠေံကေတ်မအရေဝ် ဒု သ္ကိုပ်ပၞာန် ကရေၚ်ဍာဲ မာဝဳမ္ဂး "ညံၚ်ကွက်လဝ်က္ဍိုပ်ဗ္ၜေံတုဲ သွံမံၚ်ဖျုန်ကၠဵုရ"။တွဵုရးဍုၚ်မန် က္ဆံၚ်လဵုစိုပ်ပ် ပိုယ်ဒးရုန်ဂ္စာန် ဂွံတိတ်ဗၠးနူ သၟဝ်ဒၞပ်ပၞာန်မာန်။ ဂၠံၚ်တရဴ ရပ်လွဟ်ဏံဟေၚ် ပြုပြေၚ်ဖန်ဖက်ကဵု ကံကုသဵုမန်မာန်ရ။ အတိုၚ်ဂလာန် တၠညးရာဇာဓိရာဇ် မဟီုဗ္ကန်လဝ် "ကေတ်မ္ဂး ဒးဂွံ၊ အာမ္ဂး ဒးစိုပ်၊ ကၠောန်မ္ဂး ဒးဒှ်" သာ်ဝွံကီုလေဝ် တၠအဝဵုတံ ကေမ် ဇျှာပ် (ထိၚ်) လဝ်အဝဵုတွဵုရးဖိုဟ်တုဲ အခေါၚ်အရာ ကံကုသဵုမန် ညံၚ်သ္ဂောံဖန်ဖက်ကေတ်မာန် ကေုာံ အဝဵုပိတန် ညံၚ်မန်ဂွံစကာမာန်ဂှ် ဟွံမွဲဏီရ။

ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်ရ နကဵုဂၠံၚ်တရဴ ပၠန်ဂတးရပ်လွဟ်ဏံဟေၚ် ဆက်တန်တဴမာန်ရောၚ်။ဖျေံသန္တိဌာန်တုဲ "လွဟ်ညးဍုၚ်ကွာန်" ဟွံဖျေံကဵုသၞ၊ ဟွံဒုၚ်ကျထံက်က္ၜံၚ်၊ "ချိုတ်တိပိုၚ် ဂျိုၚ်က္ဍိုၚ်ထဝ်" လဝ်စိုတ် သၠုၚ်သၠုၚ် သာ်ဝွံတုဲ စဵုကဵုတ္ၚဲဏံ ဆက်လုပ်ကၠုၚ်ပေါဲဗ္တိုက် နကဵုဂၠံၚ်တရဴ ရပ်လွဟ်ဖိုဟ်ရ။ ကြဴနူပၞာန်သီအဝဵုတုဲ ပ္ဍဲသၞာံ (၂၀၂၁)၊ သၟတ်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် ကေုာံ ဒပ်ပၞာန်လ္ၚဵုတံ ဒုၚ်ဟွံမာန်တုဲ စိုပ်ကၠုၚ်တိဍာ် ပၠန်ဂတးရပ်လွဟ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠေၚ်ရ။ တၚ်ပ္တဝ်က္ဍိုပ် ဒပ်ပၠန်ဂတးတ္ၚဲဏံလ္ၚဵုဂှ် မိက်ဂွံဖအိုတ်ကၠေံ ဒပ်ပၞာန်တၠအဝဵု ကီုသီုသၞောဝ် (၂၀၀၈) ဂှ် ပလီုကၠေံတုဲ ဒက်ဗ္တန် ကၟိန်ဍုၚ်ဘဒ္ဒရာ (Federal Union) မနွံကဵုအခေါၚ် တုပ်သၟဟ် ကောန် ဂကူဂမၠိုၚ် (Self-determination) ဟေၚ်ရ။ ဆ္ဂး ဂကူမန်ပိုယ်တံ ရန်တၟံလဝ် ညံၚ်တွဵုရးဍုၚ်မန် သ္ဂောံက္လိဂွံ အခေါၚ် ဗၠးၜးဗွဲမဍာံစၟတ်ရ။ ယဝ်ရတွဵုရးဍုၚ်မန် က္လိဂွံအခေါၚ်ဗၠးၜး မစၟတ်သမ္တီကေတ်မာန်မ္ဂး အပ္ဍဲတွဵုရးဍုၚ်မန်ဂှ် အခေါၚ် တုပ်သၟဟ် သွက်ကောန်ဍုၚ်အရၚ် ဂမၠိုၚ်လေဝ် က္လိဂွံမာန် ဗွဲမဍာံစၟတ်ရောၚ်။

၄. “ တာလျိုၚ်ကောန်မန် တ္ၚဲဏံ ကေုာံ ဂလာန်ဗ္ကန်” “ဟိုတ်ဂှ်ရ ရန်တၟံ” ဂကူမန် သ္ဂောံဂွံဗၠးၜးတုဲ ကောန် ဂကူမန် ညးမဆာန်ဂကူ တၠသတ္တိ ဗွဲမဂၠိုၚ်ဂၠေၚ် ရပ်လွဟ် တဝ်စၞေဟ် ကၠောန်သွက်ဍုၚ် သွက်ဂကူတုဲ ဒုၚ်ပူဇဴ သၠးဏာလမျီု ပ္ဍဲပေါဲပၞာန် သွက်ဗၠးၜးအိုတ်ရ။ ၜိုန်ရ တာလျိုၚ် တၠသတ္တိတံ ပြေ အာကီုလေဝ် တၚ်ရန်တၟံ ကေုာံ တိုၚ်ပ္ကဴ သွက်ဂကူမန် သ္ဂောံဗၠးၜးဂှ် ဆက်သှ်ေၜက်မံၚ် ဒဵုကဵုတ္ၚဲဏံဏီရ။ လုကဴ ဟွံက္လိဂွံ ဗၠးၜး ဍုၚ်မန်ဏီမ္ဂး တာလျိုၚ်ဝွံ ဒှ်တာလျိုၚ် ကောန်မန် သၟတ်မန် သၚ်သၟတ်မန် တ္ၚဲဏံ ဟေၚ်ရ။ အာဇာနဲ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်၊ သ္ဂံၚ်တြုံဗြဴ ကေုာံ ခမဳ သၚ် မန် မဒုၚ်ပူဇဴ သၠးဏာလမျီုတံဂှ် ညးတံနွံပၟိက် ကဵု အခေါၚ်ဗၠးၜး ကံကုသဵုမန် ညံၚ်မန်သ္ဂောံဖန်ဖက် ကေတ်မာန် ဟေၚ်ရ။ ဟိုတ်ဒှ်သာ်ဂှ်ရ ညးတံဂိုတ်ဂ္စာန် ပ္တိတ်ဇြဟတ် ကၠောန်ကမၠောန်ပၠန်ဂတး နကဵု ဂၠံၚ်တရဴ ရပ်လွဟ်၊ ထောံဍုၚ် ထောံ ကွာန် ထောံကောန်သမ္ဘာဆာန်တုဲ ဒဴလုပ်ဂြိပ် တဝ်စၞေဟ် ကၠုၚ်အိုတ်ရ။

ညးမဆာန်ဂကူစၟတ် ရန်တၟံသွက်ဘဝဂကူ ဂွံသၠုၚ်၊ အရေဝ် လိက်ပတ် ယေန်သၞာၚ် ဂွံကျေဝ်ဆာဲ စရာဲ ဂကူ ကေုာံ ဍာ်သ္ကေဝ်ပညာ ဂွံပြးဆာဲ အလုံဂၠးတိမာန်တုဲ သၠးကၠေံဖဵုအတ္တ ပရေၚ် ဘဝ ဇကု တုဲ ဖ္ဍိုက် ဗပေၚ် အာ ဖဵုပရဟိတ ဗွဲမဗိုန်ဗတ်ရ။ ညးတံအေၚ် ဒုၚ် ဘဲဒဒိုက်နာနာ အတိုၚ်ဝါဒကျာ် ဟံၚ်ပြာ်သတ် ညံၚ်ဂွံ တိတ်ဗၠးနူဒဒိုက်တုဲ ကၠောန်ဒတုဲဖဵု ပရေၚ်ဂကူဇေတ်တ်ရောၚ် နူဂၠံသြိုဟ်ဂကူမန် စၟတ်သမ္တီလဝ်ရ။

"ဂလာန်မိက်ဂွံဗ္ကန်ဏာကဵု “ ညးမစောန်စိုတ် သ္ပဣစ္ဆာ စၞာဲလ္တူဂကူ၊ မလက်ဖျိဒေါန် ဖန်ဗ္ဒျ်မံၚ် ညံၚ် ဂကူမန် ဂွံသဝ်၊ ဂကောံမန် ဂွံသဝ် မဟီုတွံ မံၚ်လ္တူလာၚ် (Social Media) ညံၚ်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ကဵု သၟတ်မန် ဂၠံၚ်တရဴဂွံသ္ၚောဲ ကမၠောန်ဓရ် ပတှ်ေ ဂွံအောန်၊ တုဲပၠန် မဟီု ဖျုတ်ဗ္ဒေက် ဍဵုဍိုက် က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ပိုယ် နကဵု နဲကဲ မွဲနဲမွဲဗီု တံဂှ် နွံမံၚ် ဗွဲမဂၠိုၚ်ရ။ ကောန်ဂကူပိုယ်လ္ၚဵု သ္ၚဳဂၠိပ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ဟွံသ္အးဇ္ၚး၊ ဣလဵုသၞ ဣလဵုမိတ် ပါ်ပါဲဟွံဒးတုဲ ရံၚ်ဗၠေတ် စဒး လ္တူက္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ဇကုလေဝ် နွံမံၚ်ရ။

တၚ်ဏံဝွံ လ္တူနူ ဟွံကၠောန် ကမၠောန် ရပ်လွဟ် ပၠန်ဂတးဗၠးၜး သွက်ဂကူတုဲ ဖျေံမံၚ်ဂုဏ်သိက္ခာဂှ် တ္ၚံက်စၞာဲ ညံၚ်ရဴ "ဍိုက်မံၚ်လ္တူဂၠုၚ်သၟး ဟွံဒုန် သီုကဵု”က္လံက်လဝ်ဇိုၚ်” ရောၚ်။ ပူဂဵုတံဂှ် ဒှ်မန်ညံၚ်ရိပၞဟ် ဟွံတီရ်ုသာ၊ မံၚ်ပ္ဍဲသာသနာ ဒစးတရဴကဵုကျာ်၊ မန်ဟွံတီဒဒိုက်၊ မန်ဟွံပြာ်ဂကူ၊ မန်လက်ချဴမန်၊ မန်လေံခၞုက် ၜုၚ်တက်ယာဲအပါ၊ မန်တၠိၚ်ဂကူ၊ မန်မနှဴဆီ၊ မန်လီဠာန်ဝံသ၊ ကေုာံ မန်သ္ပသၞမန် ဟေၚ်ရ။ မၞးတံ ကၠောန်ဖဵုသွက်သၞ ရန်ကဵု ဂုဏ်ဖဵုအတ္တ သွက်ကောန်သမ္ဘာဇကု မွဲဓဝ်တုဲ တိတ်ဟီုတွံ ချူမံၚ် လ္တူလာၚ်(Social Media) နကဵု မအရေဝ် ရိုၚ်ဇိုၚ် ဟွံမွဲ ကဵုယေန်သၞာၚ်တံဂှ် နကဵုဂလာန်မေတ္တာ ဆာန်ကောန်ဂကူမန်တုဲ အာတ်မိက်ဏာ "ဒေါံ ကၠေံအိုတ်ညိ”။

နူ နာဲဨရာမာန် ဍုၚ်နေတာလာန် ရးယူရောပ်

From the Ramanya Legacy to the World Stage By Apar Hong Monhttps://www.monomcc.com/opinion-analysisThe Mon people have c...
14/06/2026

From the Ramanya Legacy to the World Stage
By Apar Hong Mon

https://www.monomcc.com/opinion-analysis

The Mon people have created a significant cultural legacy in the history of Southeast Asia. The Ramanya region was a center of Buddhist culture and an important hub for the cultivation of cultural, trade, and political relations among the region's peoples. Throughout history, the Mon have stood as a cultural bridge between the Burmese, Karen, Rakhine, Pa-Lung, Wa, Shan, and other ethnic peoples, and have played an important role in regional cultural exchanges.

However, today, Mon's national and political forces still face power imbalances, resource constraints, and challenges. Due to military conflicts and political instability, many Mon youth have migrated to Thailand, Malaysia, Singapore, Japan, and other countries. This situation is a loss of human resources, but on the other hand, it has also become an opportunity to transform into a global Mon Diaspora force.

The following five strategies need to be considered for the future survival and development of the Mon people.

Building a broad network of alliances based on historical heritage

One of the Mon’s strengths is their historical heritage that can connect people. Therefore, other ethnic and democratic revolutionary forces should be viewed as partners in building a long-term federal union. Building trust, cooperation, and policy coordination based on historical relations with the Burmese, Karen, Rakhine, Pa-Laung, Wa, Shan, and other ethnic groups should be increased.

Strengthening Education and the Mon Diaspora Network

Human resources are the most important asset in the modern world. Mon scholars, doctors, engineers, lawyers, and business professionals in the diaspora should be systematically connected as a Mon Scholars Network.

In addition, using digital education systems, Mon youth in the diaspora should be provided with courses in their mother tongue, history, and culture. They should also be trained in law, administration, public service, and organizational management skills that will be needed for the future federal government.

Social Security and Economic Empowerment of Mon Diaspora

Mon diaspora workers are an important force supporting their families’ economies. Therefore, civil society networks should be strengthened to ensure their labor rights, social security, and legal protection. At the same time, the technical skills, entrepreneurial spirit, and creativity of Mon youth at home and abroad should be utilized to implement regional development, micro-business, and socio-economic development projects.

Enhancing strategic relations with Thailand

The Mon and Thai relations have a long history and are deeply intertwined in history, culture, and society. The Thai-Mon communities in Thailand play an important role as a bridge between the Thai government and the Mon people.

Through diplomatic activities, educational exchanges, and humanitarian cooperation, the needs and concerns of the Mon people will be more effectively communicated to Thai policymakers and political groups. It will also clearly demonstrate that stability and peace in the border region, as well as trade development, are common to both sides.

Gaining support from the international community

In today’s world, any national movement requires international understanding and support. The goal of the Mon is not to eliminate other people, but to preserve their language, culture, and traditions. We must ensure that the international community understands that we want to preserve and develop our culture and national identity equally.

We must also enhance the capacity of civil society organizations to report on human rights violations and humanitarian issues in an evidence-based manner. We must also enhance the capacity of civil society organizations to collaborate with international NGOs and development partners.

Conclusion

Prudence, foresight, solidarity, and political acumen are essential to achieving success in the national arena. If we can distill the appropriate lessons from our past experiences and collectively move forward toward the promising future of self-determination, dignity, and equality that the Mon people aspire to, it is within our grasp.

If we can move forward with a vision of modern federal democracy based on the glorious legacy of the Ramanya, the Mon people can build a future of equality, dignity, and peace while preserving their national identity.

Mon youth, scholars, and entrepreneurs around the world are the most important drivers of this journey. It is time for us to share our knowledge, experiences, resources, and networks and build a stronger Mon community for future generations.

ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ဒီမိုကရက်တစ်ဖက်ဒရယ်
14/06/2026

ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် ဒီမိုကရက်တစ်ဖက်ဒရယ်

ဆီဟီုအရေဝ်မှ···https://www.monomcc.com/pyaaingkeuaanlietpyaeingm-aingကမၠောန်တ္ရဲဏံလဂါံဇိုၚ်တ္ရဲဏံဂှ် ဒှ်ဇွောံမသွက်တ္ရဲယး...
11/06/2026

ဆီဟီုအရေဝ်မှ···

https://www.monomcc.com/pyaaingkeuaanlietpyaeingm-aing

ကမၠောန်တ္ရဲဏံလဂါံဇိုၚ်တ္ရဲဏံဂှ် ဒှ်ဇွောံမသွက်တ္ရဲယးသွက်အနာဂတ်ဟေၚ်ရ။ ပြဲနူတ္ရဲဏံ ခိုဟ်နူတ္ရဲဏံ တၟေၚ်နူတ္ရဲဏံဂှ်ဟၟဲ။ တ္ရဲဏံဂှ် ဒှ်မံၚ်ပ္ဍဲကာလ ပစ္စုပ္ပန်တုဲ ဒၞာဲဝွံ ဒှ်ပွမခိုဟ်သွက်ဂွံကေမ်ဇျာပ်အခေါၚ်အရာ ဒှ်ပွမခိုဟ်သွက်ဂွံဖျေံသ္ဇိုၚ် ရိုဟ်ကၞက် ဒှ်ပွမခိုဟ်သွက်ဂွံပတိတ်ဇြဟတ် လွဳပရာက္ဍဟောဝ်ၜှ်ကေတ် တိုၚ်ပ္ကဴတေံရ။

ပ္ဍဲတ္ရဲဏံ ပ္ဍဲပစ္စုပ္ပန်လၟုဟ်ဂှ် ပိုဲတံယဝ်ဟွံချဳဒရာၚ် ဟွံဖျေံသ္ဇိုၚ်ရိုဟ်ကၞက် ပိုဲတံ ယဝ်ချူဓဇက်ခရက်ဖျေံ အစဳအဇန်တှ်ေ ခတှ်နူကနေံတေံ ပိုဲလေဲဟွံပြေ သွက်တ္ရဲယးတေံလေဝ် ဇြိုၚ်ဂွံဆက်တရဴ ဆီကောန်တၟံ ကၠေၚ်က္ဍဟ်လေဝ် ဍေံဟွံကတဴဂဵု ညံၚ်တၠဝေဒနာမွဲ စိုတ်ဓာတ်ဒှ်အာယဲတုဲ အရာမိက်ဂွံဂွံ အရာမိက်ဂွံဒှ် အရာမိက်ဂွံကေတ် အရာမိက်ဂွံပိုၚ် ၜိုန်တီဆဵုညာတ်မံၚ်ကီုလေဝ် နွံဆၜိုတ်ဒတူဗဵု ဗၞတ်ဆၜိုတ်ဂဇံလှၚ်ၚ္ရုၚ်မံၚ်ဓဝ်ရ။

ပ္ဍဲပေါဲဗတိုက်မွဲမွဲ စိုတ်ဓာတ်ဟွံကြံၚ်မ္ရိုဟ်တှ်ေ လတူကမၠောန်မွဲမွဲ သ္ဂုတ်သွာတ်ဟွံပိုတ်သ္ဂုတ်မ္ဂး အခိၚ်အိုတ် အခေါၚ်လီု ဒးကပိုက်မံၚ်ယွီုတွဵုတုဲ ဒိုဟ်လဵုအာအာ မုက်မတ်ဒးသဝ် ဒးမံၚ်ပြာပ်ဗဒါလၟိုန်ရ။ လစွံစိုတ်တိုၚ်ပ္ကဴမွဲမွဲ ယဝ်ဟွံပၠုပ်စိုတ် သ္ပထောံဗွဲမဇ္ဇျဟ် ဗွဲဥပေက္ခာဓဝ်တှ်ေ တၚ်ရန်တၟံပိုဲတံလေဝ် ဂွံဍိုက်ပေၚ်ဟွံလောဲသွာရ။ဂၠမ်သြိုဟ်ဟွံမြဟ်မြဴ စိုတ်ဓာတ်ခ္ဍအ်ကဝေန် ဆီလေဝ်ဂံက်ဂဟေင်အာရ။ ကြက်ဂလာန်တၠပညာမၞုံယၟု Jackson Brown Jr ညးဟီုလဝ်နွံမွဲဂှ်-( The best preparation for tomorrow is doing your best today) သွက်ပရေၚ် ပဠေဝ်ပဠေတ် ခိုဟ်အိုတ်တ္ရဲယးတေံဂှ် မၞးမကၠောန်သ္ပအရာခိုဟ်ဟ် ပ္ဍဲတ္ရဲဏံညိ။

ရံၚ်ကဵုကြက်ဂလာန်လတူတေံတုဲ ကောန်ဂကူပိုဲမန်တ္ရဲဏံ မုဒးကၠောန် မုဒးဗတောန် မုဒးဖျေံအစဳဇန်ရောဂှ် ပိုဲတံဒးတီထေက်ရ။ အကာဲအရာကောန်ဂကူမန်ပိုဲတ္ရဲဏံ လညာတ်အဲမၞိဟ်ချူလိက်ဏံမွဲ ယဝ်ဒးဟီုဏောၚ်တှ်ေ ဇြဟတ်ဂကောံ တၚ်ဏှဟ်ညဳသာ နဲကဲတၠုၚ်လအာ ပါ်ပရဟ်ယိုက်ဂၠေၚ်မွဲစွံမာန်ဂှ် နွံပၟိက်ဗွဲမလောန်ရ။ပွမသ္ရဳဂၠိပ်မၠာ်မတ်တုဲ ကၠေၚ်က္ဍဟ် ပရေၚ်သ္အးဇ္ရးဆီဂှ်လေဝ် နွံပၟိက်ဗွဲမလောန်ရ။

အဓိက ကု သာမည ဒးပါ်ပါဲတုဲ ဃောတတ်မံၚ်တရဴ ကန္တာ ဃောအာမံၚ်အကြာလဗိုတ်ကျာ ဆီညံၚ်ဂွိုဟ်ဒှ်ယဲဂြိုဟ်ကေန်သာ (cancer )ဂှ်လေဝ် ဒးစွံသတိဇၞော်ဇၞော်ရ။

ပ္ဍဲပ္ရံက်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တ္ရဲဏံ ဗီုကလိုက်ကၟဵုထုဲထံၚ် ပၟတ်ဂဵုထၞာန်မံၚ်အလုံဂၠးကဝ်ဏံ နဒဒှ်ကောန်ဂကူမန်မွဲဒးစွံအာရီု ဗွဲမစုန်ဝုန်ရ။စၚ်ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တ္ရဲဏံ ထိၚ်ဒဝ်မိက်ဂွံဟီုဟီု ပံက်လဟာ်မိက်ဂွံသဂးသဂး ဝၚ်ဂကူဇကု ညံၚ်ဂွိုဟ်စိုပ်အာတိုက်ထၜးပျး (museum )အာဲကၟာဲဂကူဇကု ညံၚ်ဂွိုဟ်ကၠာဲကၠေံကၠက်အာဂတမတ် အနာဂတ်ဂကူဇကု ညံၚ်ဂွံတၟးဇး ကောန်ဂကူဇကု ဘဝဂွံဗၠးၜးဗၠးၜး စိုတ်ဓာတ်ပၠန်ဂတး ညံၚ်ဂွံနွံညံၚ်ဂွံပေၚ် ညံၚ်ဂွံဇွောဝ်ဗက်ဇာပ်လုပ်အာ ဖျုန်ၜဝ်ဇုတ်ဂှ် ဒးဟီုအရေဝ်ကဵုဆီလတေၚ်ဟေၚ်ရ ဆီလပကဵုဒှ်အာပတိုဟ်ညိ။

ဇုက်လလဳတၟးမွဲလစုတ်ဂှ် ဟွံဒှ်လျးအရံၚ်ဂကူပိုဲပုဟ် ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲတ္ရဲဏံ ကောန်ဂကူမန်ပိုဲ ဒလွဳပရာၜံၚ် ပ္တိတ် စိုတ်ဓာတ် မတွံဂး ဂံၚ်ကဵုကဍိုပ် ဂံၚ်ဒုၚ်ပံၚ်ကောံ ဂံၚ်ကေတ်တာလျိုၚ် ဂံၚ်တဝ်စၞေဟ် ဂံၚ်ဓမံက်ဓဝ်ဍာံ ဂံၚ်ဂါံဆက်ဂၠောံ ဂံၚ်ကေတ်ပေါဲအံၚ်ဇၞးရ။ပိုဲတံယဝ်ပြးဇး တၚ်ဓဝ်ပတှ်ေဟၟဲ မွဲကုမွဲ ယဝ်ဟွံဇြိုဟ်နက် ဟွံဗိုန်ဗတ်မဂး (ဝါ) ဆီယဝ်ဟွံဟီုအရေဝ်မဂး ညံၚ်ပှ်ၜိုၚ်ဒြာဲ ဒးဒုၚ်သ္ရာဲကဵုကၠဇာဒိသိုၚ် ညံၚ်လုပ်စိုပ်အာဗွိုၚ်ကၠန် ဒးဒုၚ်ၚိတ်ဏာကဵုဂကူတၞဟ်ဂျိုၚ်ၚ်ရ။

ယင်ပူဂဵုမွဲမွဲဂကူမွဲမွဲ ဟိုတ်ဒးဒုၚ်ဘပဠဟိုတ်ဒးဒုၚ်ဍဵုဍိုက် ဟိုတ်ဒးဒုၚ်ပကီုပရာပ်ဂှ်-
၁။ ဒၟာနူဟွံညဳသာကောံသၟဟ်ဒှ်မွဲ
၂။ ဒၟာနူဇြဟတ်လွဟ်လနက်ဂကူ ဍိုန်လျ
၃။ ဒၟာနူလၟိဟ်မၞိဟ်ကောန်ဂကူအောန်
၄။ ဒၟာနူစိုတ်ဓာတ်သာသ္ပံတုဲ အောန်ကဵုဗျူဟာသွက်အနာဂတ် ၅။ ဒၟာနူလညာတ်ဍာတုဲ မိၚ်လဟိၚ်ၜက်လောန်အာ
၆။ ဒၟာနူစိုတ်ပြေဒုၚ်မံၚ်တဲဲမုဒှ်ဒှ်တုဲ ဖေက်ဂၟံက်ဟွံဂံၚ်ရုန် ဂ္စာန်
ရ။ ဒၟာ နူဆီဟွံဟီုအရေဝ်ဏီ မဒှ်ရ။

နိယာမသဘာဝလောကဓမ္မတာ ကဏ္ဍလဵုရံၚ်ၚ် ဝၚ်လဵုဗှ်ဗှ် မုက်လိက်လဵုပံက်က် ဓယံက် ကု သၞိၚ်ပါ်ပါဲတော်ဆချပ်ဗစာဟွံဒးတှ်ေ ညံၚ်ရဴကော်ဘိက်ဒုၚ်တၠုၚ်မံၚ်အန္တရာဲလမျီုဂကူ လမျီုဇကုကီုရ။

အခိၚ်ဏံတ္ရဲဏံ ပိုဲတံကလေၚ်လ္ရတ်ဂၠိုက်ဂၠာဲ သ္ပသုတေသန ပရေၚ်လိုက်ပရောမနုဿ ကေုာံ ကၟိန်ဍုၚဘာသာဂကူမဂး ဇြဟတ်ဇၞော်ဇြဟတ်ဍောတ် ဍုၚ်ဇၞော်ဍုၚ်ဍောတ် ညံၚ်ကဵုဒှ်မံၚ်အဓိကဟွံသေၚ် ဂွံဆဵုညာတ်ကေတ်ရ။ ဒဒှ်ဍာံပကတိရုပ် ပြာကတ်ဒၟံၚ်ပြဟ်ဟ်ဏံ ဇြဟတ်ဂကောံ ဇြဟတ်ဆီလတေၚ် ဇြဟတ်မဟာမိတ် တၚ်ပတဝ်ကဍိုပ် ၜိုတ်လဵုနွံရောဂှ် လတူနူဂှ်ဝွံ ဆန္ဒဗျဵုတဟၚ်ဟေၚ်။

စိုတ်ဓာတ်ရုန်ဂစာန်ဂှ် ဒှ်မံၚ်အဓိကဇၞော်အိုတ်ရ ဥပမာကြပ်ပ်ဏံ ဗီုဂကူရခေၚ် ကေုာံ ဂကူအေဿရေတံ လုပ်မံၚ်ပေါဲဗတိုက်လၟုဟ်ဂှ် ဒှ်ခန်ဗ္တောန်ခိုဟ်မွဲ ဂွံလ္ရတ်ရံၚ် ဗွဲမကၠးဖ္ဍးမာန်ရ။

အစောန်စရာဲဍာ်ဒကေဝ်ၜိုတ်လဵုနွံနွံ ဗျုဟာပြယာဲၜိုတ်လဵုဇြိုဟ်ဟ် လွဟ်လနက်ဂတာပ်ခေတ်ၜိုတ်လဵုဂၠိုၚ်ၚ် ပိုဲတံဖအိုတ် မွဲစိုတ်မွဲဖျုန်မွဲကၟဝ်မွဲလတေၚ်မွဲဆီ ယဝ်ဟွံဒှ်ပုဟ်တှ်ေ အလုံကောန်ဂကူ ဟွံဒှ်မွဲဂကောံပုဟ်တှ်ေ ဟီုတွံမံၚ်ပကောံပကေဝ်မံၚ် သဳကၠဳမံၚ်ဂှ် ညံၚ်ရဴပၟပၠာ သိုၚ်မံၚ်သ္ရိလတူကျာကီုရ။ နတ်ထိ ဘန္တေရ။

ဟွံညဳသၟဟ်တှ်ေကလှ်ဒကးလောဲ ရံၚ်ကဵုဂလာန်ဏံတုဲ ဗီုကၟိန်ဍုၚ်ဇၞော်အမေရိက ဟိုတ်နူကဵုဗော်ဇၞော် Republican ကု Democrat ၜါလ္ပာ် ဒစဵုဒစးစဵုကဵုဒကးပရး ဒစဵုဒစးစဵုကဵုဇြဟတ်ဂကောံ ဇြဟတ်ညဳသၟဟ်လီု ဒစဵုဒစးၜက်နူဗၞတ်ဗ္ၜတ်တုဲ နူသၞမွဲလ္ပာ်တေံ နူမဟာမိတ်ပတောံကေုာံ နူညးမကၠတ်ရံၚ်မံၚ်ဂွန်မွဲလ္ပာ်တေံ ဆဵုညာတ်အာပၞော်ပထောၚ် ဒၞာဲဇိၚ်နာပ်လဝ်ဗွဲမလောဲသွာရ။မွဲဂကောံ ကု မွဲဂကောံ ကယျာန်ဓဝါတ်ဟွံဒှ်ဂုဏ်ဖဵုသွက်ဍုၚ်သွက်ဂကူပုဟ်တှ်ေ ဒၞာဲလဵုဒှ်ဒှ် အခိၚ်လဵုဒှ်ဒှ် ပေါဲလဵုဒှ်ဒှ် စၚ်လဵုဒှ် ဆက်အာဟွံထေက် ဒေါံထောံတှ်ေဂုဏ်ဖဵုပြဲ ဂုဏ်ပရဲဂၠိုၚ်ရ။

ဇေတ်ဍာံတေံဝွံ ဗီုကၟိန်ဍုၚ်ဇၞော်အမေရိက ဒက်ပတန်လဝ်သၞောဝ်သဇိုၚ်ဥပဒေ ဗီုလးပၠးလဝ်အခေါၚ် ကေုာံတရဴအနာဂတ် ဖျေံလဝ်ရိုဟ်ကၞက် ပရေၚ်စဵုဒၞာ ကေုာံ ပရေၚ်ဂီုကၠီုဂှ် နူသၞလဵု ပူဂဵုလဵု နူဍုၚ်လဵုမွဲ ဂွံကေတ်ဇၞး ဂွံပၠံၚ်ၜး ဂွံဗတိုက်ညးတံမာန်ဂှ် ဟွံလောဲသွာရ။ဆဂး ဟိုတ်နူဗော်ဇၞော် ၜါလ္ပာ်တံပြိုၚ်ပကာန်အတ္တ စၞောန်လပှ်ေတဲ ထ္ၜးဒုဟ် မ္ရုဟ်ဒေါသလောန်ကာဲအာတုဲ ဇီုကပါ်လုပ်ဇြဟတ်ဂကောံ ဇြဟတ်ညဳသၟဟ် ဇြဟတ်ဆာန်ကၟိန်ဍုၚ်ရ။ ဣဏံဂှ် ဒှ်လက်သန်လ္ပာ်အနုက်တုဲ ဇာတာ ညးဍုၚ်ကွာန်လေဝ် ဒှ်နိမိတ်လ္ပာ်ပရေံရ။ဟွံပြံၚ်သၠာဲမွဲသာ် အတိုၚ်ဏံ ယဝ်ညးတံဆက်အာမဂး အနာဂတ်တေံ ညးတံကြက်ကလိဂွံ ခန်လ္ရတ်ဇၞော်ဇၞော်ဏောၚ် ညာတ်ကေတ်ရ။

နကဵုဇြဟတ်ဂကောံဝွံ ဗဒေါမ်ဒဵုသိန္နရာတ် ဇြဟတ်ညဳသၟဟ်ဂှ် သာတ်ၜဳမှာသၟိတ်မာန် ဂလာန်ဝွံနွံမံၚ်သေၚ်ဟာ။ကောန်ဂကူပိုဲ ယဝ်ဟွံဒှ်မွဲဂကောံ လညာတ်ပိုဲ ယဝ်ဟွံဒှ်မွဲပၠုပ် ဖျုန်ကောန်ဂကူပိုဲ ယဝ်ဟွံဒှ်မွဲကလောံ ဆီကောန်ဂကူပိုဲ ယဝ်ဟွံဒှ်မွဲလတေၚ်မ္ဂး အရာပွပိုဲမစၟဳမံၚ် အၚောပ်မံၚ် ကေတ်မံၚ်ဘဝဗၠးၜး အခေါၚ်သၠးပွး ပွမချပ်မံၚ်တွံမံၚ် ကြီုဇာမံၚ် ကမ်ကုသဵုမန် မန်ဖန်ကေတ််တ်ဂှ် တုပ်သၟဟ်ကဵု အၚောပ်စမံၚ် ဖျုန်နာ်ဖျုန်သပဝ်ကီုရ။ဂွံစဂွံစမ်ရှ်ဂှ် ဇြိုၚ်သန်ဗွဲမလောန်ရ။

ပဋိပက္ခ ပြသၞာဒိုဟ်ဇဳ ကလိုက်ကၟဵုမံၚ်ပဍဲဂၠးကဝ် ပစ္စုပ္ပန်တ္ရဲဏံဂှ် နနဲၜတ်တ်ကြံၚ်ၚ် ညးတံရပ်စပ်မံၚ်ရ။ဇြဟတ်ဂကောံညးတံ ညံၚ်ဂွံသပ္ပါဲ ဂွံဆာဲတိုန်ဂှ်လေဝ် ညးတံထိၚ်ဒဝ်လွဳပရာမံၚ်ရ။ ကၠာ်ညံၚ်ဂွိုဟ်လုပ်စိုပ်အကြာညးတံဂှ်လေဝ် ညးတံမၠာ်လဝ်မတ် ပံက်လဝ်ကတောဝ်ရ။ညံၚ်ရဴသာ်ဂှ်ကီု ပဍဲပွဳပွူဝုတ်ဒိုဟ်သ္ရိရေၚ်ကၟေၚ်ဆက်ကောန်ဂကူပိုဲတံဂှ် ဟိုတ်နူဒးဒုၚ်အုပ်ဓလီုလဝ်လံလ ဒဒုၚ်ဘပဠလဝ်နနဲစုၚ် ဒးဒုၚ်ၜုၚ်ပၠုပ်လဝ် ပဍဲက္ဍဟ် ပ္ဍဲဂြိုဟ် ပဍဲဆီလတေၚ်တုဲ စိုတ်ဓာတ်ရုန်ဂစာန်ဍိုန်လျ စိုတ်ဓာတ်လ္ရပၟတ်ဂြုဲ မအရေဝ်ဆီလေဝ်ဟွံမိက်ရုဲဟီု ဗီုပြၚ်သိုၚ်ခၞံလေဝ်ဟွံမိက်ဓဇက် ဂွံဒက်ပတန်က္ဍိုပ်သ္ကိုပ်ဂကူဂှ် ဇြိုၚ်မံၚ်ညးသ္ကံရ။

Where there is unity there is always victory ဇြဟတ်ညဳသၟဟ်ဂှ်ဖန်ဗဒှ်ကဵုတိုၚ်ပကဴရ။ အကာဲအရာကောန်ဂကူပိုဲတ္ရဲဏံ တၠုၚ်လအာကောန်ဂကူပိုဲတ္ရဲဏံ ဗျူဟာမိက်ဂွံဟီုဟီု ဍာ်ဓလာဲမိက်ဂွံဂးဂး တၚ်ညဳသၟဟ်ဍိုန်လျ ၚ္ရုဟ်မးဓဝ်ပတှ်ေအောန် စောန်မံၚ်ဆပူဂဵုမွဲဓဝ်ရတှ်ေ ဇြိုၚ်ဂွံတတ်ၜက်အာပ္ရံက်ဏံရ။ အရာပိုဲတဝ်စၞေဟ်မံၚ်တ္ရဲဏံ ပွမပိုဲလုပ်မံၚ်ပေါဲဗတိုက်တ္ရဲဏံ ဗီုဗီုဏံ တၚ်ခလံက်ဒၞက်ပိုဲံဂၠိုၚ်မံၚ်မဂး (ဝါ) တၚ်ဆုတ်ယောၚ်ပိုဲဂၠိုၚ်မံၚ်မဂး ဇၟာပ်ပိုဲမဂါံကွာ် ဇိုၚ်ဟလိုၚ်အာမာန်ရ။

မွဲလပါ်တေံ ဗီုဍေံပဠေဝ်ပဠေတ် ဒက်ပတန်လွဟ်လနက်ဂတာပ်ခေတ် ဗီုဍေံစန်ဒက်ပကောံဇြဟတ်နဲတၟိ ဗီုဍေံကြံၚ်မ္ရိုဟ်ကီု သီုဍေံကြီုကြဝဵုစၞာဲ ညိဟွံညှာရောၚ်ဓညဂှ် ပိုဲတံပ္ဍဲကာလပစ္စုပ္ပန်လၟုဟ်ဏံ ဂွံလုပ်ပေါဲဲဗတိုက်ကဵုဍေံမာန် ဂွံပြိုင်ပ္ကာန်န်ကဵုဍေံဂှ် ဒးဟီုအရေဝ်ကဵုဆီဟေၚ် ဆီ···ယဝ်ဟွံဟီုအရေဝ်ပုဟ်တှ်ေဆီ···ယဝ်ဒှ်မံၚ် cancer ဏောၚ်တှ်ေ ဂွံလုပ်ပေါဲဗတိုက်လ္ပဟီုဏီ ဂွံဆဝ်မ္ရုဟ် ဂွံဒက်ပတန်ဂကောံ ဂွံပံၚ်တောဲ ဂွံတက်ကဍိုပ်စှ် ဂၞန်မွဲဂှ် ဟွံလောဲသွာရ။ဟိုတ်ဂှ်ရ ဂကူပိုဲဂွံတိတ်ဗၠးနူဘဝဍိက် ကောန်ကသအ်ဍေံနွံမွဲဟေၚ်ရ ဆီဟီုအရေဝ်မှ··စိုပ်တရဴအံၚ်ဇၞးမာန်ရောၚ် အဲမ္ဒးပ္တိုန်ထ္ၜးဏာရအဴ။

လွဳသစ္စာ

ဂၠံၚ်တရဴဟံသာ ဂၠုမံၚ်ယျဏးhttps://www.monomcc.com/pyaaingkeuaanlietpyaeingm-aingပ္ဍဲကဵုဗွဝ်ကၠံ (၂၁) ဏံ ဂကူမန်ပိုယ်တံ ဒးဆဵု...
08/06/2026

ဂၠံၚ်တရဴဟံသာ ဂၠုမံၚ်ယျဏး

https://www.monomcc.com/pyaaingkeuaanlietpyaeingm-aing
ပ္ဍဲကဵုဗွဝ်ကၠံ (၂၁) ဏံ ဂကူမန်ပိုယ်တံ ဒးဆဵုဂဗမံၚ် အခါအန္တရာယ် ညံၚ်ရဴမတ်ဗြဲဂၠု ဒမၠုအခိၚ်ဗ္တံ ဟွံမွဲကဵုလျးအရံၚ်တုဲ ဂၠံၚ်တရဴဟံသာ ဂွံကလေၚ်စဴဍုၚ်မန်ဂှ် ဒှ်တၚ် (ကော်ချဴ) ” Challenge “ ဇၞော်ကဵုဇြဟတ်ရောၚ် ဒးဟီုရ။တၚ်ဏံဂှ် ရံၚ်မံၚ်ဗေဒၚ် တော်မံၚ်မၚ်ဇေန် ဟွံသေၚ်၊ ဗွဲတၟေၚ် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တ္ၚဲဏံ ဟံသာဂွံကလေၚ်စဴဍုၚ်မန်ဂှ် တရဴဂၠုမံၚ်ဏီရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ခါတ်ကေတ် အကာဲအရာပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် ကၟိန်ဍုၚ်မန်ဗၟာ ကဵု အကာဲအရာသၟာပၠန်ဂတးတံမ္ဂး သွဟ်ဍေံ က္တဵုဒှ်မံၚ် အတိုၚ်ဗွဲသၟဝ်ဏံရ။

နကဵုမဟာဗျူဟာ (Policy) ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် နူကဵုဍုၚ်မန်ဗၟာ ဂွံဗၠးၜးသၟဝ်တဲအင်္ဂလိက်တုဲ ကဝ်ဒူလေဝ်တံ ဓဇေက်လဝ်သၞောဝ်တိဍာ် နူဍုၚ်သဓီု စဵုကဵုစိုပ် ရးတၞၚ်သြဳရ။ ပွိုၚ် (၇၀) သၞာံပြၚ်ၚ်ဏံ ညးတံဖျေံမံၚ် သ္ဇိုၚ်တိဍာ် နကဵုအသိၚ်ဒပ်ပၞာန် ကေုာံ ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်တိဍာ်နတဲ နဇိုၚ် ဍာံဍာံပြပြရ။ လ္တူ Policy ဂကူညးတံဏံ ယဝ်ရ မန်ပိုယ်(သာသ္ပံ) စွံစိုတ်လဟိၚ် ဝိဝိၚ်မံၚ် လ္တူပရေၚ်ဒပ်ပၞာန် ကေုာံ ပရေၚ်အုပ်ဓုပ်မ္ဂး ပလးမုက်တိ (ဝါ) တိဍာ်ပယျဵုဒၞက်မန်ပိုယ် ဍန်ဂြေက်စှ်ေကၠုၚ်ဏောၚ်ဂှ် ဒးစွံသတိဇၞော်ဇၞော်ရ။

မုဟိုတ် ဒးအရေဝ်ဏံရော? ရံၚ်ကေတ် ပရေၚ်ချဳဒရာၚ် ပယျဵုဒၞက်တိဍာ် ဂကူညးတံ တ္ၚဲဏံမ္ဂး ပိုယ်ညာတ်ကေတ်မာန်ရ။ မွဲလ္ပါ်ဂှ် ပံၚ်တောဲကဵုအလဵုသဳဗၟာတုဲ ကၠောန် ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်၊ သြန်က္လိဂွံနၚ်နူပရေၚ် ပိုန်ဒြပ်ဂှ် ရာန်လွဟ်တုဲ ထံက်ပၚ် အာသၟာပၠန်ဂတး ဂကူညးတံလ္ၚဵုတံနွံရ။ မွဲလ္ပါ်ပၠန်ဂှ် ရပ်လွဟ်တုဲ ဗ္တိုက်မံၚ်သၞကီု သီုကဵု သၠဲပ္တိတ် မံၚ်တိဍာ် မပ္တံကဵု တိဍာ်မန် ကေုာံ ရးတၞၚ်သြဳရ။ အရီုမွဲလ္ပါ်ဂှ် လေဝ် ဒပ်ပၞာန် ကဝ်ဒူလေဝ် ဒက်ပ္တန် မံၚ်ဍုၚ်ဗၠးၜး ကရေၚ်တုဲ စန်ဒက်ကေတ်မံၚ် အသိၚ် ဇြဟတ် ပရေၚ်ညဳသၟဟ် အကြာ ကောန်ဂကူညးတံကီု သီုကဵု ဒက်မံၚ်မဟာမိတ် ကုအလဵုသဳသေံ သွက်ဂွံဆက်စၠောံ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် သေံ ကေုာံ ကရေၚ် ဒေသ ပယျဵုဂမၠိုၚ်ရ။

ရံၚ်ကေတ် ကဵုဂုဏ်ဖဵု ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ဂကူသေံတံမ္ဂး မၞုံကဵု ဂုဏ်ဖဵုဗွဲမဂၠိုၚ်တုဲ ဒတုဲဖဵုသီုၜါလ္ပါ် က္လိဂွံမာန် ညးတံ ညာတ်ကေတ်လဝ်နွံရ။ အနာဂတ် ကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာ ဒးထ္ကးရောၚ်ဂှ် ဂကူသေံ တံညာတ်တုဲ လးလဝ်ဂၠံၚ်ဗီုပြၚ် မဟာမိတ် နွံပေၚ်ၚ်ရောၚ် ဟွံဒးတော်ဗေဒၚ်၊ ဟွံဒးပံက်မၚ်ဇေန် ဆဵုအာ ဍာန် အတိုၚ်ဏံရ။ၜိုန်ရ ဂကူဗၟာတံ စဵုဒၞာကဵု ကေတ်မံၚ်ပရေၚ်ဂီုကၠီု ပယျဵုဒၞက်တိဍာ် ဒၞာဲလ္ၚဵုနွံကီုလေဝ် ဟိုတ်နူ အသိၚ်ပၠန်ဂတးတံ ဇၞော်မောဝ် တဴတက်ပြးဂၠိုၚ်ကဵုဒေသတုဲ ပ္ဍဲအရာ ဂွံသောၚ်ပြသၞာ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်တ္ၚဲဏံဂှ် ဍေံလဇုဲအာမံၚ်ယျ။ မေန်အံၚ်လှာၚ် ပတှ်ေလဝ်ကြုက်ကဵုရုယှာတုဲ ကၠောန်ဗဒှ်ပေဲါရုဲမာဲ၊ ထိၚ်အာသၞောဝ် (၂၀၀၈) ဓဂၠိၚ်အယုက် အဝဵုပၞာန်ကီုလေဝ် သွက် ဂကူကြုက်မ္ဂး ရံၚ်ကဵု ဂုဏ်ဖဵု ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ညးတံဟေၚ်ရ။

ကြုက်တံဂှ် မွဲလ္ပါ် ပ္တိတ်ပရဲ လ္တူရဲသၟာပၠန်ဂတး၊ မွဲလ္ပါ်ပၠန်လေဝ် ပ္တိတ်ပရဲလ္တူ အလဵုသဳမေန်အံၚ်လှာၚ် နွံရ။ သွက်ကၟိန်ဍုၚ်ဗၟာ အရာ ဂွံသောၚ်ပြသၞာ ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန် အနာဂတ်ဂှ် ကြုက်တံဟွံချပ် ဟွံစုတ်လဝ် ပ္ဍဲက္ဍဟ်ရောၚ်၊ တၚ်ဏံဂှ် မေန်အံၚ်လှာၚ် ဟွံညာတ်လဝ်ဏီရ။ ဟိုတ်နူ ကြအ်မံၚ်ကဵုအဝဵု ပရေၚ်ဒှ်သမ္မတတုဲ ထုဲဒၟံၚ်ကဵုပရေၚ်ပါ်ပရအ်အဝဵု ပ္ဍဲမၞိဟ်ညးတံဟေၚ်ရ။

ဟိုတ်ဂှ်ရ မန်ပိုယ်လေဝ် ယဝ်ရ ထုဲဒၟံၚ်ကဵုပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေၚ် စသုၚ်မံၚ်စံၚ်၊ ပရေၚ်ပေဲါသ္ဘၚ်နာနာ ကီုသီုကဵု ပရေၚ်သိုၚ်ဘုတ်ဘာ သ္ပကုသဵုကဵုဒါန်နာနာတုဲ ထုဲဒၟံၚ် ကဵုပရေၚ် ပစ္စုပ္ပန်တ္ၚဲဏံ သၟတ်တံ စိုတ်ဟွံလုပ်စ ကဵု ပရေၚ်ပၞာန် ပရေၚ်ဍုၚ်ကွာန်၊ ဟွံမၚ်မွဲ စဵုဒၞာလဝ် တိဍာ်ဇကုမ္ဂး ဗွဲမချိုတ်ဂှ် ဒးဘဲအန္တရာဲ ကဵုဂကူတၞဟ်တံ ဟေၚ်ရ။ ကာလ မေန်အံၚ်လှာၚ်တံ ထိၚ်ဒဝ် သၟာပၠန်ဂတး ဟွံမာန်မ္ဂး ညးတံဟွံကဵု ဆောံလေၚ်ပရေၚ် ဂကူညးတံတုဲ ကာလ ညးတံပံၚ်တောဲ ကဵုဇြဟတ် ပၠန်ဂတးဂကူတၞဟ်တံမ္ဂး တိဍာ်မန်ဂှ် စိုပ်အာ သၟဝ်တဲဂကူတၞဟ်တံတုဲ ဂကူမန်တံ ဟံသာဂၠုမတ်ၜါ ဂွံကလေၚ်စဴဍုၚ်မန်ဂှ် ဒးတတ် ဇွဂကူတၞဟ်တံတုဲမှ စိုပ်ဍုၚ်ဟံသာရ။ယဝ်ရ ပိုယ်တံ လ္ၚတ်ရံၚ် ဟိုတ် ပစ္စုပ္ပန်ဏံ မုဟိုတ်သၚ်မန်၊ သၟတ်မန် ကေုာံ ညးဍုၚ်ကွာန် ပိုယ်တံ စိုတ်ဟွံလုပ်စကဵု ပရေၚ် ပၠန်ဂတးရပ်လွဟ် ညံၚ်ခေတ် ကၠာ ကၠာ တေံရော?

ပိုယ်တံ ဆဵုကေတ် တၚ်ဍိုန်လျ (၃) သာ်ရ။

(၁) ပရေၚ်ပၠန်ဂတးမန်ပိုယ်ဂှ် သၞာံဗွဲမလအ်လး (၇၀ )သၞာံပြၚ် ကၠုၚ်တုဲ သွဟ်ဗွဲမပြဟ် ဟွံမံက်ဂတဝ်ကၠုၚ်ဂှ်ရ စိုတ်ဓါတ် ကောန်ဂကူတံ ဍောၚ်ၜိုတ်ကၠုၚ်။

(၂) ဟိုတ်နူဒးဂစာန်မံၚ် ပရေၚ် ဘဝပူဂိုလ် ကေုာံ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ဗွဲမသကာတ်မြဟ် ပ္ဍဲခေတ် ကာလဏံတုဲ အာရီုစိုတ်ဓာတ် ဆာန်ဂကူ လ္ပါ်ရပ်လွဟ်ဂှ် အောန်စှ်ေကၠုၚ်။

(၃) ဟိုတ်နူ က္ဍိုပ်သ္ကိုပ် ကေုာံ ဂကောံပၠန်ဂတး ကေတ်ဗၠးၜးဍုၚ်မန်ပိုယ်တံ သ္ဇိုၚ်ဂၠံၚ်တရဴ ဗျူဟာပြးဆာဲမံၚ်တုဲ ကောန်ရဲတဝ်ဝှာတံ ဒှ်ကၠုၚ်သၠေဟ်ပၟာ လ္တူ ဂၠံၚ်တရဴပၠန်ဂတး တုဲ စိုတ်ဓါတ် စှ်ေအာနွံရ။

ဆ္ဂး တၚ်ဏံဝွံ ဒှ်အန္တရာဲဇၞော်အိုတ် သွက်အနာဂတ် ဂကူမန်ပိုယ်ရ။ပ္ဍဲ ကဵုပရေၚ် ဍုၚ်ကွာန်ခေတ်လၟုဟ် "အသိၚ်အာဏာလွဟ် " (Military Might) ဂှ် ဒှ်အရာ ကိစ္စဇၞော် သွက်ဂွံ စဵုဒၞာ ကောန်ဂကူ ကေုာံ တိဍာ်ဇကုရ။ ရန်တၟံ ပၞာန်ဇေတ်တ်ဂှ် ကေတ်ဗၠးၜးဂကူ ကေုာံ စဵုဒၞာ ကေတ်ပရေၚ်ဂီုကၠီဂကူတုဲ အရေဝ်၊ လိက်ပတ်၊ ယေန်သၞာၚ် ညံၚ်ဟွံဂွံကၠေံဗ္ဒန်အာရ။ ယဝ်ရ ဂကူမန်ပိုယ် စိုတ်ဟွံလုပ်စ ကဵု ပရေၚ်ပၠန်ဂတး၊ ဇြဟတ်ရပ်လွဟ်ပၞာန်မန် ဟွံခိုၚ်ကၠိုက်မ္ဂး အခေါၚ်အရာ ဂကူ ကီု ဂီုကၠီ ဂကူ ဟွံမွဲတုဲ တိတ်ဗၠးနူ ဘဝဍိက်ဟွံမာန်ရ။ ယဝ်ရ ကၟာၚ်ဗဒၚ် (ဒပ်ပၞာန်ဇကု) ဟွံမွဲမ္ဂး ရုပ်ဝတ္ထု ဂကူမန်၊ လိက်ပတ်မန်တံ ၜိုန်ရ ဇၞော်မောဝ် တဴတက် ခိုဟ်မံၚ်လေဝ် ဒးဒုၚ် ပလီုပလာ်ထောံ လောဲလောဲတုဲ အဝဵုပၞာန် ကေုာံ ပရေၚ် ဍုၚ်ကွာန် အောန် မ္ဂး ဂကူမန် ညောန်ကဵု ဂွံကၠာဲ ကၠေံ ကၠက် အာ မာန်ရောၚ် ဒးညာတ်ကေတ်ဗွဲစၟတ်ရ။

နကဵု နဲကဲ မဟာဗျူဟာ ခေတ်တၟိ တ္ၚဲဏံမ္ဂး ပရေၚ် ပၠန်ဂတးရပ်လွဟ် မွဲဟေၚ် ဟွံသေၚ် ဒှ်အရာမကဵု သွဟ်ခိုဟ်အိုတ်။ ဆ္ဂး "ပရေၚ် ‘’ပၠန်ဂတးရပ်လွဟ်’’ဂှ် ဒှ်ကၟာၚ်ဗဒၚ် (Shield)" သွက်ဂွံ စဵုဒၞာဂကူရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ သွက်ဂွံစဵုဒၞာ ညံၚ်ဂကူ ဟွံဂွံကၠေံကၠက်၊ ညံၚ်ဂၠံၚ်တရဴဟံသာ ဂွံမံက်တၟးကၠုၚ်ဂှ် ပိုယ်တံ ဒးပံၚ်ဖစပ်ကေတ် ဇြဟတ် ၜါလ္ပါ်ရ။ ညးမၞုံကဵု စိုတ်ဓါတ်မိက်ဂွံရပ်လွဟ် တဝ်ဇၞးသွက်ဂကူ ကၠောန်ပၞာန်လေဝ် ကၠောန် (သွက်ဂွံစဵုဒၞာတိဍာ်)၊ ညးမၞုံကဵု စိုတ်ဓါတ် မိက်ဂွံကၠောန် ပရေၚ် ပညာ၊ လိက်ပတ်၊ ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ်၊ ပရေၚ်သာသနာလေဝ် ဂစာန်ကၠောန် ‘’သွက်ဂွံသၠုၚ်ပ္တိုန်ကဆံၚ်ဂကူ’’။ သီုၜါလ္ပာ်ဏံ ယဝ်ရ ထံက်ပၚ်ရေၚ်သကအ်၊ ဒှ်မွဲဇြ ဟတ် မ္ဂး ဂၠံၚ်တရဴဟံသာ ဟွံဂၠုတုဲ ဂကူမန် ပွမ “ကၠာဲ− ကၠေံ− ကၠက်” အာ ဟွံမာန်ရ။

“လ္ပသာသ္ပံညိမန်”။ တိဍာ်ဇကု ကဵု ဇြဟတ်ပၞာန်ဇကု လၟုဟ်ဏံ နွံမံၚ်က္ဆံၚ်လဵုဂှ် မိက်ဂွံ ကဵုလ္ၚတ်ရံၚ်ကၠာညိ။ မုဒး ဗပေၚ်ဇြဟတ်နွံရော? ကၠာဟွံလ္ဇုဲ ဇၟာပ် ကောန်ဂကူမန် မုတာလျိုၚ်နွံရော? သၟာန်ဇကုဇကုကၠာညိ၊ တုဲမှ ဟီုဖျိညးတၞဟ်ညိ။ ကါလ ဟံသာဒးဂြးစပ်မှ ဂၠုမတ်ၜါ လျးအရံၚ်ဟံသာဟွံမွဲရ။ သွက်ဂွံ ကလေၚ်စဴဍုၚ်မန် ၚ္ၚုဟ်က္တဵုအိုတ်ညိမန်။ လ္ပရပ်မံၚ်အလံၚ် လ္ပတံၚ်မာန ဘဝဂကူမန်ပိုယ် ဍာ်စိုပ်မံၚ်ကအ်ယျ ကဵုဂွံသတိအိုတ်ညိမန်။

လိက်ပရေၚ် တၚ်သ္ၚဳဂၠိပ် ဗွဲသၟဝ်ဏံ ဍေံဒှ်အာ လိက်ပရေၚ်မနွံကဵု "လျးပညာ" ကေုာံ "သၠုၚ်ပ္တိုန်စိုတ်ဓာတ်" မွဲပိုဒ်ဍောတ်ရ။ တၚ်သ္ၚဳဂၠိပ် လိက်ဏံဝွံ ဍေံဒှ်သ္ဇိုၚ် (Foundation) သွက်ညးဗှ်လိက်တံ ဂွံညာတ်ကေတ် က္ဍိုပ်လိက် "ဂၠံၚ်တရဴဟံသာ ဂၠုမံၚ်ယျဏး"

၁။ အကာဲအရာဂကူမန် — (ဒးဆဵုမံၚ် အခါအန္တရာဲ): ရံၚ်ကေတ် အကာဲ အရာဂကူမန်ပိုယ် တ္ၚဲဏံမ္ဂး ညံၚ်ရဴမတ်ဗြဲဂၠု ဒမၠုအခိၚ်ဗ္တံ ဟွံမွဲကဵုလျးအရံၚ်ရ။ ဂၠံၚ်တရဴဟံသာ ဂွံကလေၚ်စဴဍုၚ်မန်ဂှ် ဒှ်တၚ် (Challenge) ကော်ချဴ ဇၞော်မွဲ သွက်ကောန်ဂကူမန်တံ ဒးတတ်ကၠောံရ။ ယဝ်ရ လျးအရံၚ် (ပညာ ကေုာံ ဗျူဟာ) ဟွံမွဲမ္ဂး ဂကူမန်ပိုယ် ဒးဗၠိုက်တၞီအာ ပ္ဍဲဗ္တံမဂၠု ဒမၠုဏံမာန်ရ။

၂။ မဟာဗျူဟာဂကူတၞဟ်တံ — (ပရေၚ်စန်ဒက် ကေုာံ သၠဲတိဍာ်): ဂကူတၞဟ်တံတံ နွံကဵုဗျူဟာ မနွံကဵုအသိၚ် “ၜါလ္ပါ်”။ မွဲလ္ပါ်ဂှ် စန်ဒက်မံၚ် ဇြဟတ် ညဳသၟဟ် ကောန်ဂကူညးတံ ဗွဲမခိုၚ်ကၠိုက် မွဲလ္ပါ်ဂှ် သၠဲပ္တိတ်မံၚ် တိဍာ်ဇကု (ပယျဵုမန်) အတိုၚ်သၞောဝ်တိဍာ် ညးတံဓဇေက်လဝ်ရ။ တုဲပၠန် နကဵုလျးမတ် ဍုၚ်ဗၠးၜး (ကဝ်ဒူလေ) ဂှ် ဒက်မဟာမိတ် ကုဍုၚ်သေံ သွက်ဂွံကၠောန် ပရေၚ်ပိုန်ဒြပ် ကေုာံ ပရေၚ်ဂီုကၠီုနွံရ။

၃။ အကာဲအရာသၞ — (ပၞာန် ကြအ်အဝဵု): မေန်အံၚ်လှာၚ်တံ ကြအ်မံၚ်ကဵုအဝဵုတုဲ ထုဲဒၟံၚ်ကဵုပရေၚ်ပါ်ပရအ်အဝဵု အကြာမၞိဟ်ညးတံရ။ အကာဲ အရာဏံဂှ် ဒှ်အခိၚ်ခိုဟ် သွက်သၟာပၠန်ဂတးတံ ဂွံတဴတက်ကၠုၚ် ဂၠိုၚ်ကဵုဒေသ။ ယဝ်ရ မန်ပိုယ် ဟွံကေတ်အခေါၚ်ဏံမ္ဂး တိဍာ်မန်ပိုယ်( ဗၟာ ) ဟွံသီမ္ဂး ဂကူတၞဟ်တံ သီကေတ် အာမာန်ရ။

၄။ ဓရ်သတိသွက်မန် — (လ္ပထုဲမံၚ် ဆပစ္စုပ္ပန်): လိက်ပရေၚ်ဏံ ကဵုသတိဇၞော်ဇၞော် ဒဒှ်ရ ကောန်ဂကူမန်တံ လ္ပထုဲမံၚ်ဆ ပရေၚ်စသုၚ်၊ ပရေၚ်ပေဲါသ္ဘၚ်၊ ကေုာံ ပရေၚ် သိုၚ်ဘုတ်ဘာ ဒက်ကျာ် မွဲဓဝ်ညိ။ အရာ တံဏံဂှ် ဒှ်ယေန်သၞာၚ် ကါကုသဵု ကီုလေဝ် ယဝ်ရ ပရေၚ်ပၞာန် (ဇြဟတ်စဵုဒၞာ) ကေုာံ ပရေၚ် မၚ်မွဲတိဍာ် ဟွံမွဲ စိုပ်မွဲတ္ၚဲ မွဲအခိၚ်မ္ဂး ဘုတ်ဘာတံဏံလေဝ် ဒးဒုၚ်ပလီုပလာ်ထောံ မာန်ရ။

၅။ တၚ်နၚ်လက္ကရဴ — "ဍာ်စိုပ်မံၚ်ကအ်ယျ" ဒှ်မအရေဝ် မကဵုဓရ်သတိဇၞော်ကဵုဇြဟတ် သွက်ဂကူမန် ဂွံၚ္ၚုဟ်က္တဵုတုဲ ကလေၚ် စွံၚုဟ်မး လ္တူ တာ လျိုၚ်ဂကူ။ ဍေံဗၟံက်ထ္ၜးကဵု အကာဲအရာ အန္တရာဲ မစိုပ်ကၠုၚ်ဒၟံၚ် ဂတမတ်တုဲ ဒးကေတ်တာလျိုၚ် ဗွဲမပြဟ်ရ။

လိက်ပရေၚ်ဏံ မၞုံကဵုအာရီုဆန္ဒ (Emotion) ကေုာံ တၚ်နၚ် (Fact) နှဴရဴမံၚ်တုဲ ဒှ်လိက်ပရေၚ် မကဵုဇြဟတ်ကုညးဗှ်တံ ဗွဲမလောဲသွာရ။ လိက်ပရေၚ်သ္ၚဳဂၠိပ်မွဲပိုဒ်ဍောတ်ဏံ၊ ဍေံဒှ် "လိက်ကော်ခဴ" (Call to Action) သွက်ကောန်ဂကူမန်တံ ဂွံကလေၚ်စွံစိုတ် လ္တူဂၠံၚ်တရဴပၠန်ဂတး ကေုာံ ပရေၚ်ဂီုကၠီု တိဍာ်ဇကုမာန်ရအဴ။

ဨရာမာန် (ရးယူရောပ်)

ที่อยู่

Japan, Europe, Australia, Canada, And U.S. A
Bang Kadi

เว็บไซต์

แจ้งเตือน

รับทราบข่าวสารและโปรโมชั่นของ OMCC ကမ္မတဳပံင်ကောံမန်ဍုင်သ္အာင်ผ่านทางอีเมล์ของคุณ เราจะเก็บข้อมูลของคุณเป็นความลับ คุณสามารถกดยกเลิกการติดตามได้ตลอดเวลา

ติดต่อ องค์กรนั้น

ส่งข้อความของคุณถึง OMCC ကမ္မတဳပံင်ကောံမန်ဍုင်သ္အာင်:

ทางลัด

แชร์

ประเภท