27/08/2026
เฟมินิสต์ปลาแดกชวนออกแบบนโยบายองค์กร เพื่อป้องกัน รับมือ ยุติการคุกคาม และล่วงละเมิดทางเพศภายในองค์กร
การล่วงละเมิดทางเพศ การคุกคามทางเพศ และความรุนแรงด้วยเหตุแห่งเพศ เป็นลักษณะของความรุนแรงที่เกิดขึ้นจากการที่สังคมถูกดำเนินไปด้วยระบบปิตาธิปไตย ซึ่งหมายถึงระบบที่ให้คุณค่าแต่ละเพศไม่เท่ากัน กีดกันเพศใดเพศหนึ่งออกจากการจ้างงานแต่เอื้อให้เพศใดเพศหนึ่งได้เข้าถึงการจ้างงาน ไม่นับตัวตนหรือความคิดเห็นภายในครอบครัว รวมถึงการไม่มีพื้นที่ปลอดภัยสำหรับการมีส่วนร่วมในระดับการออกแบบ และตัดสินใจ หรือแม้กระทั่งไม่มีพื้นที่ปลอดภัยในการใช้ชีวิตประจำวัน
เฟมินิสต์ปลาแดก ซึ่งทำงานเพื่อความเป็นธรรมทางเพศ โดยเรามองว่าการทำงานของเราส่วนหนึ่งก็เพื่อตัวพวกเราเอง เพื่อให้เราที่เป็นเพศชายขอบได้ใช้ชีวิตในสังคมได้อย่างอิสระ เข้าถึงโอกาสในการพัฒนาตัวเอง และเข้าถึงเศรษฐกิจอย่างเป็นธรรม แต่กระนั้นเอง ประสบการณ์การทำงานของพวกเรายังหนีไม่พ้นระบบปิตาธิปไตย
องค์กรของเราเคยมีประสบการณ์ที่อดีตสมาชิกได้กระทำการล่วงละเมิดทางเพศบุคคลอื่นอย่างต่อเนื่อง ซึ่งเราใช้ความพยายามที่แก้ไขปัญหา หาทางออก และขอโทษต่อผู้ถูกกระทำ (Survivor) เท่าที่ศักยภาพของพวกเรา ณ ขณะนั้นจะสามารถทำได้
โดยเราได้
1. รับฟังผู้ถูกกระทำ (Suvivor) ถึงความต้องการ และความรู้สึกภายใต้แนวทางยึดผู้รอดชีวิตเป็นศูนย์กลาง (Survivor-Centred Approach) และหลักการความยินยอม (Consent)
2. ปรึกษาองค์กรเครือข่ายที่มีประสบการณ์และเราไว้วางใจในการจัดการเรื่องที่เกี่ยวข้อง
3. พูดคุยกับผู้กระทำเพื่อให้พื้นที่ในการรับทราบเรื่อง และให้โอกาสในการได้ขอโทษอย่างจริงใจ
4. ประชุมร่วมกันกับเพื่อนร่วมทีมเพื่อวิเคราะห์สถานการณ์ที่เรากำลังเผชิญ แล้วนำไปปรึกษากับองค์กรเครือข่ายที่มีประสบการณ์และเราไว้วางใจอีกครั้ง
5. สรุปข้อมูล และทำมติเพื่อหาทางออกเกี่ยวกับสถานการณ์
6. สื่อสารกับผู้ถูกกระทำเกี่ยวกับสถานการณ์ และสิ่งที่องค์กรมีมติ
7. แจ้งผู้กระทำเกี่ยวกับมติและสิ่งที่องค์กรตัดสินใจที่จะดำเนินการเพื่อเป็นการเยียวยาผู้ถูกกระทำและขอโทษเชิงสาธารณะ
8. ดำเนินการกระบวนการในการเยียวยาผู้ถูกกระทำ โดยสอบถามความสมัครใจ (Consent) ก่อนทุกครั้ง
จากสถานการณ์นั้น เราได้มีการเปิดเผยชื่อเล่น และชื่อจริง แต่ไม่ได้เปิดเผยนามสกุลของผู้กระทำ เนื่องจาก ณ ขณะนั้น ผู้กระทำมีลักษณะพฤติกรรมที่หลีกเลี่ยง, โกหก และกล่าวโทษผู้ถูกกระทำ (Victim Blaming) ซึ่งไม่ใช่การขอโทษอย่างจริงใจ เราจึงได้กระทำการเปิดเผยตัวตนเพื่อเป็นการส่งข้อมูลข่าวสารให้กับเครือข่ายทราบ และให้ช่วยกันสร้างพื้นที่ปลอดภัยเพื่อโอบอุ้มผู้ถูกกระทำ (Survivor) ให้ได้มีโอกาสเรียนรู้และเข้าถึงทรัพยากรมากขึ้น
หลังจากนั้น เราได้กลับมาพูดคุยกันเพิ่มเติมเกี่ยวกับคุณค่าร่วม (Core Value) ขององค์กร และข้อเรียนรู้ที่เราได้จากเหตุการณ์นี้ จึงได้จัดทำนโยบายเพื่อรับมือ ป้องกัน และยุติการคุกคามทางเพศในระดับองค์กร เพื่อเป็นแนวปฏิบัติร่วมกัน
ทั้งนี้ สืบเนื่องกับสถานการณ์ที่กำลังเกิดขึ้นปัจจุบัน เกี่ยวกับการคุกคามทางเพศ ล่วงละเมิดทางเพศ หรือแสวงหาผลประโยชน์ทางเพศในขบวนการประชาธิปไตย เราจึงเห็นพ้องต้องกันว่า ในขบวนการประชาธิปไตยยังไม่ค่อยมีนโยบายที่ถูกออกแบบพัฒนาจากเจ้าของปัญหา และยังไม่สามารถใช้ได้จริง
เราจึงต้องการแบ่งปันชุดประสบการณ์ ข้อมูล และเครื่องมือในการพัฒนานโยบายเกี่ยวกับเรื่องนี้ ให้กับเพื่อน ๆ เครือข่ายทุกกลุ่มองค์กร โดยไม่มีค่าใช้จ่าย เพราะมาตรฐานตอนนี้ แค่คำพูดที่บอกว่าไม่เห็นด้วยกับความรุนแรงทางเพศไม่เพียงพออีกต่อไปแล้ว พวกเราต้องมีนโยบายเพื่อสร้างความมั่นใจ และความปลอดภัยให้กับทุกคนเพื่อให้ทุกคนเข้าถึงการมีส่วนร่วมทางการเมืองอย่างปลอดภัย
เพราะประชาธิปไตยที่ขาดไร้ซึ่งความเป็นธรรมทางเพศ จะไม่สามารถเป็นประชาธิปไตยได้
หากกลุ่มองค์กรใดสนใจแบ่งปันข้อมูลเครื่องมือร่วมกัน สามารถติดต่อได้ทางเพจ facebook: เฟมินิสต์แม่โขงชีมูน (เฟมปลาแดก) หรือทางอีเมล [email protected]