25/02/2025
Saameynta Xaalufinta dhirta (deforestation) Khasaaraha iyo Faa'iidooyinka Dhirta:
Hordhac:
Dhirta waa qayb muhiim ah oo ka mid ah deegaanka, waxayna door weyn ka ciyaartaa nolosha aadanaha iyo xayawaanka. Si kastaba ha ahaatee, jarista dhirta (deforestation) waxay leedahay saameyn taban oo badan. Qormadan waxay dul istaagi doontaa khasaaraha ka dhasha jarista dhirta iyo faa'iidooyinka ay leedahay dhirta.
Khasaaraha Ka Dhasha Jarista Dhirta:
1. Isbedelka Cimilada – Dhirta waxay nuugtaa carbon dioxide (CO₂), marka la jaro dhirta, waxaa sii kordhaya wasakhowga hawada iyo isbeddelka cimilada.
2. Burburka Deegaanka: Dhirta waxay hoy u tahay xayawaanno badan. Markii la gooyo, waxay keeneysaa inay dhammaanayaan ama ay guuraan xayawaankaasi.
3. Biyo Yarida iyo Nabaad Guurka Dhulka – Dhirta ayaa ka hortagta nabaad guurka dhulka iyo biya-baxa dhulka hoostiisa, marka la jaro waxay keentaa in dhulku fowdoobo oo uu noqdo dhul engegan.
4. Khasaaraha Nolosha Aadanaha – Deforestation-ka wuxuu keenayaa kororka abaaraha, daadadka iyo cudurrada, taasoo saameyn xun ku leh bulshada.
5. Hoos U Dhaca Ogsijiinta: Dhirta ayaa soosaarta oksijiin, taasoo lagama maarmaan u ah nolol-wanaagga bini’aadamka.
Faa'iidooyinka Ay Leedahay Dhirta
1. Hawo Nadiif ah – Dhirta waxay sifeysaa hawada, iyadoo nuugta carbon dioxide (CO₂) oo sii deysa oksijiin (O₂).
2. Xakamaynta Cimilada : Dhirta waxay caawisaa xasilinta cimilada, iyadoo hoos u dhigta heerkulka kuleylka badan.
3. Hoy u ah Xayawaanka: Dhirta waxay guri u tahay xayawaanno badan oo noolaha ka mid ah.
4. Biyaha iyo Nabaad Guurka Dhulka: Dhirta waxay ka hortagtaa nabaad guurka iyo biyo-baxa dhulka, taasoo sare u qaadaysa wax-soosaarka dhulka.
5. Faa'iido Dhaqaale: Dhirta waxaa laga helaa dhuxusha, daawooyin, midho iyo waxyaabo badan oo dhaqaale lagu kasbado.
By: Eng Afrah