05/06/2024
Jako aktywni użytkownicy usług cyfrowych pamiętajmy, że zjawisko fake newsów i dezinformacji:
- dotyczy każdego z nas i może istotnie wpływać na nasze postrzeganie rzeczywistości,
- nie ogranicza się jedynie do informacji o wydarzeniach, może również dotyczyć opinii na ich temat,
- przybiera różne formy, zarówno świadome jak i nieświadome, dlatego niezbędne jest zachowanie ostrożności przed dalszym przekazywaniem informacji, zwłaszcza tych budzących silne emocje.
-----------------------------
Dezinformacja może wprowadzać w błąd wykorzystując:
- zmanipulowane przekazy, które zawierają zarówno opinie, jak i zmanipulowane fakty,
- wypowiedzi i cytaty wyrwane z kontekstu,
- opinie spreparowane w taki sposób, aby wprowadzić w błąd odbiorcę,
- zmanipulowane materiały, które wywołują silną reakcję emocjonalną.
-----------------------------
Aby chronić siebie i najbliższych przed fake newsami i dezinformacją:
1. Rozważnie komentuj i reaguj na treści pojawiające się w Internecie, zwłaszcza w mediach społecznościowych. Pamiętaj, że Twoja reakcja może przyczynić się do rozpowszechniania fałszywych informacji.
2. Powstrzymaj się od impulsywnych działań, nawet jeśli informacja wywołała silne emocje. Nie komentuj, nie reaguj i nie udostępniaj, dopóki nie zweryfikujesz jej wiarygodności.
3. Korzystaj z wiarygodnych i rzetelnych źródeł informacji, a w razie wątpliwości sprawdzaj w serwisach fact-checkingowych. Są to specjalne strony internetowe, które sprawdzają prawdziwość informacji.
4. Zwracaj uwagę czy podane są dane dotyczące autora informacji, data i miejsce zdarzenia, w tym czy dołączone materiały multimedialne to potwierdzają, a także czy przekazane treści są faktycznym opisem zdarzenia, a nie tylko opiniami autora.
5. Sprawdzaj, czy inne źródła informacji potwierdzają opisywane zdarzenie.
6. Bądź świadomy możliwości manipulacji cyfrowej, a także tego, że informacje mogą dotyczyć innych lub przeszłych zdarzeń, niezwiązanych z aktualną sytuacją.
7. Nie ograniczaj się do czytania tytułów/nagłówków wiadomości, tylko zapoznaj się z całym tekstem. Unikaj klikalnych nagłówków (clickbaitów).
8. Pamiętaj, że w dyskusjach internetowych mogą uczestniczyć także tzw. „trolle internetowe" (prowokatorzy), zautomatyzowane narzędzia tzw. „boty” lub też internauci działający na zlecenie dezinformatora.