Inicjatorem powstania i pierwszym prezesem został Zygmunt Laskowski, założycielami byli: Stefan Łytkowski, Józef Krysztafkiewicz, Bogusław Rubiś, Maksymilian Kuczera, Zenon Kaleta, Hubert Oberaj, Barbara Wyrobek, Alojzy Dudek, Brunon Przeliorz, Michał Hilewicz, Bolesław Nogowczyk, Halina Oberaj, Paweł Lokaj, Bolesław Wieczorek, Leopold Kadłubiec i Fryderyk Pietrzyk. Statut stowarzyszenia przewidywał popularyzację dziejów Żor, ochronę zabytków, pomników i pamiątek oraz rozpowszechnianie pamięci o ludziach zasłużonych dla miasta. Walne Zgromadzenie TMRŻ 13 maja 1976r. podjęło uchwałę o zmianie dotychczasowej nazwy na Towarzystwo Miłośników Miasta Żory. Realizując statutowe cele TMRŻ/TMMŻ rozpoczęło działalność wydawniczą. Towarzystwo zainicjowało akcję obchodów w roku 1972 jubileuszu 700-lecia Żor, a dzięki TMMŻ rok 1997 ogłoszono rokiem jubileuszowym 725-lecia Żor. Towarzystwo spopularyzowało herby i insygnia miasta, doprowadziło do powstania hejnału żorskiego, upamiętniło nazwami ulic i osiedli pamięć ludzi zasłużonych dla Żor, zainicjowało oznakowanie tablicami pamiątkowymi miejsc i wydarzeń szczególnie ważnych w historii miasta.
1 czerwca 1977r. z inicjatywy TMMŻ zorganizowano po raz pierwszy „Dni Żor”, która to nazwa w wyniku przeprowadzonego w Liceum Ogólnokształcącym im. „Karola Miarki” konkursu zmieniła się na „Żorska Wiosna Młodości”, a więc kilkudniowa znana wszystkim impreza corocznie organizowana na przełomie maja i czerwca. Wynikiem ścisłej współpracy TMMŻ z Wydziałem Edukacji, Kultury i Sportu Urzędu Miasta w roku szkolnym 1999/2000, do szkół gimnazjalnych został wdrożony program nauczania dziejów Żor w oparciu o zeszyt ćwiczeń pod nazwą „Moja Mała Ojczyzna. Dzieje Żor”, którego autorami byli i są do dzisiaj Barbara Kieczka, Grzegorz Utrata i Stanisław Szwarc. Taki rodzaj edukacji regionalnej koordynowanej przez TMMŻ był pionierski w skali ogólnopolskiej. TMMŻ popularyzuje wśród uczniów żorskich gimnazjów wiedzę o historii i współczesności miasta poprzez lekcje „Dziejów Żor” i konkurs „Co wiesz o Żorach”. Współpracuje z Żorskim Centrum Regionalnym propagującym tradycje i obrzędy śląskie poprzez lekcje regionalizmu w szkołach podstawowych i konkurs „Wędrujemy po Żorach”. Uznaniem zasług na rzecz promocji miasta było uhonorowanie TMMŻ prestiżową nagrodą miejską „Phoenix Sariensis” za rok 2001. Ponadto statuetki „Żorskiego Feniksa” odebrali indywidualnie członkowie TMMŻ: za rok 2003 Jan Delowicz, za rok 2004 Stanisław Szwarc, za rok 2005 Andrzej Żabka i za rok 2008 Barbara Kieczka. W roku 2005 TMMŻ uzyskało status organizacji pożytku publicznego. Umożliwia to jego członkom i sympatykom przekazanie 1% z kwoty podatku na działalność stowarzyszenia. Kolejnymi prezesami Zarządów TMMŻ byli: Zygmunt Laskowski (1967 – 1974), Józef Brząkalik (1974 – 1976), Paweł Lokaj (1976 – 1991), Edward Burcek (1991 – 1999), Henryk Skupień (1999 – 2008) i Henryk Buchalik (od 2008r. -2015) , Maria Pałuchowska ( od 2015 - nadal).
