Związek Sybiraków Koło nr 9 w Żaganiu

06/04/2026

03/04/2026

„Żołnierze przetrząsnęli cały dom. Spisali majątek. Aresztowano teścia, krewnych, męża i mnie. Nie pozwolono zabrać niczego poza ubraniami. Sąsiadka dała nam bochen chleba, krewni trochę pieniędzy i słoninę...”.

1 kwietnia 1951 r. Sowieci przeprowadzili brutalną operację wymierzoną byłych żołnierzy tzw. Armii Andersa, którzy przetrwawszy gehennę zesłania i tułaczki przez pół świata przeszli bitewny szlak na froncie włoskim, a po zakończeniu wojny powrócili do domostw na tereny wcielone do sowieckiej Białorusi (częściowo też Litwy i Ukrainy). Żołnierze, którzy pod Monte Cassino czy Ankoną walczyli o wolność, po powrocie w rodzinne strony zostali uznani za śmiertelne zagrożenie dla sowieckiego systemu. Deportowano prawie 900 byłych żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych wraz z ich rodzinami - w sumie ponad 4,5 tys. osób. Zamiast spokoju i docenienia ich poświęcenia, bohaterowie otrzymali wagony bydlęce i katorżniczą pracę w obwodzie irkuckim. Wielu z nich trafiło na Sybir po raz drugi w ciągu 10-11 lat.

Wykorzystany cytat pochodzi z artykułu Jerzego Grzybowskiego „Powojenne losy żołnierzy Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie po powrocie na Białoruś” („Pamięć i Sprawiedliwość” 2007, nr 1)

03/04/2026

Po II wojnie światowej Sowieci chcieli utrwalić zmiany graniczne poprzez usunięcie całości lub części ludności polskiej oraz przesiedlenie Litwinów, Białorusinów i Ukraińców.

03/04/2026

03/04/2026

Wyobraźcie sobie człowieka, którego życie zaczęło się… na zesłaniu. Tak rozpoczyna się opowieść Jana Marcinkiewicza, i już od pierwszych słów wciąga całkowicie.

Jan Marcinkiewicz przybliża historię swojej rodziny: ojca Stanisława, który nigdy nie stracił nadziei; matki Wiktorii, która potrafiła przetrwać najtrudniejsze chwile; wujka Władysława, który był wzorem odwagi. Opowiada o łagrach w Workucie i na Kołymie, o surowych zimach, które paraliżowały wszystko, i o sile, która pozwalała przetrwać.

W jego relacji pojawiają się żołnierze Armii Andersa, bitwa pod Monte Cassino i miś Wojtek. Każda historia łączy dramat wojny z codziennością i niezwykłymi postaciami, które ją wypełniały.

Historia opowiadana przez Jana Marcinkiewicza prowadzi nas na Kresy Wschodnie, przez powojenne deportacje do Czeremchowa w obwodzie irkuckim, a następnie na tzw. ziemie odzyskane – do Szczecina oraz Bolesławca. Dowiadujemy się o skomplikowanych relacjach z mieszkającymi tam jeszcze Niemcami, poznajemy codzienne życie w PRL-u, a także to, w jaki sposób próbowano odbudować poczucie normalności w świecie pełnym okrucieństwa.

To nie tylko wspomnienia jednej osoby, lecz opowieść o pokoleniu, które doświadczyło historii w najtrudniejszej postaci.

Link do relacji w komentarzu 👇

24/03/2026

24/03/2026

Remember...
Dzisiaj obchodzimy 82 rocznicę Wielkiej Ucieczki i upamiętniamy 50 rozstrzelanych na osobisty rozkaz Hitlera.

03/03/2026