Czas ART

Czas ART Naszym celem jest m.in.: ochrona dziedzictwa kulturowego, promocja inicjatyw społecznych,popularyzacja wiedzy o zabytkach,działania na rzecz tolerancji.

Celem Stowarzyszenia jest:
1. ochrona dziedzictwa kulturowego, w tym zabytków i tradycji,
2. pobudzanie i promocja inicjatyw społecznych oraz organizacja i wspieranie wolontariatu,
3. popularyzacja wiedzy o zabytkach oraz ich ochronie i konserwacji,
4. działania na rzecz zwiększenia dostępności do kultury wysokiej,
5. działania na rzecz wyrównywania szans edukacyjnych dzieci i młodzież,
6. działan

ia na rzecz tolerancji i dialogu międzykulturowego,
7. tworzenie i wspieranie form współpracy międzypokoleniowej oraz z osobami
niepełnosprawnymi,
8. podtrzymywanie tradycji narodowej oraz rozwoju świadomości narodowej, obywatelskiej i
kulturowej,
9. promocja kultury, sztuki, nauki i sportu,
10. promocja ekologii oraz ochrony dziedzictwa przyrodniczego,
11. inne działania na rzecz kultury i edukacji. http://lubuskiekultura.pl/lubuski-leksykon-kultury/profile/czasart/

Mandale – sztuka naturyStowarzyszenie Czas Art zaprasza na wyjątkowe warsztaty plenerowe „Mandale – sztuka natury”, podc...
14/06/2026

Mandale – sztuka natury

Stowarzyszenie Czas Art zaprasza na wyjątkowe warsztaty plenerowe „Mandale – sztuka natury”, podczas których twórczość spotka się z naturą, opowieścią i dźwiękiem.

Spotykamy się 20 czerwca 2026 r. o godz. 16:00 przy al. ks. Rogalińskiego we Wschowie (w pobliżu Kripplein Christi), aby wspólnie stworzyć niepowtarzalne kompozycje z kwiatów, liści, traw, nasion i innych naturalnych materiałów.

Mandala od wieków symbolizuje harmonię, równowagę i porządek świata. Podczas warsztatów uczestnicy będą mogli samodzielnie tworzyć własne kompozycje inspirowane naturą, odkrywając piękno ukryte w prostych formach, kolorach i strukturach roślin. Nie będą wymagane żadne umiejętności plastyczne - liczyć się będzie otwartość, wyobraźnia i chęć wspólnego działania.

Tworzeniu mandali towarzyszyć będą delikatne dźwięki mis kryształowych Pracownia Ferment, które pomogą uczestnikom wyciszyć się, skupić uwagę i jeszcze pełniej doświadczyć kontaktu z naturą. Spotkanie będzie okazją do zatrzymania się na chwilę w codziennym pośpiechu, wsłuchania się w otoczenie oraz twórczego spędzenia czasu w przyjaznej atmosferze.

Warsztat wzbogaci również opowieść o symbolice mandali oraz związanych z nimi znaczeniach obecnych w różnych kulturach. Uczestnicy poznają także jedną z lokalnych legend związanych z regionem, która może być inspiracją do wspólnego działania i rozmowy o dziedzictwie kulturowym naszej okolicy.

Udział w warsztacie jest bezpłatny.

Zapraszamy dzieci, młodzież, dorosłych i seniorów do wspólnego tworzenia, rozmowy i odkrywania natury poprzez sztukę.

Projekt „Kultura Dialogu” realizowany jest przez Stowarzyszenie Czas A.R.T. we Wschowie i został sfinansowany ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021–2030.

Wschowa.news Czas Art Lub Lubuskie Radio Elka Narodowy Instytut Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego Lubuski Urząd Wojewódzki

Wracamy do legend i opowieści…Od najdawniejszych czasów ludzie gromadzili się wokół ognia, przy stołach, na progach domó...
13/06/2026

Wracamy do legend i opowieści…

Od najdawniejszych czasów ludzie gromadzili się wokół ognia, przy stołach, na progach domów i pod rozgwieżdżonym niebem, aby opowiadać historie. To właśnie one pomagały zrozumieć świat, zachować pamięć o przodkach i przekazać kolejnym pokoleniom to, co najcenniejsze.

W ramach projektu „Kultura Dialogu” chcemy wrócić do tej pięknej tradycji. Będziemy odkrywać dawne legendy, lokalne opowieści i wspomnienia związane z naszą ziemią. Chcemy przypominać historie zapisane przed laty, ale przede wszystkim słuchać tych, które wciąż żyją w pamięci mieszkańców. Wierzymy, że każda opowieść jest ważna.

Już wkrótce, wspólnie z Michałem Malinowskim, twórcą MuBaBaO – Muzeum Bajek, Baśni i Opowieści / Storyteller Museum zaprosimy Was do udziału w wyjątkowym przedsięwzięciu poświęconym sztuce opowiadania historii.

Jeżeli czujecie, że nosicie w sobie historię wartą ocalenia, pamiętacie dawne opowieści, legendy lub wspomnienia związane ze Wschową i okolicami zapraszamy do kontaktu.

Szczegóły już wkrótce.

Wschowa.news Czas Art Lub Lubuskie Fraustadt-Wschowa zbiory R.Stöwesand Narodowy Instytut Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków Powiat Wschowa Radio Elka

Projekt „Kultura Dialogu” realizowany jest przez Stowarzyszenie Czas A.R.T. we Wschowie i został sfinansowany ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021–2030.

🔎 MROCZNA WSCHOWA – spacer, który pokazał historię mniej Wam znaną …Za nami wyjątkowy spacer historyczny podczas którego...
07/06/2026

🔎 MROCZNA WSCHOWA – spacer, który pokazał historię mniej Wam znaną …

Za nami wyjątkowy spacer historyczny podczas którego wspólnie przemierzyliśmy ulice miasta tropem dawnych zbrodni, pożarów, buntów, wojen i niezwykłych ludzkich historii. Uczestnicy poznali mniej znane oblicze Wschowy. Inspiracją do niego stał się specjalnie stworzony scenariusz w ramach współpracy Czas ART z Kawiarnia Kryminalna - "Zbrodnia i Kawa" - organizator Oblicza Zbrodni - Festiwal Kryminałów.

Dziękujemy wszystkim uczestnikom za obecność, aktywność, pytania i rozmowy. To właśnie spotkania mieszkańców, pasjonatów historii i osób ciekawych świata tworzy prawdziwą kulturę dialogu ♥️

Pamiętajcie. To nie koniec - festiwal Kryminału nadal trwa! a Czas ART nadal będzie:
▪ organizować spacery historyczne i tematyczne,
▪ animować lokalną społeczność,
▪ dzielić się wiedzą o historii, dziedzictwie i kulturze regionu,
▪ tworzyć przestrzeń do rozmowy, wymiany doświadczeń i wspólnego odkrywania lokalnej tożsamości.

Zapraszamy do współpracy organizacje społeczne, instytucje, grupy nieformalne oraz wszystkich mieszkańców. Jesteśmy dla Was. Chętnie dzielimy się wiedzą, doświadczeniem i pomysłami na działania budujące więzi społeczne oraz wzmacniające lokalną wspólnotę.

Do zobaczenia podczas kolejnych wydarzeń!

Fotografia: Strzebińska Awsiukiewicz

wśród fanów Lub Lubuskie Czas Art Wschowa.news Powiat Wschowa Fraustadt-Wschowa zbiory R.Stöwesand Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków Radio Elka Narodowy Instytut Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego Archiwum Państwowe w Zielonej Górze

Projekt „Kultura Dialogu” realizowany jest przez Stowarzyszenie Czas A.R.T. we Wschowie i został sfinansowany ze środków Narodowy Instytut Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021–2030.

🇬🇧 DARK WSCHOWA – a walk that revealed a lesser-known side of the town…

An extraordinary historical walk is now behind us. Together, we explored the streets of Wschowa, following the traces of old crimes, fires, rebellions, wars, and remarkable human stories. Participants discovered a lesser-known face of Wschowa and its fascinating past.

The walk was based on a specially prepared script created through the cooperation of Czas ART and the Crime Café “Crime and Coffee”, organized as part of the Faces of Crime – Crime Fiction Festival by Piotr Kościelny.

We would like to thank all participants for their presence, engagement, questions, and conversations. It is meetings between residents, history enthusiasts, and curious minds that truly build a culture of dialogue ♥️

Remember – this is not the end! The Crime Festival is still ongoing, and Czas ART will continue to:
▪ organize historical and thematic walks,
▪ animate and engage the local community,
▪ share knowledge about history, heritage, and regional culture,
▪ create spaces for dialogue, exchange of experiences, and the discovery of local identity.

We invite social organizations, institutions, informal groups, and all residents to cooperate with us. We are here for you. We are always happy to share our knowledge, experience, and ideas for activities that strengthen social bonds and build a stronger local community.

See you at our upcoming events!

Photography: Strzebińska Awsiukiewicz

The “Culture of Dialogue” project is implemented by the Czas A.R.T. Association in Wschowa and financed by the National Freedom Institute – Centre for Civil Society Development under the Government Programme for Civic Initiatives Fund NOWEFIO 2021–2030

🇩🇪 DAS DÜSTERE WSCHOWA – ein Spaziergang, der eine weniger bekannte Seite der Stadt zeigte …

Ein außergewöhnlicher historischer Spaziergang liegt hinter uns. Gemeinsam erkundeten wir die Straßen von Wschowa auf den Spuren alter Verbrechen, Brände, Aufstände, Kriege und außergewöhnlicher menschlicher Schicksale. Die Teilnehmenden lernten eine weniger bekannte Seite der Stadt und ihrer Geschichte kennen.

Die Inspiration für den Spaziergang war ein eigens erarbeitetes Szenario, das im Rahmen der Zusammenarbeit von Czas ART und dem Kriminalcafé „Zbrodnia i Kawa“ entstand. Organisiert wurde die Veranstaltung im Rahmen des Krimifestivals „Oblicza Zbrodni“ von Piotr Kościelny.

Wir danken allen Teilnehmerinnen und Teilnehmern für ihre Anwesenheit, ihr Engagement, ihre Fragen und die vielen Gespräche. Genau solche Begegnungen zwischen Einwohnern, Geschichtsinteressierten und neugierigen Menschen schaffen eine echte Kultur des Dialogs ♥️

Denkt daran: Das Krimifestival ist noch nicht vorbei! Und auch Czas ART wird weiterhin:
▪ historische und thematische Spaziergänge organisieren,
▪ die lokale Gemeinschaft aktivieren und begleiten,
▪ Wissen über Geschichte, Kulturerbe und regionale Kultur vermitteln,
▪ Räume für Gespräche, Erfahrungsaustausch und die gemeinsame Entdeckung lokaler Identität schaffen.

Wir laden soziale Organisationen, Institutionen, informelle Gruppen sowie alle Einwohnerinnen und Einwohner zur Zusammenarbeit ein. Wir sind für euch da und teilen gerne unser Wissen, unsere Erfahrungen und unsere Ideen für Aktivitäten, die soziale Bindungen stärken und die lokale Gemeinschaft fördern.

Bis zu den nächsten Veranstaltungen!

Fotos: Strzebińska Awsiukiewicz

Das Projekt „Kultur des Dialogs“ wird vom Verein Czas A.R.T. in Wschowa umgesetzt und durch das Nationale Freiheitsinstitut – Zentrum für die Entwicklung der Zivilgesellschaft im Rahmen des Regierungsprogramms NOWEFIO 2021–2030

Kolejne warsztaty ZAN ZIN w I LO we Wschowie zrealizowane w ramach projektu „Kultura Dialogu” za nami 🙂 Tym razem klasa ...
06/06/2026

Kolejne warsztaty ZAN ZIN w I LO we Wschowie zrealizowane w ramach projektu „Kultura Dialogu” za nami 🙂 Tym razem klasa IIIe przeszła cały proces tworzenia własnych miniwydawnictw - od pomysłu i wyboru tematu, przez projektowanie okładki, aż po przygotowanie treści i skład gotowego zina.

Warsztaty były okazją do rozmowy o tym, czym jest dialog, jak opowiadać o sobie i swoich doświadczeniach oraz w jaki sposób twórczo komunikować swoje pomysły innym. Pracując indywidualnie stworzyli publikacje poświęcone własnym pasjom i ważnym dla nich wartościom. Każda publikacja miała autorski charakter i odzwierciedlała osobowość swojego twórcy.

Efektem spotkanie jest kilkanaście unikatowych publikacji pokazujących różnorodność zainteresowań, doświadczeń i spojrzeń na świat wokół nas. Powstałe prace udowodniły, że nawet niewielka forma artystyczna może stać się przestrzenią do budowania dialogu, wyrażania emocji i dzielenia się własną historią.

Dziękujemy za aktywność i do zobaczenia 😊

Projekt „Kultura Dialogu” realizowany jest przez Stowarzyszenie Czas A.R.T. we Wschowie i został sfinansowany ze środków Narodowy Instytut Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021–2030.

Wschowa.news Narodowy Instytut Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego Radio Elka Czas ArtPowiat Wschowa@

OBLICZA ZBRODNI Czy wiecie, że dawna Wschowa skrywa historie, które mogłyby stać się kanwą niejednego kryminału?Już 7 cz...
01/06/2026

OBLICZA ZBRODNI
Czy wiecie, że dawna Wschowa skrywa historie, które mogłyby stać się kanwą niejednego kryminału?

Już 7 czerwca, podczas „Oblicza Zbrodni - Festiwal Kryminałów” zapraszamy Was na wyjątkowy spacer historyczny, którego tłem będzie autentyczna historia morderstwa, które przed laty wstrząsnęło mieszkańcami miasta 🏹
Wspólnie odkryjemy mniej znane oblicze naszego miasta.

📅 7 czerwca 2026 r.
🕚 godz. 11:00
📍 start: ul. Niepodległości 32, Wschowa

Spacer organizowany jest we współpracy z Kawiarnia Kryminalna - "Zbrodnia i Kawa" Pamiętacie? Wspieramy się i animujemy przestrzeń, która ma być naszym wspólnym miejscem dialogu i wymiany myśli 🤔Dlatego udział w spacerze jest bezpłatny, a jedynym „biletem wstępu” jest kawa ☕️ wypita po spacerze w kawiarni „Zbrodnia i Kawa”. To właśnie tam zakończymy naszą wspólną wędrówkę i będziemy snuć kolejne historie …

Jeśli lubicie zagadki, historię i opowieści oparte na prawdziwych wydarzeniach - nie może Was zabraknąć.

Do zobaczenia na trasie!

Wschowa.news Fraustadt-Wschowa zbiory R.Stöwesand Powiat Wschowa Narodowy Instytut Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego Czas Art

Karta pocztowa z obiegu, lata 30.XX w. , zbiory Rafael Stöwesand

Projekt „Kultura Dialogu” realizowany jest przez Stowarzyszenie Czas A.R.T. we Wschowie i został sfinansowany ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021–2030.

30 maja spotkaliśmy się na Górze Czarownic w Olbrachcicach - miejscu, gdzie natura, historia i ludzkie opowieści splataj...
31/05/2026

30 maja spotkaliśmy się na Górze Czarownic w Olbrachcicach - miejscu, gdzie natura, historia i ludzkie opowieści splatają się w jedną niezwykłą całość.

Wśród szumu drzew, śpiewu ptaków i wieczornego światła zachodzącego słońca odbył się kolejny warsztat w ramach projektu „Kultura Dialogu”.

Tego dnia wsłuchaliśmy się w opowieść Pracownia Ferment o mądrych kobietach, które przez wieki pomagały swoim społecznościom dzięki wiedzy o naturze, leczeniu i codziennym życiu. Kobietach, które niesłusznie oskarżano o czary, choć ich doświadczenie, wiedza i dobroć ratowały innych. Legenda „Góry Czarownic” wybrzmiała na nowo, przypominając o pamięci miejsca i ludziach, których historie nie powinny zostać zapomniane.

Opowieści towarzyszyły niezwykłe dźwięki mis kryształowych, mis tybetańskich, gongu oraz instrumentów etnicznych. Wspólny warsztat relaksacyjny pozwolił zatrzymać się na chwilę, odetchnąć i wsłuchać zarówno w otaczającą przyrodę, jak i we własne myśli. Po koncercie rozmawialiśmy o historii, lokalnym dziedzictwie, znaczeniu dialogu oraz o tym, co porusza nas współcześnie.

Po części warsztatowej spotkaliśmy się przy wspólnym stole w starej leśniczówce. Czekał tam na uczestników poczęstunek - tradycyjny chleb wypiekany w piecu chlebowym, sery, przetwory, dary natury oraz ciepła kawa i herbata. Wspólny posiłek stał się okazją do kolejnych rozmów, poznawania się i budowania relacji.

Serdecznie dziękujemy wszystkim uczestnikom za obecność, otwartość i stworzenie wyjątkowej atmosfery tego spotkania ❤️

Szczególne podziękowania kierujemy do:
🌿 Pani Lidii oraz członkiń Koła Gospodyń Wiejskich Olbrachcice Razem
🌿 Małgorzata Żaczyk
🌿 Sołtysa Tomasza Śliwińskiego,
🌿 Nadleśnictwo Włoszakowice za pomoc w przygotowaniu miejsca oraz możliwość realizacji wydarzenia w tej wyjątkowej przestrzeni,
🌿 naszych niezawodnych Wolontariuszy, którzy od początku wspierają działania projektu.

Dziękujemy za wspólnie spędzony czas. Już wkrótce zaprosimy Was na kolejne wydarzenia, warsztaty i spotkania organizowane w ramach projektu „Kultura Dialogu”.

Projekt „Kultura Dialogu” realizowany jest przez Stowarzyszenie Czas A.R.T. we Wschowie i został sfinansowany ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021–2030.

Wschowa.news Narodowy Instytut Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego

Fotografia:
Marek Argent
Czas Art

‼️UWAGA‼️ ZAPISY NA WARSZTAT ZAKOŃCZONE‼️Ze względu na bezpieczeństwo oraz ograniczoną liczbę uczestników prosimy, aby o...
26/05/2026

‼️UWAGA‼️ ZAPISY NA WARSZTAT ZAKOŃCZONE‼️

Ze względu na bezpieczeństwo oraz ograniczoną liczbę uczestników prosimy, aby osoby, które nie znajdują się na liście zapisów, nie dołączały do warsztatu w dniu wydarzenia.

W przypadku pojawienia się osób spoza listy będziemy uprzejmie prosić o spacer w innej części lasu. Organizator nie ponosi odpowiedzialności za osoby przebywające poza oficjalną grupą uczestników wydarzenia.

Prosimy o zrozumienie – bezpieczeństwo jest dla nas bardzo ważne!

WARSZTAT „LEGENDA I DŹWIĘK”
GÓRA CZAROWNIC | OLBRACHCICE | 30 MAJA 2026
Już za kilka dni spotykamy się na wzgórzu! Mamy dla Was kilka ważnych informacji praktycznych przed wydarzeniem.

🚗 PARKOWANIE
Miejsce parkingowe znajduje się na wykoszonym pasie za przystankiem autobusowym. Prosimy parkować maksymalnie na bocznym pasie, jak najmniej wychodząc na jezdnię. Dbajmy wspólnie o bezpieczeństwo! Trawa w tym miejscu została wykoszona specjalnie, aby umożliwić Wam wygodne i bezpieczne parkowanie.

WEJŚCIE NA WYDARZENIE
Wejście na pierwszą część warsztatu znajduje się za tablicą informacyjną Nadleśnictwa Włoszakowice – po lewej stronie, na trasie prowadzącej z Olbrachcic do Łęgonia. Prosimy zachować ostrożność!

PAMIĘTAJCIE, ŻEBY ZABRAĆ ZE SOBĄ:
• koc, poduszkę, mały dywan lub karimatę
🔦 latarkę – przyda się po zmroku!
🧴 środki na komary i kleszcze
👟 wygodne, zamknięte buty – jesteśmy w lesie!
👕 odpowiedni ubiór na wieczór – przewiewny, ale zakrywający ramiona i nogi (ochrona przed kleszczami i chłodniejszym powietrzem po zachodzie słońca)
💧 wodę

ZOSTAŁO JUŻ TYLKO KILKA MIEJSC!
Jeśli jeszcze się nie zapisałeś/-aś – nie zwlekaj! Zgłoszenia przyjmujemy tylko do dziś do godziny 23:59.
✉️ [email protected]

Podaj imię, nazwisko i liczbę osób.
Do zobaczenia w sobotę o 19:00

Wydarzenie realizowane w ramach projektu „Kultura Dialogu” Projekt sfinansowany ze środków Narodowego Instytutu Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach rządowego programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021–2030.

​​​​​​​​​​​​​​​​ Narodowy Instytut Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego Radio Elka Powiat Wschowa Olbrachcice Razem Wschowa.news wśród fanów Lub Lubuskie Fraustadt-Wschowa zbiory R.Stöwesand Lubuski Wojewódzki Konserwator Zabytków Archiwum Państwowe w Zielonej Górze Czas ART Narodowy Instytut Dziedzictwa Centrum Archiwistyki Społecznej

Niezwykłe odkrycie - Biblia Lutra z 1693 r. z Fraustadt! Właśnie dotarła do nas jedna z najcenniejszych ksiąg jakie kied...
25/05/2026

Niezwykłe odkrycie - Biblia Lutra z 1693 r. z Fraustadt!

Właśnie dotarła do nas jedna z najcenniejszych ksiąg jakie kiedykolwiek trzymaliśmy w rękach.
„Biblia, das ist: Die gantze Heilige Schrifft” - Pismo Święte w przekładzie Marcina Lutra wydane we Frankfurcie nad Menem w 1693 r. Do Biblii dołączona jest osobna Apokryfa z roku 1730. Oprawa ze skóry z oryginalnymi mosiężnymi okuciami. Marmurowe wyklejki. 330 lat historii zamkniętych między dwiema okładkami. Fantastyczne znalezisko!

W ubiegłych wiekach Biblia była skarbem ewangelickiej rodziny - czytano ją przy narodzinach, ślubach, pogrzebach. Była przekazywana z pokolenia na pokolenie.

Jeśli masz w domu podobne pamiątki, stare fotografie, listy, dokumenty, księgi lub rodzinne przedmioty związane z dawnymi ziemiami wschowskimi nie trzymaj ich w szufladzie. Napisz do nas: [email protected]

Zdigitalizujemy je, opiszemy i zachowamy dla przyszłych pokoleń.

Wschowa.news

24/05/2026

To, co widzimy na zdjęciach z Bojadeł, jest właściwie reliktem dawnej kultury cmentarnej - dziś już bardzo rzadkiej. Nie chodziło w niej o „zarządzanie nekropolią”, sterylność ani równo przycięty trawnik. Cmentarz miał być krajobrazem pamięci. Miejscem milczenia i zadumy. Miejscem, w którym człowiek doświadcza przemijania nie przez granit, marmur, ale przez drzewa, cień, wiatr i cykl natury.

Idea takich cmentarzy wyrasta jeszcze z XVII i XVIII wieku, a pełny rozwój osiągnęła w wieku XIX wraz z ruchem tzw. „garden cemeteries” i „rural cemeteries” - cmentarzy-ogrodów. Inspiracją były włoskie camposanto, romantyczne założenia krajobrazowe oraz angielskie ogrody krajobrazowe. Aleje drzew, zadrzewione osie widokowe, kręte ścieżki, miejsca odosobnienia i ciszy nie były dodatkiem estetycznym. One stanowiły sens tego miejsca. 

W XIX wieku projektanci cmentarzy świadomie tworzyli przestrzenie przypominające park lub ogród kontemplacji. Drzewa miały uspokajać, izolować od miasta, tłumić hałas i budować atmosferę skupienia. Zieleń była traktowana jako część rytuału żałoby. Człowiek miał spacerować między grobami powoli, zatrzymywać się, myśleć o śmierci, ale też o własnym życiu. 

Dzisiaj nastąpiło odwrócenie tej logiki. Coraz częściej oczekuje się cmentarza „czystego”: bez liści, bez igieł, bez mchów, bez cienia. Drzewo zaczyna być traktowane jak problem - brudzi, dewastujące groby korzenie, liście … Powstają przestrzenie idealnie uporządkowane, ale „bez duszy”. Wiele współczesnych nekropolii przypomina bardziej parking z granitu niż miejsce refleksji nad przemijaniem.

A przecież dawna idea camposanto zakładała coś dokładnie odwrotnego. Cmentarz miał być miejscem wyciszenia wobec nieuchronności śmierci. Zieleń nie przeszkadzała - ona oswajała odejście. Szum drzew, zmieniające się światło, wilgoć muru, zapach ziemi i liści były częścią doświadczenia pamięci. Człowiek miał czuć, że należy do tego samego porządku natury co ci, którzy już odeszli. 

Cmentarz w Bojadłach jest pod tym względem miejscem wyjątkowym. Zachował coś, co w wielu miejscach zostało już utracone: krajobrazową ciszę. Aleje drzew tworzą naturalną architekturę skupienia. Zieleń nie maskuje śmierci - przeciwnie, pozwala ją spokojnie kontemplować. Stare nagrobki częściowo pochłonięte przez czas i roślinność mówią więcej o pamięci niż perfekcyjnie wypolerowane płyty.

W wielu miastach Europy wraca zainteresowanie historycznymi cmentarzami parkowymi i nekropoliami krajobrazowymi. Zaczyna się dostrzegać, że stare drzewa, aleje i półdzikie fragmenty zieleni są częścią dziedzictwa kulturowego, a nie zaniedbaniem. 

Wschowa.news Lub Lubuskie Fraustadt-Wschowa zbiory R.Stöwesand

☕️ WRACAMY DO TEMATU ☕️Możemy już powiedzieć to oficjalnie - od 1 czerwca kawiarnia rusza ponownie! Bardzo się cieszymy ...
16/05/2026

☕️ WRACAMY DO TEMATU ☕️

Możemy już powiedzieć to oficjalnie - od 1 czerwca kawiarnia rusza ponownie!
Bardzo się cieszymy ❤️ Dziękujemy Piotr Kościelny za otwartość, zaangażowanie i chęć wspólnych działań. Tak naprawdę to właśnie dzięki niemu będziemy mogli znów spotykać się w Kawiarnia Kryminalna - "Zbrodnia i Kawa" i wspólnie budować ją od nowa.

Czas Art będzie wspierać, animować i pomagać - mamy nadzieję, że razem z Wami 🥰
Planujemy spacery, warsztaty, rozmowy i różne sąsiedzkie działania. Chcemy, żeby było to miejsce twórcze, żywe i otwarte - takie, do którego wpada się nie tylko na kawę, ale też dla cudownych rozmów i atmosfery.

Będzie ☕ spacer z historią za kawę ☕
Co Wy na to?

Liczymy na Wasze wsparcie ❤️
Razem naprawdę możemy zrobić więcej 🌞

Już dziś zapraszamy 🫖
Czas A.R.T.

Wschowa.news Powiat Wschowa

Adres

Ulica Gen. Bema 1/2
Wschowa
67-400

Telefon

536102109

Strona Internetowa

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Czas ART umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Ta Organizacja

Wyślij wiadomość do Czas ART:

Udostępnij