Biodiversitatis

23/08/2026

🌿 Rozwiązanie naszej zielonej zagadki!

W tej pozornie jednolitej gęstwinie ukryły się dwa pnącza:

🌱 chmiel zwyczajny (Humulus lupulus) – gatunek rodzimy, naturalnie występujący w Polsce, często spotykany w wilgotnych zaroślach i nad brzegami wód;

🌱 kolczurka klapowana (Echinocystis lobata) – przybysz z Ameryki Północnej, który zadomowił się w naszej florze i potrafi bardzo intensywnie rozrastać się w podobnych siedliskach.

Oba wykorzystują inne rośliny jako podporę, by dostać się do światła. Jest jednak między nimi zasadnicza różnica: chmiel jest naturalnym elementem naszej flory, natomiast kolczurka jest gatunkiem obcym, zdolnym do tworzenia rozległych, zwartych płatów i konkurowania z rodzimą roślinnością.

👀 Na naszej grafice zaznaczyliśmy, gdzie wypatrzyliśmy obu bohaterów.

I właśnie dlatego warto czasem zatrzymać się przy pozornie zwyczajnej „zielonej gęstwinie”. To, że jest zielono, nie zawsze oznacza, że wszystko jest po staremu. 🌿

21/08/2026

🌿 Zagadka terenowa

Na zdjęciu zielona gęstwina. Ale gdy przyjrzeć się dokładniej, widać, że sporą część roślinności oplatają pnącza.

Jedno z nich jest dobrze znanym, rodzimym gatunkiem. Drugie przybyło do nas z Ameryki Północnej i potrafi tworzyć bardzo zwarte, ekspansywne płaty.

🔎 Potraficie znaleźć oba gatunki?

Podpowiedź: jeden z nich kojarzy się z piwem 🍺, a drugi z charakterystycznymi, „kolczastymi” owocami.

Odpowiedź podamy w najbliższą niedzielę w komentarzu 👇

11/08/2026

🔬🌱 Czy na podstawie mikroskopijnych nasion storczyków można określić ich pokrewieństwo?

Intuicja podpowiada, że tak. Skoro różne gatunki mają różne nasiona, ich budowa powinna odzwierciedlać historię ewolucyjną. Okazuje się jednak, że rzeczywistość jest znacznie bardziej skomplikowana.

W naszym najnowszym artykule opublikowanym w Scientific Reports przebadaliśmy nasiona 67 gatunków storczyków z plemienia Spiranthinae, wykorzystując mikroskopię elektronową (SEM).

Okazało się, że choć nasiona wykazują ogromną różnorodność, ich budowa nie odzwierciedla dobrze pokrewieństwa między gatunkami. Gatunki blisko spokrewnione mogą mieć bardzo różne nasiona, a gatunki odległe ewolucyjnie – zaskakująco podobne.

Dlaczego?

Prawdopodobnie dlatego, że na wygląd nasion silniej niż historia ewolucyjna wpływa ich funkcja. Nasiona storczyków muszą być niezwykle lekkie, aby mogły być przenoszone przez wiatr, a jednocześnie umożliwiać kiełkowanie we współpracy z odpowiednimi grzybami. W podobnych warunkach środowiskowych ewolucja może prowadzić do powstawania bardzo podobnych rozwiązań nawet u gatunków, które nie są blisko spokrewnione.

🔬 Nasze badania wykazały, że same nasiona nie wystarczają do klasyfikacji tej grupy storczyków. Aby lepiej zrozumieć ich ewolucję, konieczne jest łączenie danych morfologicznych z wynikami badań genetycznych i ekologicznych.

📖 Publikacja: Szlachetko D.L., Kolanowska M., Dudek M., Nowak S. & Rewicz A. (2026). Assessing significance of seed coat micromorphology in taxonomy of tribe Spiranthinae (Orchidaceae). Scientific Reports. https://doi.org/10.1038/s41598-026-60060-5

📷 Więcej zdjęć storczyków, relacji z badań terenowych oraz ciekawostek ze świata Orchidaceae znajdziecie na instagramowym profilu .hunter.pl, prowadzonym przez prof. Martę Kolanowską.

https://www.facebook.com/agnieszka.stefaniak.754

06/08/2026

🕷️🍄 W dniach 2–6 sierpnia Sebastian Piskorski, mykolog związany z Fundacją Biodiversitatis, uczestniczył w międzynarodowym kongresie SIP-IOBC 2026 w ’s-Hertogenbosch (Holandia). Konferencja zgromadziła badaczy z całego świata zajmujących się patogenami bezkręgowców, mikroorganizmami oraz złożonymi interakcjami między gospodarzami i ich mikrobiotą.

Podczas konferencji Sebastian zaprezentował poster pt.: „Spider-associated Penicillium: beyond saprotrophy?”

Badania dotyczą grzybów z rodzaju Penicillium izolowanych z pająków i stawiają intrygujące pytanie: czy są to jedynie saprotrofy wykorzystujące martwą materię organiczną, czy może niektóre z nich wchodzą z pająkami w znacznie bardziej złożone interakcje?

To przykład badań pokazujących, że w przyrodzie wciąż pozostaje wiele niewyjaśnionych zależności. Poznawanie relacji między organizmami pozwala lepiej zrozumieć prawdziwą skalę bioróżnorodności i funkcjonowanie ekosystemów.

🌿 Bioróżnorodność to nie tylko liczba gatunków. To także sieć powiązań, które łączą organizmy i kształtują funkcjonowanie ekosystemów.

👏 Gratulujemy Sebastianowi udanej prezentacji i trzymamy kciuki za kolejne ciekawe wyniki badań!

📷 Więcej o badaniach i pracy Sebastiana możecie dowiedzieć się z jego profilu na Instagramie:

26/06/2026

🌸 Dziś rano nasza prezes, prof. Marta Kolanowska, gościła w programie „Pytanie na Śniadanie”, gdzie opowiadała o fascynującym świecie storczyków oraz wyjątkowej akcji charytatywnej na rzecz Franka. 💚

Nauka może nie tylko odkrywać tajemnice przyrody, ale także realnie pomagać ludziom. Dlatego zachęcamy Was do obejrzenia rozmowy i – jeśli możecie – wsparcia zbiórki dla Franka.

📺 Program:
https://vod.tvp.pl/programy,88/pytanie-na-sniadanie-odcinki,2542729/odcinek-836,S08E836,3114423

❤️ Zbiórka dla Franka:
https://www.siepomaga.pl/walka-franka

Każda wpłata ma znaczenie. Dziękujemy wszystkim, którzy pomagają i udostępniają informacje o tej inicjatywie. Razem możemy zdziałać naprawdę wiele! 🌿

20/06/2026

🌳🍄 To wyjątkowy dzień dla ochrony przyrody w regionie!

Serdecznie gratulujemy Sebastianowi Sebastian Piskorski udziału w procesie dokumentowania wartości przyrodniczej obszaru, który właśnie został objęty ochroną. Rezerwat „Janinowski Starodrzew Bukowy im. Hieronima Andrzejewskiego” to jeden z najcenniejszych fragmentów lasów bukowych w województwie łódzkim – miejsce stanowiące ostoję wielu rzadkich gatunków grzybów, roślin i zwierząt.

Szczególnie cieszy nas, że badania prowadzone przez członka Fundacji Biodiversitatis przyczyniły się do podkreślenia wyjątkowej wartości tego obszaru i wsparły działania na rzecz jego ochrony. To doskonały przykład, jak rzetelna wiedza naukowa może realnie wpływać na zachowanie cennych elementów naszego dziedzictwa przyrodniczego.

Gratulujemy wszystkim osobom i instytucjom zaangażowanym w utworzenie rezerwatu oraz upamiętnienie Hieronima Andrzejewskiego. 🌿💚

13/06/2026

Czerwcowe weekendy biolodzy często spędzają na łonie natury 😉 A przyroda potrafi zachwycać nawet tuż za progiem.

Czy wiecie, że także w Polsce można spotkać kwiaty o tak niezwykłej budowie, że na pierwszy rzut oka przypominają storczyki? Jednym z nich jest kosaciec żółty (Iris pseudacorus L.).
Ten efektowny gatunek związany jest przede wszystkim z terenami podmokłymi – brzegami jezior, stawów, starorzeczy oraz wolno płynących cieków wodnych. Jego intensywnie żółte kwiaty zdobią krajobraz od maja do lipca, dlatego podczas letnich spacerów czy wypraw kajakowych nadal macie szansę go spotkać.

Warto zwrócić na niego uwagę – to jedna z najpiękniejszych rodzimych roślin terenów wilgotnych 🌿💛

# odkrywamyprzyrodę

09/06/2026

Prezes Fundacji Biodiversitatis gościem RMF FM

Miło nam poinformować, że prof. dr hab. Marta Kolanowska, prezes Fundacji Biodiversitatis i badaczka specjalizująca się w biologii oraz ochronie storczyków, była gościem audycji RMF FM. W rozmowie z red. Grzegorzem Jasińskim opowiadała o fascynującym świecie storczyków – jednej z najbardziej różnorodnych rodzin roślin na Ziemi.

Podczas wywiadu poruszono m.in. temat różnic między storczykami uprawianymi w domach a ich dzikimi krewniakami, niezwykłych strategii zapylania tych roślin oraz wyzwań związanych z ich ochroną. Nie zabrakło również wątków dotyczących badań prowadzonych w tropikalnych lasach Ameryki Południowej, odkrywania nowych gatunków oraz wpływu zmian klimatu na funkcjonowanie wyspecjalizowanych zależności między roślinami a ich zapylaczami.

Tematy poruszone podczas rozmowy – od ochrony storczyków i ich siedlisk po znaczenie badań naukowych dla zachowania bioróżnorodności – są bliskie działalności Fundacji Biodiversitatis. Wspieranie badań przyrodniczych, edukacji oraz popularyzacji wiedzy o świecie przyrody stanowi jeden z ważnych elementów misji naszej organizacji.

Zachęcamy do zapoznania się z całą rozmową:

https://www.rmf24.pl/nauka/news-storczyki-w-naturze-tak-dlugo-nie-kwitna-te-ktore-kupujemy-n,nId,8089415

Ochrona przyrody zaczyna się od wiedzy. Cieszymy się, że możemy wspierać inicjatywy, które przybliżają społeczeństwu fascynujący świat roślin i pokazują, jak ważne jest zachowanie bioróżnorodności dla przyszłych pokoleń.

"Sprzedawane u nas storczyki nigdy nie widziały lasu tropikalnego, są wynikiem hodowli. To jednak sprzyja ich ochronie" - mówi RMF FM prof. Marta Kolanowska z Uniwersytetu Łódzkiego. Szefowa Katedry Geobotaniki i Ekologii Roślin, która była gościem niedawnego Copernicus Festival w Krakowie,...

25/05/2026

🌿✨ Nauka poza murami uczelni ma ogromną moc!

Za nami tegoroczny Copernicus Festival w Krakowie — jedno z najważniejszych wydarzeń popularyzujących naukę w Polsce. W ramach rozmowy „Wszystkie odcienie zieleni” mieliśmy okazję opowiadać o świecie roślin, storczyków, tropikalnej przyrodzie i o tym, dlaczego ochrona bioróżnorodności jest dziś tak ważna. 💚

Jako Fundacja Biodiversitatis szczególnie cieszymy się z każdej przestrzeni, w której można mówić o naturze nie tylko językiem nauki, ale również pasji, zachwytu i odpowiedzialności za przyszłość naszej planety.

🎥 Cały zapis rozmowy dostępny jest tutaj: youtube.com⁠�
⏱️ Fragment dotyczący storczyków rozpoczyna się około 1:30 h.
Już wkrótce pojawi się również wywiad dla rmf.fm⁠� — oczywiście damy znać, gdy będzie dostępny online 🎙️✨

📸 Zdjęcia z wydarzenia:
adamwalanus.pl⁠�