06/10/2026
🔎 Więcej lat praktyki psychoterapeutycznej nie zawsze oznacza lepsze wyniki terapii. Co naprawdę odróżnia skuteczniejszych terapeutów?
Intuicyjnie wydaje się, że wraz z kolejnymi latami pracy psychoterapeuta powinien stawać się coraz skuteczniejszy. Badania pokazują jednak, że zależność między doświadczeniem zawodowym a wynikami pacjentów jest znacznie mniej oczywista.
🔬 Co pokazują dane?
Goldberg i współpracownicy przeanalizowali wyniki 6591 pacjentów prowadzonych przez 170 terapeutów, obserwowanych średnio przez 4,7 roku. Przeciętnie wyniki terapii nie poprawiały się wraz z upływem czasu i rosnącym doświadczeniem terapeuty. Zaobserwowano nawet niewielkie pogorszenie wyników, choć trajektorie poszczególnych terapeutów wyraźnie się różniły. Część z nich z czasem osiągała lepsze rezultaty.
W późniejszym badaniu obejmującym 241 terapeutów i 3432 pacjentów również nie wykazano wyraźnego związku między liczbą lat praktyki lub liczbą wcześniej prowadzonych pacjentów a skutecznością terapii.
Obraz nie jest jednak jednoznaczny. Metaanaliza 22 badań wykazała niewielki dodatni związek między doświadczeniem terapeuty a wynikami części pacjentów z zaburzeniami internalizacyjnymi. Efekt był mały i nie pojawiał się we wszystkich analizowanych grupach.
🧠 Jeśli nie sam staż, to co?
Jednym z badanych kierunków jest deliberate practice, czyli celowe doskonalenie konkretnych umiejętności na podstawie analizy własnej pracy i informacji zwrotnej.
W badaniu Chowa i współpracowników liczba lat doświadczenia nie przewidywała wyników pacjentów. Lepsze rezultaty wiązały się natomiast z większą ilością czasu poświęcanego na świadome doskonalenie umiejętności terapeutycznych. Badanie miało charakter obserwacyjny, dlatego nie pozwala stwierdzić, że to właśnie deliberate practice była przyczyną większej skuteczności.
🎯 Co z tego wynika dla praktyki?
Sam upływ czasu nie musi automatycznie rozwijać warsztatu terapeutycznego. Doświadczenie może stać się zasobem wtedy, gdy jest poddawane refleksji, konfrontowane z informacją zwrotną i wykorzystywane do świadomej pracy nad własnymi kompetencjami.
Być może więc ważniejsze od pytania „jak długo pracuję?” jest pytanie: „czego uczę się z własnej praktyki i skąd wiem, że rzeczywiście staję się skuteczniejszym terapeutą?”.
🤍 Co w Waszym doświadczeniu najbardziej rozwija warsztat terapeutyczny: kolejne lata praktyki, superwizja, feedback od pacjentów, własna terapia czy świadoma analiza trudnych przypadków?
