WroData

20/08/2026

We Wrocławiu 20% mieszkańców jest obcokrajowcami [1], z czego dominującą grupą są mieszkańcy z Ukrainy [2].

Komentarz:
Od zeszłego roku Prezydent nie ma Pełnomocnika ds. Mieszkańców Pochodzenia Ukraińskiego [3], co zostawia około 20% mieszkańców miasta bez reprezentacji. Od lat brak jest Wrocławskiej Strategii Dialogu Międzykulturowego [4], nasilają się ataki na tle narodowościowym [5], włącznie z głośnymi sprawami pobić [6]. Nie pomagają wypowiedzi, grające na nacjonalistycznych nastrojach, nie stroniące od kłamstwa [7][8][9][10].
Jednocześnie trzeba zrozumieć, że Ukraina jest to bardzo dobry źródłem migracji dla Wrocławia - łatwo uczą się języka [11], są bardziej aktywni zawodowo niż Polacy [12], popełniają mniej przestępstw [13], dopłacają do systemu więcej niż z niego finansowo czerpią [14]. Nie mniej istotny jest argument moralny - Ukraina jest w trakcie wojny obronnej.

Komentarz Zespołu Dialogu Międzykulturowego Wrocławskiego Centrum Rozwoju Społecznego:
Wzrost liczby cudzoziemców wśród mieszkańców Wrocławia jest tendencją obserwowaną od 2014 roku, a trend ten, związany ze wzrostem liczby migrantów, obserwowany jest w całym kraju. We Wrocławiu najliczniejszą grupę cudzoziemców stanowią obywatele Ukrainy, których liczbę zgodnie z raportem Narodowego Banku Polskiego szacuje się na poziomie od 100 do 200 tysięcy osób, z czego około 80 tysięcy to uchodźcy, którzy przyjechali do miasta po 24.02.2022 r. [15]. Wrocław charakteryzuje się korzystniejszą dynamiką demograficzną niż Polska z uwagi na dodatnie saldo migracji. W czerwcu 2026 r. stopa bezrobocia we Wrocławiu wyniosła 2,5% i jest niższa niż na poziomie krajowym (5,8%). Miasto odpowiada na zachodzące procesy zgodnie z możliwościami, jakie zapewnia obowiązujące ustawodawstwo, tworząc jednocześnie rozwiązania instytucjonalne i programowe odpowiadające wyzwaniom lokalnym i zapewniające spójność społeczną. Warto podkreślić, że we Wrocławiu od wielu lat podejmujemy działania mające na celu wzmacnianie dialogu międzykulturowego, budowanie wspólnoty opartej na wzajemnym szacunku i stanowczo przeciwstawiamy się agresji i przemocy. W latach 2018-2022 realizowana była Wrocławska Strategia Dialogu Międzykulturowego, a aktualnie został zakończony proces konsultacji nowej polityki międzykulturowej na lata 2027-2031 i trwają prace nad przyjęciem i wdrożeniem dokumentu.

___

Mapa autorstwa Szymona Pifczyka z Kartografia ekstremalna, opracowanie na podstawie badania Śladów Życia Główny Urząd Statystyczny

CC: WroMigrant, Przejście Dialogu, Wielokultury Wrocław, Fundacja Ukraina

Badanie śladów życia, o którym pisaliśmy kilka dni temu, poza ogólną liczbą ludności w gminach, podaje także, jaki procent z tych mieszkańców to obcokrajowcy. Ogólnie, w Polsce mieszka niecałe 2,3 mln obcokrajowców (5,9% ogółu mieszkańców).

Nie są jednak oni rozmieszczeni równomiernie. Najwięcej liczbowo mieszka ich w miastach wielkiej piątki (oraz Łodzi), a poza dużymi miastami, spory odsetek obcokrajowców znajdziemy też w gminach województw dolnośląskiego, lubuskiego i wielkopolskiego. Rekordzista to miasteczko Mikstat w Wielkopolsce, gdzie nieco ponad połowa mieszkańców (!) to imigranci. W 105 gminach odsetek obcokrajowców przekraczał 10%, mieszkała w nich ponad połowa wszystkich imigrantów w Polsce.

Najmniej imigrantów znajdziemy z kolei w gminach wiejskich wschodniej Polski. Ani jeden obcokrajowiec nie mieszkał w pięciu gminach: Chrzanowie (lubelskie), Bogutach-Piankach (mazowieckie), Jaśliskach (podkarpackie), Bieżuniu (mazowieckie) i Bogorii (świętokrzyskie). W 157 innych gminach było mniej niż 10 obcokrajowców.

Ogółem, imigranci osiedlają się głównie w gminach, gdzie znajdują się duże zakłady mięsne lub rybne, hale logistyczne i duże fabryki.

07/08/2026

Komunikacja miejska we Wrocławiu należy do najwolniejszych w Polsce (na równi z łódźką, białostocką i lubelską) [1]. Jednocześnie prędkość jazdy autem w naszym mieście jest o 50% wyższa [2].

Komentarz:
Przy takiej dysproporcji nie dziwi znaczy spadek odsetka osób wybierających transport zbiorowy [3]. Nasze miasto jest systematycznie budowane pod samochody, nawet inwestycje w transport zbiorowy robione są z dominującą myślą o transporcie samochodowym [4], więc dysproporcja ta będzie jedynie rosnąć. Priorytet tramwajów na skrzyżowaniach jest wyłączany (na korzyść aut) [5][6][7][8]. W wielu miejscach autobusu przewożą więcej ludzi niż auta [9][10], a mimo to buspasów tam nie ma i auta zwalniają komunikację zbiorową [11]. Przystanki są tak gęste, że tramwaje nie mogą się rozpędzić, czego przykładem są przystanki Na Szańcach - Bema, odległe o 150m. Efektem tych krótkowzrocznych działań będą jedynie większe korki.
Oczywiście na podstawie porównania raportów Jak dojadę i Tom Tom nie można stwierdzić, czy korki we Wrocławiu są tak duże że powodują ułomności komunikacja miejskiej, czy w drugą stronę - są ogromne korki, a więc komunikacja miejska w nich “stoi”.

Komentarz radnego miejskiego Robert Suligowskiego:
Porównanie systemów komunikacji zbiorowej w różnych miastach jest jak porównanie śliwek i jabłek. Warszawę wyróżnia metro i 3 systemy kolei aglomeracyjnej: SKM, WKD i Kolei Mazowieckich. Z kolei Gdańsk posiada 2 systemy kolei aglomeracyjnej: SKM i PKM. W przypadku obydwu tych miast systemy metra i kolei miejskiej stanowią kręgosłup komunikacyjny tych miast, a pociągi w tych systemach przemieszczają się ok. 2 razy szybciej niż tramwaj.
We Wrocławiu mimo świetnej integracji taryfowej kolei system nie działa dobrze z 2 powodów:
- wrocławski węzeł kolejowy ze względu na zaniedbania kolejnych ekip rządowych osiągnął swoją maksymalną przepustowość i nie pozwala na uruchomienie na istniejącej infrastrukturze przewozów aglomeracyjnych o wysokiej częstotliwości i stałym takcie,
- samorząd wojewódzki stawia na czas obsługi ośrodków aglomeracyjnych z dworcem Wrocław Główny tzw. sprinterami, przez co spora część pociągów KD jadących przez Wrocław pomija stacje takie jak Leśnica z czwartą największą wymianą pasażerską.
Natomiast w przypadku porównania tych samych elementów infrastruktury jak np. tramwaju, to prędkość przejazdu jest już porównywalna [przypis WroData - w 2023 wrocławskie tramwaje były trzecie najwolniejsze w Polsce (16,9km/h) i były wolniejsze niż: poznańskie o 3,6km/h, krakowskie o 2,4km/h, warszawskie o 2km/h [12]], a z roku na rok jakość torowisk i taboru radykalnie się poprawia. Wystarczy spojrzeć choćby na Leśnicę, gdzie wymieniono praktycznie całe torowisko od Stadionu. To, co wyróżnia wrocławskie torowiska to sytuacja w centrum, gdzie jest bardzo dużo skrętów i wysoka gęstość przystanków, a jednocześnie promienisty układ sieci, który zmusza do przejazdu przez okolice rynku praktycznie wszystkie linie tramwajowe. I o ile tramwaj z Leśnicy do Placu Jana Pawła II jedzie (z postojami) ok. 26 km/h, to blokadą tempa bez alternatyw jest odcinek od tego miejsca za Galerię Dominikańską.
Poznańska pestka na wydzielonym torowisku osiąga maksymalną prędkość 70 km/h, a średnio 32 km/h (przejazd z Leśnicy na Jana Pawła wypada tu bardzo dobrze). My we Wrocławiu aby osiągnąć te parametry musielibyśmy uruchomić linię obwodową w ciągu Obwodnicy Śródmiejskiej.
Natomiast nisko zawieszony owoc to odejście od modelu sprintera na terenie milionowego miasta na rzecz zwiększenia udziału kolei w ruchu miejskim i aglomeracyjnym w miksie, co przełoży się na średnią prędkość.
Ja w każdym razie nie narzekam, ale też przyznaję że zachód Wrocławia ma najlepiej wykształcone powiązania komunikacyjne, a wraz z tramwajem na Maślice obsługiwane będą wszystkie główne kierunki.

17/07/2026

Przebudowa infrastruktury dedykowanej komunikacji miejskiej w rejonie Nyskiej i Bardzkiej dokonana w 2025 roku pogorszyła łączny czas przejazdów tramwajów i autobusów o 53h dziennie, co daje średnio 28 sekund na każdy przejazd.
W stosunku do roku 2023 średni czas przejazdu na tym samym odcinku wydłużył się już łącznie o 61 sekund.

Komentarz autora analizy udostępnionej przez Rada i Zarząd Osiedla Tarnogaj:
Pogorszenie czasów na analizowanym węźle komunikacyjnym nie powoduje opóźnień, ponieważ MPK wydłuża również rozkładowy czas przejazdu, zatem przy jego dostatecznie dużym wydłużeniu spóźnienia mogą być faktycznie wyeliminowane. Mając jednak na uwadze fakt, że ludzie są obecnie bardzo świadomi, to znakomicie wiedzą, ile zajmuje ich codzienna podróż, ponieważ widzą to w czasie przejazdu. Dość wspomnieć, że w ekstremalnym przypadku w ostatniej historii (okolice maja 2026) czas przejazdu w popularnej dla osiedla relacji Tarnogajska - pl. Wróblewskiego wydłużył się w porannym szczycie aż do 18 minut. Jeszcze 2023 roku, kiedy realizowany był priorytet tak na skrzyżowaniu z Kamienną, jak i również na skrzyżowaniu AK z Bardzką (oraz kilka innych czynników), czas ten wynosił rozkładowo nawet ok. 11-12 minut (zależnie od pory dnia). To oznacza, że czas aktualny wobec historycznie najlepszego wydłużył się o ok. 50% na tak krótkim odcinku (ok. 3 km).

Nie jest to wyłącznie efekt zmian na tych dwóch skrzyżowaniach, ale mają one w tym swój znaczący udział, ponieważ w przypadku braku funkcjonowania priorytetów niezbędne jest "dokładanie" odpowiednich rezerw, które muszą kompensować losowość w zakresie możliwości trafienia na swoją fazę w sygnalizacji, ponieważ przy włączonym priorytecie w zdecydowanej większości przypadków, światło tramwaje otrzymywały niemalże zawsze "z biegu", tj. w ogóle bez zatrzymywania się przed jednym i drugim skrzyżowaniem.

Biuro Prasowe Urzędu Miejskiego Wrocławia, mimo przypomnień, nie odpowiedziało na prośbę o komentarz

______________________________________________________________
Gościnna annaliza, której autorem jest mieszkaniec wolący pozostać anonimowy. Analiza wykonana dla Rady Osiedla Tarnogaj

13/07/2026

W związku z ogłoszoną dziś decyzją o umiejscowieniu Centrum Technologicznego ESA - European Space Agency w Warszawie przypomnę wyliczenie z 2019 roku - przeważająca większość urzędów centralnych znajduje się w jednym mieście.

To kolejny krok w zaklętym kręgu centralizacji naszego kraju, która ma negatywne konsekwencje. Donald Tusk, Ministerstwo Rozwoju i Technologii, POLSA Polska Agencja Kosmiczna Polish Space Agency: założenie nowej instytucji jest zawsze okazją, aby choć trochę temu przeciwdziałać. Znów została zmarnowana.

CENTRALIZACJA POLSKI - LOKALIZACJA URZĘDÓW CENTRALNYCH

Lista urzędów centralnych ulokowanych w Warszawie:
1. Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego
2. Agencja Mienia Wojskowego
3. Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji
4. Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
5. Agencja Rezerw Materiałowych
6. Agencja Wywiadu
7. Bank Tkanek Oka
8. Biuro Nasiennictwa Leśnego
9. Centralna Komisja Egzaminacyjna
10. Centralne Biuro Antykorupcyjne
11. Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji
12. Centralny Ośrodek Badań Jakości w Diagnostyce Mikrobiologicznej
13. Centralny Ośrodek Informatyki
14. Centralny Ośrodek Sportu
15. Centralny Zarząd Służby Więziennej
16. Centrum Informatyczne Edukacji
17. Centrum Obsługi Projektów Europejskich MSWiA
18. Centrum Organizacyjno-Koordynacyjne ds. Transplantacji "Poltransplant"
19. Centrum Partnerstwa Społecznego "Dialog" im. Andrzeja Bączkowskiego
20. Centrum Personalizacji Dokumentów MSWiA
21. Centrum Polsko-Rosyjskiego Dialogu i Porozumienia
22. Centrum Projektów Europejskich
23. Centrum Projektów Polska Cyfrowa
24. Centrum Systemów Informacyjnych Ochrony Zdrowia
25. Centrum Unijnych Projektów Transportowych
26. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad
27. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska
28. Główny Geodeta Kraju
29. Główny Inspektor Farmaceutyczny
30. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego
31. Główny Inspektor Ochrony Środowiska
32. Główny Inspektor Sanitarny
33. Główny Inspektor Transportu Drogowego
34. Główny Inspektorat Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych
35. Główny Inspektorat Ochrony Roślin i Nasiennictwa
36. Główny Inspektorat Weterynarii
37. Główny Urząd Statystyczny
38. Inspektor Nadzoru Wewnętrznego
39. Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
40. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej
41. Komendant Główny Policji
42. Komendant Główny Straży Granicznej
43. Komendant Służby Ochrony Państwa
44. Komisja Nadzoru Finansowego
45. Krajowa Stacja Chemiczno-Rolnicza
46. Krajowe Biuro do Spraw Przeciwdziałania Narkomanii
47. Krajowe Centrum Bankowania Tkanek i Komórek
48. Krajowe Centrum ds. AIDS
49. Krajowe Centrum Hodowli Zwierząt
50. Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa
51. Krajowy Zasób Nieruchomości
52. Lotnicze Pogotowie Ratunkowe
53. Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych
54. Narodowa Agencja Wymiany Akademickie
55. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju
56. Narodowe Centrum Krwi
57. Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej
58. Narodowy Fundusz Zdrowia
59. Ośrodek Rozwoju Edukacji
60. Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą
61. Państwowa Agencja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
62. Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe
63. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
64. Polska Agencja Antydopingowa
65. Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości
66. Polska Agencja Żeglugi Powietrznej
67. Polska Organizacja Turystyczna
68. Polski Instytut Sztuki Filmowej
69. Polski Komitet Normalizacyjny
70. Polskie Centrum Akredytacji
71. Prezes Głównego Urzędu Miar
72. Prezes Państwowej Agencji Atomistyki
73. Prezes Urzędu do Spraw Cudzoziemców
74. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
75. Prezes Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych
76. Prezes Urzędu Zamówień Publicznych
77. Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiej
78. Rada do Spraw Przeciwdziałania Narkomanii
79. Rządowe Centrum Bezpieczeństwa
80. Rządowe Centrum Legislacji
81. Rzecznik Finansowy
82. Rzecznik Praw Pacjenta
83. Szef Krajowej Administracji Skarbowej
84. Szef Obrony Cywilnej Kraju
85. Szef Służby Cywilnej
86. Transportowy Dozór Techniczny
87. Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
88. Urząd Dozoru Technicznego
89. Urząd Lotnictwa Cywilnego
90. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów
91. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej
92. Urząd Regulacji Energetyki
93. Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Lista urzędów centralnych ulokowanych we Wrocławiu:
BRAK

------------------------------------------------------------------------------
Na podstawie raportu „Uwarunkowania delokalizacji centralnych urzędów w Polsce” z 2019 roku, przygotowanego przez ekspertów na zlecenie Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii, strony 17-22

07/06/2026

Gratuluję wszystkim uczestnikom 12. Tarczyński Nocny Wrocław Półmaraton!

Po wynikach widać, jak biegaczom zależy na przebiciu bariery dwóch godzin. Podobny efekt, choć mniejszy, widać przy czasach 1:30, 1:45, 1:50.

Najwięcej biegaczy osiągnęło czas 1:58, a połowa uczestników dobiegła do mety z wynikiem 2:01 lub lepszym

PS Tegoroczna edycja wrocławskiego półmaratonu należy do grona największych w Europie!

23/03/2026

Wrocławska straż miejska została oceniona jako 12 w ogólnopolskim rankingu efektywności straży miejskich. Badanie to obejmowało 18 polskich miast wojewódzkich i porównywało formacje wielowątkowo, na podstawie szerokiej gamy metryk jak koszt wystawienia mandatu (który, jest zawsze wyższy niż kwota mandatu), liczba mandatów na strażnika miesięcznie, liczba holowań na mieszkańca, budżet… łącznie 12 wymiarów.

Cały fascynujący ranking możesz przeczytać tutaj: https://agendaparkingowa.pl/ranking-sm.html . Tam też dowiedz się której straży miejskiej przypadło zaszczytne pierwsze miejsce!

Komentarz:
O nieskuteczności Straż Miejska Wrocławia najbardziej świadczy nagminne nielegalne parkowanie na placu Wolności gości hotelowych AC Hotels by Marriott Wroclaw dosłownie nad legalnym parkingu podziemnym! Dla kontekstu warto pamiętać, że nocleg w tymże hotelu to przyjemność za co najmniej 600zł, legalne parkowanie 24 godziny na parkingu pod Narodowe Forum Muzyki to 50zł.
Autorzy raportu również to zauważają: “W strefie A Wrocławia niemal co drugie auto stoi wbrew przepisom. To nie lokalny szczyt – to średnia dla całej strefy.”

Komentarz Waldemara Forysiaka, rzecznika prasowego Straż Miejska Wrocławia:
Badania, przeprowadzone wyłącznie w oparciu o dane ilościowe, nie upoważniają do stawiania porównawczych diagnoz funkcjonowania straży miejskich. Działania związane z ujawnianiem i karaniem sprawców wykroczeń drogowych to tylko wycinek aktywności straży miejskich.
Przykładowo Straż Miejska Wrocławia realizuje działania związane z:
- ochroną środowiska (Oddział Ochrony Środowiska)
- ochroną obiektów komunalnych
- monitoringiem miejskim
- Parkiem Kulturowym „Stare Miasto”
- patrolowaniem rzek Wrocławskiego Węzła Wodnego
- wykorzystaniem koni do ochrony ujęć wody na terenach wodonośnych
co w sumie angażuje około 100 strażników do działań niezwiązanych z kontrolą ruchu drogowego (strażnicy ci nie nakładają grzywien za wykroczenia drogowe).
Inne jednostki nie realizują tego typu działań, bądź czynią to w znacząco mniejszym zakresie.
Strażnicy zaangażowani w te aktywności nie powinni być zatem uwzględniani w opracowywaniu danych statystycznych. Uwzględnienie specyfiki jednostki, wykazałoby w cytowanym badaniu, znacznie wyższą skuteczność w odniesieniu do wykroczeń drogowych.
Przyjęta metodologia, a zwłaszcza punktacja - bez uwzględnia specyfiki oraz szerokiego zakresu działania Straży Miejskiej Wrocławia - mogły wpłynąć na jej pozycję.
Ranking jest przez nas analizowany, wyciągane są wnioski, tak by wdrażać proponowane rozwiązania zwiększające naszą skuteczność w badanym zakresie.

Komentarz Szymona Nieradki, współautora rankingu i miejskiej agendy parkingowej, twórcy Uprzejmie Donoszę:
Wrocław niestety wyróżnia się niechlubnie na tle innych miast wojewódzkich w Polsce. Straż miejska zajmuje się niemal wyłącznie parkowaniem (90%), jest nieźle dotowana a strażnicy mają wysokie wynagrodzenia (mediana ponad 8000 zł). Co z tego jeśli statystycznemu strażnikowi wystawienie jednego mandatu za parkowanie zajmuje 4 dni a blokad nie zakłada wcale.
Mnie kłuje w oczy najbardziej to, wrocławski samorząd ukarał kierowców parkujących poprawnie na kwotę 10 milionów (to opłaty za spóźnienie w strefie płatnego parkowania). Tymczasem trzystu strażników wystawiło mandaty na niewiele ponad 3 miliony zł.
Wrocław jest dowodem na to, że nielegalne parkowanie w Polsce jest tańsze od legalnego.

Komentarz autora Wolne Chodniki:
Straż Miejska Wrocławia jest formacją nie osiągającą wyraźnych i widocznych efektów swojej pracy. Przynajmniej nie z punktu widzenia mieszkańca. Wydaje się, że statystyki obrazujące stan SM oraz jej skuteczne działania na tle innych formacji potwierdzają nieudolność jej funkcjonowania. Straży brakuje strategii działania, a kierownictwo otwarcie (w rozmowach) potwierdza, że robią tylko tyle aby nie zarzucić im braku działania. Powołują się przy tym na bezcelowość swojej pracy („po co holować auto / mandatować kierowcę jak zaraz znajdzie się kolejny naśladowca w tym samym miejscu”). Powołują się też na ustawową odpowiedzialność policji za szeroko pojęte „bezpieczeństwo i porządek” we Wrocławiu.
Parkowanie we Wrocławiu jest bardzo specyficzne. Parkowanie w SPP kosztuje. Brak wniesienia opłaty skutkuje koniecznością zapłaty opłaty dodatkowej. Parkowanie w strefie „bez biletu” jest dość skutecznie wykrywane i rozliczane (wysoka nieuchronność). Natomiast parkowanie nielegalne (na zakazie, na przejściu, na trawie) jest nielegalne ale nie grozi za to żadna kara (statystycznie). Mieszkańcy odkryli, że taniej jest przyjąć mandat raz na jakiś czas niż legalnie parkować i za to płacić. Mandat może nie przyjść, a jak przyjdzie to w relacji do ceny legalnego parkowania jest jakby w promocji.
Straż Miejska całkowicie pomija taki aspekty jak „nieuchronność” kary. Przez ostatnie 2 lata jako inicjatywa „Wolne Chodniki” podjęliśmy szereg działań aby udowodnić w praktyce, że nieuchronność kary jest ważniejsza niż jej wysokość. W miejscach gdzie mandat jest bardzo prawdopodobny patoparkowanie radykalnie się zmniejsza.
Okazuje się, że powołanie Straży Miejskiej Wrocławia pogorszyło sytuację mieszkańców. Straż odmawia podejmowania interwencji z powodów braków kadrowych, a policja odmawia powołując się na istnienie Straży Miejskiej do której odsyła mieszkańców ze swoimi problemami.

26/02/2026

W Polsce niewiele samorządów wprowadziło opłatę reklamową, opcjonalną daninę w obszarach regulowanych uchwałą krajobrazową. Na podstawie ich doświadczeń wpływy z takiej opłaty można szacować na 0.06-0.08% wpływów budżetowych gminy [0]. W warunkach wrocławskich mogłoby to oznaczać dodatkowe 5-7mln rocznie [1].

Średnia roczna opłata za jedną reklamę w odpytanych gminach to 2000zł, a do nadzoru najczęściej wystarczały 1-2 etaty [0].

Opinia:
Uchwała Krajobrazowa pozwala samorządom regulować wiele aspektów krajobrazu, nie tylko reklamy. Są to na przykład ogrodzenia i płoty - ich maksymalne wymiary, standardy i materiały, co umożliwi likwidację grodzonych osiedli blokujących szlaki komunikacyjne. Podobnie uspójnienie obiektów małej architektury pozwoli ograniczyć wizualny chaos.
Dodatkowe przychody z opcjonalnej opłaty reklamowej mogłyby zostać przeznaczone na większą etatyzację Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta we Wrocławiu w celu zwiększenia nadzoru i proaktywność w działaniu. Uważam jednak, że dodatkowa danina nie powinna być przesłanką do uchwalenia opłaty reklamowej.

Opinia Radnej Miejskiej Anny Kołodziej Anna Kołodziej:
Bardzo się cieszę, że wracamy do tematu uchwały krajobrazowej i tym razem chcemy doprowadzić ten proces do końca. To, jak bardzo jest potrzebna i jakie pozytywne efekty może przynieść, widać już we Wrocławiu na przykładzie Rynku po wprowadzeniu parku kulturowego. Zależy mi, żeby mieszkańcy jak najszybciej poczuli realną ulgę, żeby zniknęły migające LED-y, „telewizory” w witrynach i inne agresywne formy reklamy, które zalewają nas światłem i mogą zagrażać bezpieczeństwu w przestrzeni publicznej. Dziś większość nośników, które widzimy na ulicach, stoi nielegalnie, dlatego porządkowanie miasta musi iść w parze z realnym systemem reagowania i egzekwowania prawa, dlatego w dniu głosowania nad przyjęciem uchwały musi być już przygotowany zespół odpowiedzialny za jej egzekwowanie. Obecnie jesteśmy na etapie przygotowań do nowej, rzetelnej inwentaryzacji reklam, tym razem nie prowadzonej analogowo przez pracowników urzędu, ale z pomocą specjalistycznego samochodu mapującego przestrzeń i zbierającego dane, podobnie jak pojazdy kontrolujące opłaty parkingowe.
Opłata reklamowa to kolejny możliwy etap, ale jej sens trzeba uczciwie ocenić dopiero po uporządkowaniu przestrzeni i usunięciu nielegalnych nośników, bo część samorządów zrezygnowała z niej właśnie dlatego, że koszty obsługi i egzekwowania znacząco przewyższały realne wpływy. Jako przewodnicząca podkomisji będę pilnować, żeby ten temat nie utknął po drodze i jak najszybciej zaczęło się realne porządkowanie naszej wspólnej przestrzeni.

[0] na podstawie dostępów do informacji publicznych wystosowanych do poszczególnych gmin
[1] Zaplanowane wpływy budżetowe miasta Wrocławia to 8,46mld PLN, Mnożąc z medianą odsetka wpływów z gmin które wprowadziły opłatę dochodzimy do szacowanej kwoty 5-7mln PLN

01/02/2026

Wrocław (Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta we Wrocławiu), w 2023 i 2024 roku zlikwidował ponad 1000 nielegalnych reklam w pasie drogowym.

Jednocześnie inne miasta Polski nakładają kary za nielegalne zajęcie pasa, podczas gdy we Wrocławiu są one rzadkością [1][2]. Porównywalnie wielkościowo Kraków nakłada kary na 40 krotnie (!) większą wysokość niż Wrocław [wartość dla Krakowa uwzględnia wszystkie obiekty w pasie drogowym, nie tylko reklamy], Warszawa aż 160 krotnie. Najwyższa jednostkowa kara za nielegalny nośnik reklamowy w Łodzi wyniosła 751 180zl [3], czyli więcej niż wszystkie nałożone we Wrocławiu przez ostatnie 5 lat.

Opinia:
Wynik 500-1000 zlikwidowanych reklam rocznie, pozytywnie kontrastuje z latami wcześniejszymi, kiedy likwidowano symboliczną ilość reklam. Każda z takich zlikwidowanych nośników, to często długa i skomplikowana detektywistyczna praca ZDIUM. Wymaga ona potwierdzenia z geodetą lokalizacji, ustalenia właściciela nośnika a często i walka z licznymi odwołaniami. To potrafi trwać miesiącami [4], podczas gdy odpowiedzialne za nadzorowanie pasa ruchu są jedynie 3 osoby. Przyjęcie Uchwały Krajobrazowej znacznie uprości procedurę.

Ostatnio przyjęta “Strategia Wrocław 2050” [5] jak i wcześniejsza "Strategia Wrocław 2030” [6], kładzie nacisk na piękno, które jest wskazane jako pierwsza, kluczowa wartość. Mam szczerą nadzieję, że Wrocław w niedługim czasie przystąpi do poważnego przygotowania uchwały krajobrazowej. Zaproponowana uchwała z 2023 roku pozwalała na więcej reklam niż jest aktualnie, a uwagi mieszkańców zostały wtedy odrzucone.

Patrząc na powyższe dane na temat liczby zlikwidowanych nielegalnych reklam, warto również zwrócić uwagę, że zarówno w 2023, jak i 2024 odbyły się wybory. W wielu miastach Polski, między innymi Krakowie, istnieją restrykcyjne regulacje, gdzie można wieszać plakaty wyborcze [7] podczas gdy we Wrocławiu wydawane są zgody na reklamę na przystankach i słupach.

Zgłaszanie nielegalnych reklam jest łatwym pierwszym krokiem w spróbowaniu swoich sił w aktywizmie miejskim. Jest bardzo łatwe, a reklamy likwidowane są relatywnie szybko, więc można zobaczyć efekty. Instrukcje jak zgłaszać przygotował Czy Wrocław przyjął uchwałę krajobrazową? [8] Teraz i Ty możesz zostać społecznikiem!

Komentarz Jakub Nowotarski - Radny Rady Miejskiej Wrocławia, prezesa Akcja Miasto:
Zdecydowanie zbyt niskie wpływy z kar to jedno, ale głównym problemem Wrocławia pozostaje brak uchwały krajobrazowej. To utrudnia urzędnikom walkę z chaosem reklamowym. To czas, żeby pójść za przykładem innych dużych miast i podobne przepisy wprowadzić u nas. Inicjatywa w tej sprawie należy do prezydenta Sutryka - to on musi zaproponować Radzie Miejskiej swoją uchwałę inicjującą prace nad uchwałą krajobrazową.

Komentarz Marka Karabona z Towarzystwo Upiększania Miasta Wrocławia:
Reklamy we Wrocławiu są wszechobecne i oszpecają nasze miasto. Większość billboardów, reklam na budynkach czy na płotach jest też nielegalna - nie mają pozwoleń na budowę, znajdują się w pasie drogowym, są zbyt blisko krawędzi jezdni lub wiszą na zabytkach. Według doświadczeń TUMW nielegalnych jest około 80% wszystkich reklam. Dane zebrane przez WroData pokazują, że wrocławski urząd jest dla firm reklamowych bardzo pobłażliwy - nielegalne zajmowanie pasa drogowego nie wiąże się praktycznie z żadnymi karami. Znamy przypadek dużego billboardu z ulicy Nowowiejskiej, który za ponad 15 lat nielegalnego zajmowania pasa drogowego nie zapłacił nawet złotówki! Dla firm zyski z takiego billboardu są bardzo duże - więc przy pobłażliwości urzędu po prostu opłaca się być bezczelnym. Rozwiązaniem jest przyjęcie uchwały krajobrazowej, która uporządkuje reklamy i pozwoli skutecznie usunąć nielegalne z nich. Kraków, Poznań i Gdańsk już tak zrobiły - teraz czas na Wrocław.

________________________________________

Uwagi metodologiczne:
- Dane dla Krakowa zawierają wszystkie obiekty, nie tylko reklamy;
- Dane dla Warszawy zawierają jedynie zlikwidowane obiekty przez ZDM, nie poszczególne urzędy dzielnicowe;

31/12/2025

Czy we Wrocławiu jest dużo nośników reklamowych?

Zapraszam na studium przypadku ulicy Wyszyńskiego. Ten nieco poniżej dwu kilometrowy kawałek jednej z większych arterii naszego miasta “gości” 30 nośników reklamowych w tym:

- 8 bilbordów nie ma wymaganego pozwolenia na budowę (4 na Wyszyńskiego 55, 1 na Wyszyńskiego 63, 3 przy Mostach Warszawskich)
- 8 reklam nachodzi na pas drogowy (2 na Wyszyńskiego 55, 4 na Wyszyńskiego 96, 1 na Wyszyńskiego 108, 1 na Wyszyńskiego 115)
- 4 wiszą na terenie Wrocławskie Mieszkania bez ich zgody (Wyszyńskiego 115, Wyszyńskiego 107, Wyszyńskiego 105).
- 4 potykacze nie mają zgody Zarząd Dróg i Utrzymania Miasta we Wrocławiu na zajęcie chodnika (Żabka Wyszyńskiego 118, Szewc Wyszyńskiego 102)
- 1 nośnik świetlny znajduje się zbyt blisko pasa drogowego (Wyszyńskiego 144)

Jedyne nośniki mające wymagane pozwolenia to bilbord na skrzyżowaniu Wyszyńskiego i Prusa oraz cztery city lighty na skrzyżowaniu Wyszyńskiego i Sienkiewicza.

W tym przypadku oznacza to, że 80% reklam nie spełnia wymagań (25 z 30), a nielegalny nośnik reklamowy znajduje się średnio co 70m! NIK szacuje, że 46% reklam we Wrocławiu jest nielegalnych [1], podobnie w przypadku ZDIUM - 47% zgłaszanych przez mieszkańców reklam okazuje się nielegalna [2].

Według szacunków Akcja Miasto we Wrocławiu znajduje się 2000 wielkoformatowych bilbordów [3]. Zauważa to większość mieszkańców naszego miasta - 86% mieszkańców uważa że reklam jest za dużo, 31% chce całkowitej eliminacji reklamy z przestrzeni[4].

Opinia:
Jedyne co może nam pomóc to restrykcyjna uchwała krajobrazowa, ponieważ uprości to procedury likwidacji nielegalnych nośników. Niestety od 10 lat władze naszego miasta nie umieją wprowadzić tej zmiany [5]. Jest to pokłosie osobistej decyzji Prezydenta, aby stanąć “po stronie przedsiębiorców, którzy i tak ponieśli już spore straty z powodu pandemii” [6].

Do czasu systematycznego uregulowania chaosu reklamowego, Miasto powinno stworzyć w ZDIUM dodatkowe etaty oraz szybszą realizację projektu eZDIUM do automatycznej kontroli pasa drogowego. Podobnie Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu boryka się ze zbyt niską liczbą pracowników w stosunku do potrzeb. Obie te instytucje nie mają wystarczających mocy przerobowych, aby sprawnie wywiązywać się ze swoich obowiązków.

Warto pamiętać, że chaos reklamowy nie jest neutralny i wpływa na nasze bezpieczeństwo. Jak można przeczytać w recenzowanym czasopiśmie naukowym “drogownictwo” - "Reklamy jako czynniki zewnętrzne są przyczyną kolizji drogowych i to na poziomie od 6 do 9%. Istnieją wyniki badań, które potwierdzają, że usytuowanie jednego bilbordu w otoczeniu drogi może zwiększyć ryzyko wypadku aż o 12,3%" [7]. Wielkoformatowe bilbordy, powodują również katastrofy, w tym we Wrocławiu [8][9].

Co Ty możesz zrobić:
Zgłaszaj! Nośniki nachodzące na pas drogowy wysyłaj do ZDIUM. Sprawdź również czy wielkoformatowe bilbordy w Twojej okolicy mają stosowne pozwolenie (z reguły nie) [10], a następnie przekaż tę informację do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego.
Reaguj! Zrywaj ulotki na słupach i przystankach.