Stowarzyszenie Dolnośląska Inicjatywa Historyczna powstało w 2002 r., a trzy lata później otrzymało status organizacji pożytku publicznego. nazwa stowarzyszenia została zmieniona na Inicjatywę Historyczną. Nie zmienił się jednak ani statut organizacji, ani jej siedziba. Poszerzono jedynie cele stowarzyszenia i sposoby ich realizacji. Zadaniem stowarzyszenia jest propagowanie wiedzy z zakresu histo
rii Polski (w szczególności Dolnego Śląska), poprawa stanu świadomości historycznej społeczeństwa, działalność naukowa i oświatowa, utrwalanie i upowszechnianie postaw patriotycznych, przypominanie ważnych - często zapomnianych - bohaterów, miejsc i wydarzeń. stowarzyszenie prowadziło przede wszystkim działalność badawczo-naukową (dotyczącą opozycji niepodległościowej na Dolnym Śląsku w latach 1970-1989) oraz zajmowało się historią podziemnych wydawnictw i stacji radiowych. Pracami badawczymi kierował dr Łukasz Kamiński, aktualnie Prezes Instytutu Pamięci Narodowej. Dolnośląska Inicjatywa Historyczna zorganizowała lub współprowadziła wiele ważnych projektów. Oto skrót najważniejszych dokonań.
25-lecie „Solidarności Walczącej”
Był to pierwszy duży projekt stowarzyszenia. DIH skoncentrowała się tu przede wszystkim na wsparciu ogólnopolskich uroczystości i ich dofinansowaniu. Obchody objęły międzynarodową konferencję, debatę, wystawę i historyczną rekonstrukcję manifestacji z czasu stanu wojennego, tzw. „zadymę”. Inscenizacja wzbudziła żywe reakcje i miała świetne recenzje w prasie, obserwowało ją ok. 2 tys. Za projekt rekonstrukcji i wystawy DIH uzyskała wyróżnienie w konkursie „100 najważniejszych inicjatyw obywatelskich w III Rzeczpospolitej” przyznane przez Społeczne Towarzystwo Oświatowe. Rotmistrz Witold Pilecki
Zachowanie pamięci o rtm. Witoldzie Pileckim to jedno z najważniejszych działań DIH, które trwa nieprzerwanie od 2008 r. Stowarzyszenie zainicjowało wiele niecodziennych akcji po to, by przybliżyć społeczeństwu postać „ochotnika do Auschwitz”. Spośród wielu dokonań należy wymienić projekt „Nazwijmy ich po imieniu”, realizowany wspólnie z Fundacją Żołnierzy Wyklętych, który przeprowadzono 25 maja 2009 r., w 61. rocznicę śmierci Rotmistrza, w wielu polskich i zagranicznych miastach. Inne ważne inicjatywy stowarzyszenia to: sesja naukowa w gmachu Senatu RP, prezentacja albumu „Rotmistrz Witold Pilecki 1901–1948” z udziałem syna rotmistrza – Andrzeja Pileckiego, wystawa plenerowa pokazana w wielu miastach, koncert Agi Zaryan i włączenie się w projekt pod hasłem „Tak dla Pileckiego”. Co roku Inicjatywa Historyczna organizuje uroczystości w rocznicę śmierci rotmistrza Witolda Pileckiego. IH udostępnia wystawę edukacyjną o Rotmistrzu, która została pokazana już w ponad 120 miejscach w Polsce i za granicą. Odzyskanie niepodległości
Inicjatywa Historyczna włączyła się w organizowane we Wrocławiu obchody, zachęcając dzieci i młodzież do bardziej uroczystego i bezpośredniego przeżywania tego święta. Członkowie stowarzyszenia przygotowywali plakaty (20 tys.) do udekorowania okien, które rozdano dzięki zaangażowaniu wielu szkół i parafii. Na wrocławskim rynku został też powieszony okolicznościowy baner, który uświetnił Paradę Niepodległości i pozostałe uroczystości. Jubileusz Opozycyjnych Stacji Radiowych
Wraz z Ośrodkiem „Pamięć i Przyszłość” i dolnośląskim regionem NSZZ „Solidarność” DIH zorganizowała uroczystość, podczas której wmurowano tablicę pamiątkową przy ul. Świdnickiej 5. Stowarzyszenie przygotowało też konferencję o opozycyjnych rozgłośniach we Wrocławiu. Konferencji towarzyszyło wręczenie odznaczeń przyznanych przez Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego. Gośćmi honorowymi jubileuszu byli zasłużeni dla ruchu podziemnego radia lat 80. Zofia i Zbigniew Romaszewscy. Powstanie Warszawskie
Obchody wybuchu Powstania Warszawskiego we Wrocławiu są akcją, która dzięki IH rozrasta się z roku na rok. Ostatnia rekonstrukcja historyczna wydarzeń Sierpnia ’44 r. widzów. W inscenizacji (największej w Polsce) wzięło udział ponad stu rekonstruktorów i kaskaderów. Wykorzystano też zabytkowe pojazdy cywilne i wojskowe. Po rekonstrukcji przemówili do zgromadzonych Powstańcy Warszawscy, którzy osiedlili się we Wrocławiu oraz odbył się koncert „Wywoływania”. Obchodom, pokazywanym i komentowanym w całym kraju, patronowało Muzeum Powstania Warszawskiego.
70. rocznica wybuchu II wojny światowej oraz agresji ZSRR na Polskę
Dzięki stowarzyszeniu, 1 września 2009 r. na wrocławskim rynku został zawieszony wielkoformatowy baner, oddający symbolikę sowiecko-niemieckiej napaści na Polskę we wrześniu 1939 r. Baner promował też tematyczne strony internetowe przygotowane przez IPN. 17 września wspólnie z Wydziałem Kultury Urzędu Miejskiego DIH zorganizowała obchody 70. rocznicy napaści ZSRR na Polskę, w czasie których odbyły się: uroczyste otwarcie wystawy plenerowej „Oswobożdienje”, inscenizacja historyczna „Brześć 1939 - wymiana jeńców polskich pomiędzy wojskami Armii Czerwonej i wojskami Wermachtu”, Apel Poległych i plenerowy pokaz filmów dokumentalnych. Przed uroczystościami członkowie Grupy Rekonstrukcji Historycznych „Festung Breslau” w mundurach polskich żołnierzy z czasów Kampanii Wrześniowej rozdawali „Kuryjer Poranny” - gazetkę zaprojektowaną na wzór codziennej prasy z września 1939 r. Konferencja popularnonaukowa „Dlaczego powinno powstać Muzeum Kresów?”
DIH wspólnie z wrocławskim Klubem Frondy podjęła temat powstania Muzeum Kresów Wschodnich w stolicy Dolnego Śląska. W konferencji wzięli udział m.in.: prof. Julian Winnicki, pisarz, publicysta Stanisław Srokowski, reżyser Maciej Wojciechowski. Moderatorem dyskusji był prof. Andrzej Wiszniewski. Patronat honorowy nad konferencją objęli kpt. Czesław E. Blicharski - badacz dziejów Tarnopola i historii Kresów Wschodnich (ostatni żyjący w Polsce żołnierz lotnik legendarnego Dywizjonu 300) oraz eurodeputowany prof. Ryszard Legutko.
65. rocznica wyzwolenia obozu Auschwitz-Birkenau
27 stycznia 2010 r. na ul. Ofiar Oświęcimskich stowarzyszenie zorganizowało plenerową uroczystość, aby w ciszy złożyć hołd ofiarom niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady. W programie znalazły się świadectwa więźniów, modlitwa kadisz i zapalenie zniczy. Polskie Państwo Podziemne
W ramach projektu, którego celem było przybliżenie znaczenia Polskiego Państwa Podziemnego powstała plenerowa wystawa objazdowa. Przygotowano ją z 24 plansz, które obrazowały strukturę PPP: jego pion administracyjny, wojskowy i polityczny. Na dwunastu zewnętrznych tablicach zostały ukazane sylwetki najważniejszych postaci: twórców i żołnierzy PPP (m.in. Fieldorfa „Nila”, Kazimierza Pużaka, Tadeusza Zawackiego, Hieronima Dekutowskiego „Zapory”). Otwarcie wystawy miało miejsce 19 października 2010 r. na wrocławskim rynku. Wystawa do dziś jest wypożyczana i eksponowana w wielu polskich miastach. Ekspozycja była też pokazywana na wrocławskiej Pergoli jako inicjatywa towarzysząca Letnim Igrzyskom Olimpijskim. Uświetniła także rocznicowe obchody wybuchu II wojny światowej w Wieluniu.
