19/09/2026
🪙📚 XXI SEMINARIUM NUMIZMATYCZNE W PRASZCE – PODSUMOWANIE 📚🪙
Za nami niezwykle interesujące i pełne numizmatycznych emocji XXI Seminarium Numizmatyczne w Praszce!
Tegoroczne spotkanie po raz kolejny pokazało, że numizmatyka to nie tylko monety i banknoty. To przede wszystkim historia, ludzie, gospodarka, sztuka, kolekcjonerstwo i niezwykłe opowieści ukryte w małych przedmiotach. 🪙🔎
Cieszymy się szczególnie, że w wydarzeniu tak licznie uczestniczyli członkowie i sympatycy Oddziału Polskiego Towarzystwa Numizmatycznego we Wrocławiu. Z naszego oddziału pojawiło się kilkanaście osób, które wspólnie uczestniczyły w wykładach, dyskusjach i rozmowach kuluarowych. 🤝
📚 A o czym była mowa?
🕯️ Zdzisław Bogus z Katowic rozpoczął jedno ze spotkań od wyjątkowego wspomnienia o Józefie Dembinioku – historyku, muzealniku i pasjonacie numizmatyki. Była to chwila zadumy nad postacią człowieka, który przez lata związany był ze śląskim środowiskiem muzealnym i numizmatycznym.
Następnie Zdzisław Bogus zaprezentował wykład „Moneta unikalna”. Nie zabrakło fascynujących przykładów błędów menniczych, przesunięć stempli i nietypowych monet, które pokazują, jak przypadek może stworzyć wyjątkowy obiekt kolekcjonerski. 🔍🪙
👑 Dr Szymon Bereska z Warszawy zabrał nas natomiast w świat niezwykłej kolekcji rodu Hohenzollernów. W wykładzie „Piękno, unikatowość, dostępność – numizmatyczne klejnoty cesarsko-królewskiej kolekcji rodu Hohenzollernów” poznaliśmy historię zbioru, jego losy podczas II wojny światowej, powojenne dzieje oraz najnowszy rozdział związany z aukcją kolekcji w 2026 roku.
Wśród prezentowanych numizmatów znalazły się również polonica, co dla polskich kolekcjonerów było szczególnie interesujące. 🇵🇱🪙
📜 Wiesław Pawłowski z Lublina pojawił się z aż dwoma niezwykle ciekawymi tematami.
Pierwszy — „Notgeld, handel i handlarze” — pokazał pieniądz zastępczy z zupełnie innej strony. Była mowa o notgeldach reklamowych, handlarzach, bonach propagandowych, emisjach związanych z plebiscytami, a także o charakterystycznych kopertach, w których sprzedawano zestawy notgeldów. Okazuje się, że handel tymi walorami miał swoją własną, niezwykle ciekawą historię. 📩🪙
Druga prelekcja Wiesława Pawłowskiego — „Ciekawostka czy unikat” — postawiła przed słuchaczami pytanie, co właściwie decyduje o wartości monety. Czy tylko jej rzadkość? A może również proweniencja, historia egzemplarza i jego wcześni właściciele?
Prelegent sięgnął zarówno do monet celtyckich, jak i polskiego średniowiecza, prezentując m.in. numizmaty związane z Władysławem Łokietkiem i Janem Luksemburskim. 👑
🏭 Zbigniew Longa ze Świebodzic przeniósł nas do XIX-wiecznej Łodzi. Jego wykład „Co zrobić, gdy brakuje pieniądza? Bony łódzkiego fabrykanta Ludwika Geyera jako odpowiedź na zaburzenia w obiegu pieniężnym w Królestwie Polskim 1854–1866” pokazał, jak radzono sobie z niedoborem drobnej monety.
Szczególnie interesująca była historia bonów Ludwika Geyera, pierwszego łódzkiego emitenta tego typu walorów. Ich niezwykłość polegała m.in. na tym, że były wykonywane na tkaninie bawełnianej, a nie na papierze. 🧵🪙
Do dziś pozostaje wiele pytań dotyczących ich produkcji — gdzie i w jaki sposób wykonywano te niezwykłe bony? To jedna z fascynujących zagadek łódzkiej numizmatyki.
💰 Dr Wojciech Mielewczyk ze Szreniawy przedstawił temat „Złoty polski jako jednostka obliczeniowa w latach 1922–1923”.
Prelekcja rozpoczęła się od bardzo ciekawego pytania: od kiedy właściwie złoty jest polską walutą?
Była mowa o inflacji, obligacjach, przemianach systemu pieniężnego II Rzeczypospolitej oraz o tym, jak funkcjonował złoty jako jednostka obliczeniowa, zanim na dobre pojawił się w codziennym obiegu jako fizyczny pieniądz. 🇵🇱💵
🪙 Jacek Kotek z Lublińca zaprosił nas z kolei do świata śląskich greszli.
Temat „Niezwykłe greszle. Rzecz o monecie śląskiej” pozwolił zobaczyć te niewielkie monety z zupełnie innej perspektywy.
Od greszli wykonanych z lichego srebra, poprzez miedziane egzemplarze, aż po rzadkie odmiany, greszle oblężnicze z Koźla, złote odbitki i falsyfikaty. Była również mowa o zmianach ich masy oraz o wykorzystywaniu złota w celach ozdobnych i związanych z fałszowaniem monet. 🔎✨
👨⚕️🏛️ Ostatnią z prezentowanych historii była opowieść Arkadiusza Balcerzaka z Sieradza pt. „Zapomniany sieradzki numizmatyk. Opowieść o lekarzu i kolekcjonerze Józefie Stanisławskim”.
To niezwykła historia człowieka, który łączył medycynę, historię, archeologię i numizmatykę. Józef Stanisławski był lekarzem, społecznikiem i kolekcjonerem, a jego zainteresowania numizmatyczne i archeologiczne wpisują się w początki lokalnego kolekcjonerstwa w Sieradzu.
Arkadiusz Balcerzak pozwolił nam przypomnieć postać, która przez lata pozostawała nieco w cieniu, a która zasługuje na miejsce w historii regionalnej numizmatyki. 📜🪙
🤝 NUMIZMATYKA TO LUDZIE
XXI Seminarium Numizmatyczne w Praszce to jednak nie tylko wykłady.
To także spotkania, rozmowy, wymiana doświadczeń, wspólne oglądanie numizmatów i dyskusje przy kawie. ☕🪙
Dla nas szczególnie miłe było spotkanie w tak licznym gronie członków i sympatyków Oddziału PTN Wrocław. Kilkanaście osób z naszego oddziału wspólnie uczestniczyło w tym wyjątkowym wydarzeniu.
Każda z prelekcji była inna — od błędów menniczych, przez notgeldy i pieniądz zastępczy, historię polskiego złotego, monety celtyckie i średniowieczne, aż po śląskie greszle i wielkie kolekcje europejskich rodów.
Łączyło je jedno:
🪙 PASJA DO NUMIZMATYKI I HISTORII.
Dziękujemy organizatorom, prelegentom oraz wszystkim uczestnikom za ogromną dawkę wiedzy, rozmów i numizmatycznych emocji.
Do zobaczenia na kolejnym seminarium! 👋🪙
🪙📚🇵🇱