Kolegium Europy Wschodniej

19/08/2026

Tego lata wypuściliśmy w świat kolejnych 20 tłumaczy literatury ukraińskiej na język angielski! Za nami Translating Ukraine Summer Institute – wrocławska szkoła letnia organizowana przez nas wspólnie z najlepszymi uczelniami świata.

Translating Ukraine Summer Institute 2026 był intensywnym, dwutygodniowym programem szkoleniowym we Wrocławiu z praktycznymi warsztatami przekładu ukraińsko-angielskiego w dziedzinie prozy, poezji oraz tekstów akademickich. Uczestnicy wzięli udział w wykładach ekspertów, panelach dyskusyjnych i pracy z mentorami, budując międzynarodową sieć współpracy ukrainistycznej i doskonaląc swój warsztat translatorski.

Zajęcia z przekładu prozy prowadził Uilleam Blacker, sekcję poetycką opiekowała się Grace Mahoney, natomiast warsztatami z tłumaczenia tekstów akademickich i literatury faktu kierował Serhiy Yakovenko. Niezmiennie, obowiązkowym punktem programu było oprowadzanie po zbiorach Ossolineum z Wiktorią Malicką.

W części wykładowej Taras Koznarsky skupił się na wyzwania związane z przekładem tekstów o charakterze sacrum na język ukraiński, a perspektywę współczesnej literatury zaprezentowała Svetlana Lavochkina. Vitaly Chernetsky zaprezentował zaś studium przypadku i opowiedział o doświadczeniach z tłumaczenia powieści Felix Austria Sofii Andruchowycz. Specjalny cykl warsztatów o przekładzie dramatów Mykoły Kulisza poprowadziła Mayhill Fowler. Całość dopełniły wydarzenia integracyjne i kulturalne, w tym zwiedzanie Muzeum Pana Tadeusza, spacer po wrocławskim Starym Mieście oraz spotkania w Centrum Ukraińskiej Kultury i Rozwoju.

Mamy nadzieję, że w następnym roku zobaczymy się ponownie we Wrocławiu przy 4. edycji Translating Ukraine!

Organizatorzy TUSI: of Alberta Institute of Ukrainian Studies (CIUS), DUSS UAlberta—Disrupted Ukrainian Scholars and Students Initiative, the Ukrainian Research Institute, Harvard University, the Harriman Institute of Columbia University, the Yale Ukrainian Program at Yale University, Ukrainian Studies Program at Cambridge University, Kolegium Europy Wschodniej, Ossolineum / ZNiO , New Eastern Europe, NGO Translatorium , and the Shevchenko Scientific Society in the US.

Inicjatywa Translating Ukraine Summer Institute jest realizowana we współpracy z Ministerstwem Nauki i Szkolnictwa Wyższego.

17/08/2026

Żegnamy naszą Przyjaciółkę, Annę Skiendziel💔

Z ogromnym smutkiem przyjęliśmy 16 sierpnia wiadomość o nagłej i niespodziewanej śmierci Anny Skiendziel (1983-2026). Odeszła osoba wyjątkowa: ceniona nauczycielka, edukatorka, przewodniczka, popularyzatorka historii regionalnej, która zarażała innych swoją pasją, życzliwością i energią do działania. Była także niestrudzoną badaczką historii kobiet. Jako współprezeska Stowarzyszenia "Szlakiem Kobiet” uważała, że bez ich głosów i doświadczeń nie sposób opowiedzieć historii w sposób pełny i uczciwy.

Od wielu lat współpracowała z Kolegium Europy Wschodniej przy projektach edukacyjnych i historycznych. Dzięki swojej wiedzy, doświadczeniu i wrażliwości pomagała znajdować język do rozmowy o trudnej przeszłości oraz budować porozumienie ponad granicami i podziałami. Z wielkim zaangażowaniem wspierała młodych ludzi, którzy po wybuchu pełnoskalowej wojny w Ukrainie znaleźli schronienie w Polsce. To z jej inicjatywy Kolegium Europy Wschodniej zorganizowało w Zamku na wodzie w Wojnowicach kilkudniową szkołę integracyjną dla polskiej i ukraińskiej młodzieży, która stała się przestrzenią wzajemnego poznania, nawiązywania relacji i budowania przyjaźni.

Anię zapamiętamy jako osobę otwartą i zawsze gotową do pomocy. Łączyła ludzi, inspirowała i nawet w najtrudniejszych momentach potrafiła znaleźć rozwiązanie. Jej wrażliwość i troska obejmowały nie tylko ludzi, ale także zwierzęta, którym równie chętnie pomagała. Planowała napisać doktorat o prawniczkach i notariuszkach na Śląsku w dwudziestoleciu międzywojennym. Miała przed sobą wiele planów… Tym trudniej jest pogodzić się z jej przedwczesnym odejściem.

Pozostanie w naszej pamięci jako wspaniała przyjaciółka, współpracowniczka i człowiek o wielkim sercu.

Rodzinie, bliskim Ani oraz wszystkim, których dotknęła ta strata, składamy wyrazy głębokiego współczucia🫂

17/08/2026

Jak rozmawiać o doświadczeniu migracji? Jak o nim pisać? W czasach, gdy temat ten jest wyjątkowo wrażliwą kwestią społeczną - warto się nad tym zastanawiać.
Za nami dwa - jakże różne - warsztaty na letnich festiwalach. Gościliśmy na Slot Art Festivalu w pięknym klasztorze w Lubiążu, gdzie dyskusja toczyła się w dość sporej i zaangażowanej grupie. W Przemyślu, na z rzeką I Місто з рікою - Festiwal Literacki w Przemyślu grupa była mniejsza, co dało przestrzeń do bardziej indywidualnego podejścia do tekstów każdej z uczestniczek.

Warsztaty poprowadził Marcin Żyła. autor korespondencji i reportaży o uchodźcach i migrantach.

Po tych letnich warsztatach zabieramy się za przygotowania kolejnych warsztatów na ten sam temat - teraz kreatywnego pisania będziemy uczyć w Warszawie i w Lublinie, w bardziej pogłębionej formule.

Zapraszamy do śledzenia naszej inicjatywy, która nawiązuje do wydawanej przez nas serii książek "Skądinąd".

Projekt sfinansowany ze środków UE w ramach projektu „Podróże między wersami: społeczne i literackie działania wokół migracji”.

13/08/2026

Do języka polskiego przekonał go punk-rock i znaki diakrytyczne.

W***y Lachaize w wieku 25 lat odkrył polski, a teraz tłumaczy polskie sztuki teatralne. W podcaście opowiada o swojej pracy z tekstami Szczepana Twardocha, Michała Zadary i Magdalena Swoboda. Dzieli się także wrażeniami z udziału w festiwalu teatralnym Dialog we Wrocławiu i Przeglądzie Teatrów Amatorskich w Smolcu, który był możliwe dzięki udziałowi w rezydencji w Wojnowicach.

Posłuchajcie rozmowy z W***ym w podcaście "Glubb Dub Drib". Prowadzi Krzysztof Szewczyk, a linki znajdziecie w komentarzach.

– We Francji mamy sztywne podejście do tekstów teatralnych. Powinniśmy inspirować się polskim teatrem, gdzie tekst jest adaptowany do konkretnej inscenizacji – opowiada.

Powody aktualnego zainteresowania polską kulturą we Francji dostrzega w przyznaniu Nobla Oldze Tokarczuk, a także wybuchu wojny rosyjsko-ukraińskiej. – Ja wolę jednak tłumaczyć to co mnie porusza. – mówi.

W***y Lachaize tłumaczy z polskiego i włoskiego na francuski. Studiował polonistykę w Paris Sorbonne IV, gdzie przełożył fragmenty Króla Szczepana Twardocha. Dwa lata pracował we Włoszech jako asystent języka francuskiego.

W drugiej części podcastu Maciej Piotrowski opowiada o pomyśle na rezydencje w Wojnowicach. Dlaczego warto wspierać małe języki w literaturze?

Realizowane w ramach projektu Archipelagos finansowanego przez Unię Europejską. Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury

11/08/2026

Nowy numer DACH MAGAZINE powstaje na naszych oczach - podczasrezydencji twórczej w Wojnowicach! Richard Pettifer i Wiktoria Spałek już w czwartek o 18:30 przedstawią to pismo wrocławskiej publiczności.

Chcecie posłuchać poezji i dowiedzieć się, jak powstaje niezależne pismo promujące kulturę ukraińską? Porozmawiamy też o tym, jak łączy się fotografię, poezję i prozę pod jednym Dachem!

Polecamy to wydarzenie w CUKR - Ukrainian Centre for Culture and Development

Link w komentarzu!

10/08/2026

Zaczynamy nowy projekt łączący 🇵🇱 polską i 🇺🇦 ukraińską młodzież we Wrocławiu! Porozmawiajmy o dylematach migrantów i doświadczeniach uchodźców.

"Pora wyjeżdżać. Pora zostać" - to laboratorium teatralne, które stworzymy wspólnie z Niezależny teatr GAS. Młodzi aktorzy będą pracować we Wrocławiu i Zamek na wodzie w Wojnowicach. Nawiążemy też do naszej serii wydawniczej "Skądinąd" prezentującej środkowoeuropejskie doświadczenia migranckie.

Trwa open call dla uczestników laboratorium! Zapraszamy!

🟪 NOWY 4. SEZON — NOWY OPEN CALL!
Ruszamy z nowym polsko-ukraińskim laboratorium teatralno-edukacyjnym „Pora wyjeżdżać. Pora zostać”! 🟪

W ramach laboratorium będziesz mieć możliwość przyjrzenia się doświadczeniom migracji, dorastania i tożsamości poprzez narzędzia współczesnego teatru.

Chcemy wzmocnić głosy młodych artystów i artystek oraz stworzyć przestrzeń do międzykulturowego dialogu, praktyki artystycznej, rozwoju i wspólnego tworzenia postdokumentalnego spektaklu work in progress.

⚡️ dla osób w wieku 18–26 lat
📅 wrzesień–listopad 2026
👥 15 miejsc
🔥 deadline zgłoszeń: 23 sierpnia, godz. 23:55 (czasu warszawskiego) 🔥

📍 Zajęcia będą odbywać się we Wrocławiu i w Wojnowicach (koszty przejazdu na trasie Wrocław–Wojnowice są pokrywane).

Udział w projekcie jest całkowicie bezpłatny. Wcześniejsze doświadczenie teatralne jest mile widziane, ale nie jest wymagane.

📌 Więcej informacji o projekcie znajdziesz w formularzu zgłoszeniowym — link w bio.

Czekamy na Was i Wasze zgłoszenia!

---

Projekt realizowany jest w ramach programu „Culture Helps Solidarity / Культура допомагає: Солідарність”, współfinansowanego przez Unię Europejską i realizowanego przez European Cultural Foundation (NL), Insha Osvita (UA), zusa (DE) oraz VETERANKA Movement (UA).

Projekt realizowany jest we współpracy z Kolegium Europy Wschodniej im. Jana Nowaka-Jeziorańskiego (KEW), Fundacją UKU, Instytutem im. Jerzego Grotowskiego oraz niezależnym ukraińskim teatrem GAS.

07/08/2026

- Spokojny rytm życia w tym niezwykłym miejscu pozwolił mi myśleć, tworzyć i wymieniać się opiniami z innymi pisarzami i tłumaczami. Otoczony lasem zamek zapewnił idealne warunki, by w pełni poświęcić się literaturze - nawet wtedy, gdy po prostu obserwowałem otaczającą mnie naturę: a może w szczególności wtedy.

Tak swoją rezydencję w Zamku skomentował Bojan Marković, który spędził miesiąc w Wojnowicach dzięki naszej współpracy z Poljski institut u Beogradu / Instytut Polski w Belgradzie .

Bardzo cieszymy się, że mogliśmy gościć tak świetnych twórców - z nowego dla nas kraju!

Bojan Marković (ur. 1985 r.) jest autorem wielokrotnie nagradzanych tomów poezji oraz monografii naukowej pt. The (Im)Possible Boundaries of Poetry for Children and Young Adults ((Nie)możliwe granice poezji dla dzieci i młodzieży, 2025). Przygotował również antologię poświęconą lekturom szkolnym i praktykom czytelniczym zatytułowaną Picnic for Irma (Piknik dla Irmy, 2017, 2024). Opracował dwutomowy wybór twórczości poetyckiej serbskiego i jugosłowiańskiego pisarza Oskara Davičo. laureatem nagrody im. Milutina Uskokovicia za najlepsze opowiadanie 2024 roku. Pracuje także na Wydziale Kształcenia Nauczycieli w Belgradzie.

05/08/2026

📖 Kim jest Hava i o czym milczy?

Główną bohaterką nowej książki Selmy Skenderović jest Hava. Jako dorastająca w Słowenii imigrantka nieustannie zderza się z uprzedzeniami oraz etykietą uchodźczyni i obcej. Jej postać staje się głosem młodych ludzi, którzy mierzą się z dyskryminacją i brakiem zrozumienia ze strony otoczenia.

O potrzebie oddania głosu mniejszościom rozmawialiśmy w Przemyślu podczas festiwalu Miasto z rzeką I Місто з рікою - Festiwal Literacki w Przemyślu.

Powieść „Dlaczego milczysz, Havo?” ukazała się w naszej nowej serii wydawniczej „Skądinąd”. To ważna lektura, która pozwala spojrzeć na wyzwania integracji z perspektywy młodej osoby, walczącej o swoje miejsce w świecie.

🛒 Poznaj historię Havy i zamów egzemplarz w naszej księgarni!

Książka jest dostępna w naszej księgarni!
(link znajdziesz w bio).

03/08/2026

- Zakochałam się w spokoju zamkowych wnętrz, w drewnianych schodach i oknach, oraz przytulnej bibliotece, a także w całej okolicy: rozległym lesie, zielonkawym stawie z uroczymi kaczkami, kwiatami lotosu i bajkowym, pomarańczowym karpiem.

Tak o pobycie na rezydencji w Zamku na Wodzie pisze Ivana Maksić - serbska poetka, eseistka, prozatorka i tłumaczka z języka angielskiego. Twórczyni spędziła miesiąc w Wojnowicach dzięki Poljski institut u Beogradu / Instytut Polski w Belgradzie.

- Choć wydawało się, że ta wyjątkowa atmosfera oferuje idealną ucieczkę od codziennej rutyny w poszukiwaniu głębokiej introspekcji, inspiracji i kreatywności w samotności, Wojnowice okazały się też miejscem spotkań ze wspaniałymi ludźmi, badaczami i tłumaczami. Mogłam tu podzielić się swoimi pomysłami, myślami, marzeniami, wątpliwościami i planami, a przy tym poznać polski język, kulturę oraz sztukę. To doświadczenie wewnętrznej transformacji nieuchronnie odciśnie swoje piętno na naszej obecnej i przyszłej pracy - i to właśnie uważam za najcenniejszy oraz najbardziej trwały rezultat tego programu rezydencyjnego. Jestem głęboko wdzięczna za możliwość spędzenia tak niezapomnianego czasu tego lipca na Zamku w Wojnowicach - dodaje Ivana.

Ivana Maksić (ur. 1984 r) pisze poezję, krótką prozę oraz eseje, a także tłumaczy z języka angielskiego. Opublikowała kilka tomów poetyckich, z których jeden (Kćeri, zar ne vidiš da gorim, 2020) znalazł się w finale nagrody im. Vaska Popy oraz nagrody im. Dušana Vasiljeva, natomiast jej książka zawierająca małą prozę, zatytułowana Vejavica (Zamieć), została nominowana do nagrody literackiej im. Šteficy Cvek w 2024 roku. Najnowszy wybór jej wierszy pt. Οι μπολσεβίκοι δεν φοράνε νυχτικά (Bolszewicy nie noszą koszul nocnych) w tłumaczeniu Christosa Koltsidasa ukazał się w Grecji (wydawnictwo Thraka, 2025). Jej poezja i eseje były publikowane w wielu antologiach, a także w czasopismach literackich i antologiach poezji w Grecji, Wielkiej Brytanii i USA. Twórczość poetycka autorki została przetłumaczona na język angielski, włoski, słoweński i grecki. Jej eseje oraz teksty krytyczne przełożono na język angielski i słoweński, a następnie opublikowano w licznych czasopismach oraz mediach cyfrowych. Pracuje jako pisarka i niezależna tłumaczka.

31/07/2026

W niedzielę 9 sierpnia o godzinie 18:00 w Sali Muzycznej Zamku na wodzie w Wojnowicach odbędzie się koncert znakomitego duetu: wokalisty Krzysztofa Ciupińskiego – Świątka i pianisty Stanisława Łopuszyńskiego.

Koncert ten jest jednym z cyklu koncertów Muzyka w Zamku na wodzie.

W programie koncertu znajdą się pieśni Fryderyka Chopina, Stanisława Niewiadomskiego, Stanisława Kazuro, Stanisława Moniuszko, Jana Galla i Mieczysława Karłowicza.

Bilety do kupienia:
https://app.evenea.pl/event/mnw2026/

Kawiarnia zamkowa
Przed koncertem i po jego zakończeniu zapraszamy do kawiarni zamkowej. W dniu koncertu czynna będzie do 20:00.

O wykonawcach:

Duet Ciupiński-Świątek i Łopuszyński tworzą tenor Krzysztof Ciupiński-Świątek oraz pianista, klawesynista i manager kultury Stanisław Łopuszyński. Artyści współpracują od 2018 roku, prezentując koncerty w Polsce oraz za granicą - m.in. w Kazachstanie, Ukrainie i Turcji. Krzysztof Ciupiński-Świątek jest absolwentem Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie. Swój warsztat wokalny doskonalił pod kierunkiem wybitnych śpiewaków, m.in. Wiesława Ochmana i Ryszarda Karczykowskiego. Od 2012 roku jako jedyny P***k współtworzy międzynarodową formację The 12 Tenors, z którą wystąpił na setkach koncertów w Europie i Chinach. Współpracuje z czołowymi instytucjami muzycznymi, w tym Operetką Warszawską im. Jana Kiepury, Filharmonią Narodową oraz Reprezentacyjnym Zespołem Artystycznym Wojska Polskiego. W swojej działalności koncertowej wykonuje repertuar operowy, operetkowy, oratoryjno-kantatowy i pieśniarski.

Stanisław Łopuszyński jest absolwentem Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina, pianistą i klawesynistą, laureatem krajowych i międzynarodowych konkursów muzycznych. Jako manager kultury, działacz społeczny i humanitarny oraz twórca i dyrektor Jazzloviec Festival w Jazłowcu na Ukrainie od lat angażuje się w realizację projektów artystycznych o międzynarodowym zasięgu. Jest również żołnierzem rezerwy Wojska Polskiego i kawalerem Srebrnego Krzyża Zasługi.
Programy koncertowe duetu łączą wysoki poziom wykonawczy z różnorodnością repertuarową. Artyści prezentują zarówno klasyczne dzieła muzyki wokalnej, operowej i operetkowej, jak i utwory musicalowe, filmowe oraz pieśni i piosenki o charakterze patriotycznym czy rozrywkowym. Ich koncerty wyróżniają się elegancją, wysoką kulturą muzyczną oraz bezpośrednim kontaktem z publicznością, dzięki czemu spotykają się z uznaniem słuchaczy w kraju i za granicą.

Serdecznie zapraszamy do spędzenia uroczego wieczoru z piękną muzyką polską w Zamku na wodzie w Wojnowicach. Do spaceru po zamkowym parku oraz odwiedzin kawiarni zamkowej.