03/09/2026
Wrzesień 1939 r. w Wojniczu i okolicy
Ostatnie dni sierpnia 1939 r. upływały w Wojniczu i okolicy w bardzo nerwowej i pełnej niepokoju atmosferze. Ściągnięto oddziały 16. pp Ziemi Tarnowskiej z obozu ćwiczebnego w Mikołajowicach nad Dunajcem. Ogłoszono mobilizację i roznoszono wezwania mobilizacyjne. Ludzie robili zapasy. W Wojniczu zorganizowano szkolenie przygotowujące mieszkańców do zbliżającej się wojny - głównie z zakresu pierwszej pomocy. Pełniono całodobową straż chroniącą od sabotaży, a w budynku gminy zorganizowano całodobowy dyżur telefoniczny. Atmosferę grozy spotęgował jeszcze bardziej zamach bombowy na dworcu w Tarnowie (28 sierpnia). Młodzież męska brała udział w całodobowych dyżurach polegających na obserwacji terenu z sygnaturki na dachu kościoła. Przez organizację strzelecką była organizowana obserwacja przelatujących nad Wojniczem samolotów i przekazywanie informacji dalej. Przez Wojnicz ciągnęły całe falangi ludzi uciekających na wschód. Zorganizowano dla nich punkt pomocy (herbata, pieczywo). Również część wojniczan opuściła miasto i udała się na tzw. „uciekinierkę”. Niemcy weszli do Wojnicza wieczorem 6 września. Wcześniej, w ciągu dnia doszło do strzelaniny w rejonie Olszyn, gdzie zginęło kilka osób. Na rynku w Wojniczu, aby mieć lepszą widoczność, Niemcy podpalili jeden z domów i ograbili większość sklepów. Już w pierwszych dniach ustalili spośród mieszkańców dwóch zakładników odpowiedzialnych za bezwzględny spokój w mieście i przekazywanie oraz realizację niemieckich rozporządzeń. Zakładnikami zostali znający niemiecki język właściciel apteki Józef Pazdirek i mieszkający w rynku ks. Sierosławski. W Wojniczu na plebani znajdował się szpital polowy. Nie wiemy dokładnie ilu żołnierzy zginęło lub zmarło z powodu odniesionych ran w mieście i najbliższej okolicy. Udało się ustalić 7 nazwisk. W 2019 r. Towarzystwo Przyjaciół Ziemi Wojnickiej upamiętniło ich śmierć skromnym monumentem, który został umieszczony na wojnickim cmentarzu.
Dowództwo wycofujących się wojsk polskich planowało połączenie wojsk przy przeprawie przez Dunajec pod Tarnowem (koło Wojnicza) i podjęcie walki z Niemcami. Niestety plan się nie udał, do zgrupowania wojsk nie doszło. Część wojsk, omijając od zachodu Wojnicz udała się na północ gdzie doszło do walk w rejonie Radłowa i przede wszystkim mostu w Biskupicach Radłowskich. Dużo więcej informacji o wrześniu 1939 r. na wojnickiej ziemi znajdziecie Państwo w „Zeszytach Wojnickich” nr 1-2 z 2019 r. Dostępne są w Izbie Regionalnej lub sklepie ogrodniczym „Dla Domu i Ogrodu”.
Zarząd TPZW