Instytut Witosa

Wskazówki dojazdu Strona internetowa

Instytut Witosa Instytut Witosa to miejsce dialogu o wartościach, które tworzą Polskę 🇵🇱

Opowiadamy o Witosie tak, by każdy mógł odnaleźć w tej historii siebie!
(1)

13/11/2026

Kobiety w Polsce otrzymały prawo wyborcze niemal natychmiast po odzyskaniu niepodległości. Trzeba było jednak wyjaśnić gospodyniom, czym jest to prawo, po co jest kartka z numerem i kogo się na niej wybiera. Wkrótce kobiety prosto z wiejskiej kuchni zaczęły współdecydować o sprawach kraju, co było prawdziwą rewolucją.
🎙️ Prowadzący: Paweł Krzemiński
👤 Gość: dr Krzysztof Jabłonka, historyk, dyplomata, publicysta, autor książek historycznych

🎧 Więcej takich historii w pełnym odcinku Podcastu Witosa. Zapraszamy!

12/11/2026

Dlaczego publikujemy reelsa z okazji Narodowego Święta Niepodległości dopiero dzisiaj? Bo niepodległość świętujemy codziennie. Nie tylko 11 listopada. Celebrujemy ją poprzez najbardziej prozaiczne czynności i nawet się nad tym nie zastanawiamy. To wolność, która przejawia się w codzienności.

Poprzez powiedzenie po polsku „dzień dobry” na osiedlowym bazarku.
Poprzez rozmowę z dzieckiem w ojczystym języku.
Poprzez śpiewanie polskich piosenek w samochodzie.
Poprzez kupienie książki polskiego autora.
Poprzez kultywowanie rodzinnych tradycji.
Poprzez opowiadanie dzieciom historii naszego kraju.
Poprzez podróżowanie po kraju bez żadnych granic wewnętrznych.
Poprzez uprawianie polskiej ziemi.
Poprzez studiowanie na polskiej uczelni.
Poprzez realizowanie własnych pomysłów.
Poprzez głosowanie w wyborach samorządowych i decydowanie o swojej małej ojczyźnie.
Poprzez dyskusje o polskiej polityce, mimo różnic zdań.
Poprzez budowanie przyszłości tutaj, w Polsce.

Niepodległość jest dla nas oczywista dzięki tym, dla których 108 lat temu była czymś niemal nieosiągalnym.
Dziękujemy wszystkim Polakom. Za to, że dziś już nie musimy umierać za ojczyznę. Możemy dla niej żyć.

12/11/2026

Przez długi czas za Polaków uważano przede wszystkim szlachtę. Mieszkańcy wsi stopniowo odkrywali, że oni również są Polakami. Pomogły w tym język, tradycja i wiara, a zwłaszcza kazania głoszone po polsku. Najważniejsza okazała się jednak ziemia: przywiązanie do niej obudziło potrzebę jej obrony, a lokalny patriotyzm z dużym trudem objął całą ojczyznę. O tej drodze polskiej wsi do niepodległości opowiada w Podcaście Witosa dr Krzysztof Jabłonka.

🎙️ Prowadzący: Paweł Krzemiński
👤 Gość: dr Krzysztof Jabłonka, historyk, dyplomata, publicysta, autor książek historycznych

🎧 Zapraszamy do wysłuchania całej rozmowy w Podcaście Witosa!

11/11/2026

W Łowiczu spotkaliśmy Wincentego Witosa 🇵🇱

Lubicie rogale świętomarcińskie? 👇W poznańskiej prasie rogale reklamowano już na początku lat 50. XIX wieku, a pełna naz...
11/11/2026

Lubicie rogale świętomarcińskie? 👇

W poznańskiej prasie rogale reklamowano już na początku lat 50. XIX wieku, a pełna nazwa „rogal świętomarciński” pojawiła się w „Dzienniku Poznańskim” 11 listopada 1860 roku 📜

Najbardziej znana opowieść prowadzi do 1891 roku. Przed odpustem 11 listopada proboszcz parafii św. Marcina, ks. Jan Lewicki, zaapelował do wiernych, by wzorem patrona zrobili coś dla potrzebujących. Odpowiedział cukiernik Józef Melzer: zamożniejsi rogale kupowali, a ubodzy dostawali je za darmo. Dochód przeznaczano na wigilijną pomoc żywnościową, a w kolejnych latach dołączali inni poznańscy cukiernicy i piekarze 🥐

Od 1901 roku wypiek rogali propagowało Stowarzyszenie Cukierników. W okresie międzywojennym zwyczaj obdarowywania ubogich przywrócił cukiernik i radny Franciszek Rączyński.

Po wojnie rogale piekły zarówno prywatne cukiernie, jak i państwowe zakłady, a ich spożycie szybko rosło - z około 20 ton w 1964 roku do około 42,5 tony w 1969 roku. W 1994 roku ulicą Święty Marcin po raz pierwszy przeszedł korowód z okazji jej imienin, prowadzony przez św. Marcina na białym koniu.

Od 2003 roku cukiernie otrzymują certyfikaty potwierdzające tradycyjną recepturę, a od 2008 roku rogal jest produktem chronionym w Unii Europejskiej. Ma ciasto listkujące, nadzienie m.in. z białego maku, orzechów i rodzynek, a jego waga nie może przekraczać 250 gramów. Dziś 11 listopada rzemieślnicy sprzedają średnio 250 ton rogali.

Odzyskanie niepodległości w 1918 roku nie było kwestią jednego dnia ani jednego wydarzenia. Był to długi, wieloetapowy p...
11/11/2026

Odzyskanie niepodległości w 1918 roku nie było kwestią jednego dnia ani jednego wydarzenia. Był to długi, wieloetapowy proces, na który złożył się wysiłek całych pokoleń oraz współdziałanie różnych środowisk społecznych i politycznych.

Zanim nadszedł symboliczny 11 listopada, polska państwowość rodziła się stopniowo w terenowych ośrodkach władzy. Przełomowym momentem na tej drodze był 28 października 1918 roku, gdy w Krakowie powstała Polska Komisja Likwidacyjna. Na jej czele stanął Wincenty Witos, a jej celem - jak pisał Ignacy Daszyński - było „uprzątnięcie gruzów panowania austriackiego” i sprawne przejęcie kontroli nad regionem.

Proces odbudowy Polski wymagał połączenia sił ponad podziałami. Dlatego w gronie Ojców Niepodległości obok Józefa Piłsudskiego, Romana Dmowskiego, Ignacego Jana Paderewskiego, Wojciecha Korfantego i Ignacego Daszyńskiego, znalazł się także Wincenty Witos. Odegrał on szczególną rolę w mobilizowaniu chłopów do walki o niepodległość i budowy odrodzonego państwa. Jako przywódca ruchu ludowego umacniał wśród mieszkańców polskiej wsi przekonanie, że Polska jest ich wspólnym dobrem, za które ponoszą odpowiedzialność.
Droga do wolności nie zakończyła się jednak w 1918 roku. Odzyskaną niepodległość trzeba było natychmiast obronić i utrwalić. Ostatecznym sprawdzianem dla młodego państwa stało się lato 1920 roku, gdy powstał Rząd Obrony Narodowej z Witosem na czele, a mobilizacja całego społeczeństwa ocaliła suwerenność Rzeczypospolitej.

Pamiętamy. 🇵🇱

10/11/2026

Echo niosło się po wodzie, a po obu stronach jeziora rozbrzmiewały te same pieśni.
Pod Olsztynkiem obozowały dwa wojska, w których służyli Polacy. Wiedząc, że o świcie staną naprzeciw siebie, umówili się na znak rozpoznawczy. Gdy pułki poznańskie ruszyły z pieśnią „Jeszcze Polska nie zginęła”, część armii carskiej odpowiedziała „Marsz, marsz, Dąbrowski”, a oddziały skręciły w przeciwne strony.

To jedna z historii, które dr Krzysztof Jabłonka przywołuje, opowiadając o drodze polskiej wsi do niepodległości. Chłopi służyli wtedy głównie w armiach zaborczych, a do najtragiczniejszych sytuacji dochodziło, gdy Polacy z różnych zaborów mieli stanąć przeciwko sobie. Tamtego poranka wspólna pieśń okazała się ważniejsza niż rozkazy.

🎙️ Prowadzący: Paweł Krzemiński
👤 Gość: dr Krzysztof Jabłonka, historyk, dyplomata, publicysta, autor książek historycznych
🎧 Cała rozmowa już dostepna w nowym odcinku w Podcastu Witosa na Youtube i Spotify!

Jak „Mazurek Dąbrowskiego” uratował Polaków po dwóch stronach frontu? Ta historia wydarzyła się pod Olsztynkiem, nad jez...
10/11/2026

Jak „Mazurek Dąbrowskiego” uratował Polaków po dwóch stronach frontu? Ta historia wydarzyła się pod Olsztynkiem, nad jeziorem, na którego przeciwległych brzegach obozowali polscy żołnierze z dwóch wrogich armii.

W nowym odcinku Podcastu Witosa dr Krzysztof Jabłonka, historyk i dyplomata, opowiada o długiej drodze polskiej wsi: od czasów, gdy za Polaków uważano szlachtę, do chwili, w której chłopi zrozumieli, że Polska to także oni sami.

Tę drogę wyznaczały litery alfabetu powtarzane po mszy przed kościołem, krótkie opowiadania czytane przy piecu w zimowe wieczory i budziciele, którzy zrozumiałym językiem tłumaczyli mieszkańcom wsi, że oni też są Polakami. W listopadzie 1918 roku depesza z dworca w Płaszowie przyspieszyła wolność w Tarnowie, Myślenicach i Zakopanem, a hejnał z Wieży Mariackiej podobno zabrzmiał o 11.20, bo przyszła wolność.

Wraz z niepodległością przyszło prawo wyborcze dla kobiet, powstawały chłopskie teatry, a gwarę zaczęto zapisywać tak, jak się nią mówiło. To opowieść o tym, jak chłopi poczuli się... Polakami.

🎙️ Prowadzący: Paweł Krzemiński
👤 Gość: dr Krzysztof Jabłonka, historyk, dyplomata, publicysta, autor książek historycznych

Zapraszamy do obejerzenia całego odcinka na kanale Instytutu Witosa i udzielania się w komentarzach!

Jak „Mazurek Dąbrowskiego” uratował Polaków po dwóch stronach front...

W niedzielę 8 listopada, w Sokołowskim Ośrodku Kultury odbył się II Koncert Patriotyczny pt. „Bohaterom Tamtych Dni - Ni...
10/11/2026

W niedzielę 8 listopada, w Sokołowskim Ośrodku Kultury odbył się II Koncert Patriotyczny pt. „Bohaterom Tamtych Dni - Niepodległa 1918”, objęty patronatem honorowym marszałka seniora, posła na sejm RP Marka Sawickiego, którego byliśmy współorganizatorem. Koncert zorganizowany został przez Powiat Sokołowski, Ludowe Towarzystwo Naukowo – Kulturalne oraz Miasto Sokołów Podlaski.

Marek Sawicki
Powiat Sokołowski
Miasto Sokołów Podlaski
Ludowe Towarzystwo Naukowo Kulturalne Sokołów Podlaski

W Suwałkach odbyło się dzisiaj uroczyste odsłonięcie pomnika Wincentego Witosa. Jest to nie tylko wyraz pamięci o trzykr...
09/11/2026

W Suwałkach odbyło się dzisiaj uroczyste odsłonięcie pomnika Wincentego Witosa. Jest to nie tylko wyraz pamięci o trzykrotnym premierze Polski, ale także okazja do przypomnienia jego wartości: przywiązania do wolności, demokracji, samorządności i służby ojczyźnie. 🇵🇱

Cieszymy się, że pamięć o Wincentym Witosie znajduje trwałe miejsce w przestrzeni publicznej kolejnego polskiego miasta.

Adres

Wierzchosławice

Strona internetowa

Powiadomienia

Bądź na bieżąco: wyślemy Ci e-mail, gdy Instytut Witosa opublikuje nowości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu, a subskrypcję możesz anulować w dowolnym momencie.

Skróty

Udostępnij