12/10/2026
🇵🇱 Święto Kawalerii Polskiej 2026 - hołd pod Pomnikiem Tysiąclecia Jazdy Polskiej
Kolejnym punktem tegorocznych obchodów Święta Kawalerii Polskiej w Warszawie i Ossowie było uroczyste złożenie wieńców i zapalenie zniczy pod Pomnikiem Tysiąclecia Jazdy Polskiej w Miasto Stołeczne Warszawa.
To miejsce ma szczególne znaczenie dla środowiska kawaleryjskiego. Przez wiele lat, kiedy Federacja Kawalerii Ochotniczej Rzeczypospolitej Polskiej wspólnie z Dowództwem Garnizonu Warszawa organizowała obchody Święta Kawalerii Polskiej, uroczystość pod tym pomnikiem stanowiła stały i ważny punkt programu. Jest to piękna tradycja, o której warto pamiętać i którą należy pielęgnować.
Szczególne podziękowania kierujemy do por. kaw. och. Jacka Iżykowskiego, który poprowadził i koordynował uroczystość, oraz rtm. kaw. och. Tadeusza Kowalskiego, z którego inicjatywy ta część znalazła się w programie tegorocznych obchodów Święta Kawalerii Polskiej.
W uroczystościach uczestniczył sztandar Dowództwo Generalne Rodzajów Sił Zbrojnych, a także poczty sztandarowe:
🇵🇱 25 Brygada Kawalerii Powietrznej:
– 1 batalionu kawalerii powietrznej,
– 7 batalionu kawalerii powietrznej,
🇵🇱 jednostek rozpoznawczych:
– 2 Pułku Rozpoznawczego,
– 18 Pułku Rozpoznawczego,
🇵🇱 jednostek 16 Dywizja Zmechanizowana:
– 9 Brygady Kawalerii Pancernej,
– 15 Giżyckiej Brygady Zmechanizowanej im. Zawiszy Czarnego,
🇵🇱 jednostek 11 Lubuska Dywizja Kawalerii Pancernej:
– 17 Wielkopolskiej Brygady Zmechanizowanej,
– 34 Brygady Kawalerii Pancernej „Hetmańskiej Brygady”,
🇵🇱 jednostek 12. Szczecińska Dywizja Zmechanizowana:
– 12 Brygady Zmechanizowanej,
– 7 Brygady Obrony Wybrzeża.
Obecny był również poczet proporcowy Szwadron Kawalerii Wojska Polskiego.
Oddziały Kawalerii Ochotniczej:
🔹 1 Pułk Szwoleżerów Józefa Piłsudskiego,
🔹 Szwadron Honorowy 3 Pułku Szwoleżerów Mazowieckich im płk J. Kozietulskiego,
🔹 Towarzystwo 8 Pułku Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego,
🔹 Ochotniczy Reprezentacyjny Oddział Ułanów Miasta Poznania,
🔹OKO Wierzawice w barwach 20 PU im. Króla Jana III Sobieskiego,
🔹 Roztoczańska Konna Straż Ochrony Przyrody im 25 Pułku Ułanów Wielkopolskich,
🔹 Szwadron Toporzysko,
🔹 „Stowarzyszenie” Koło Żołnierzy Pułku 3 Strzelców Konnych
🔹 SKO im Krakowskiej Brygady Kawalerii w barwach 5 Dywizjonu Artylerii Konnej
Obecność pocztów jednostek wojskowych dziedziczących tradycje polskiej kawalerii oraz przedstawicieli kawalerii ochotniczej była wymownym świadectwem ciągłości kawaleryjskiego dziedzictwa i wspólnego szacunku dla historii polskiego oręża.
Posterunek honorowy przy Grobie pełnili żołnierze Dowództwo Garnizonu Warszawa/ Command of Warsaw Garrison oraz Szwadronu Kawalerii Wojska Polskiego.
Historia Pomnika Tysiąclecia Jazdy Polskiej sięga 1978 roku, kiedy pojawiła się inicjatywa budowy monumentu upamiętniającego tysiącletnie dzieje polskiej jazdy i kawalerii. W 1981 roku powołano komitet organizacyjny budowy, a trzy lata później, w wyniku konkursu, wybrano projekt autorstwa rzeźbiarza Mieczysława Naruszewicza.
Rzeźbę odlano w 1987 roku, natomiast uroczyste odsłonięcie pomnika nastąpiło 3 maja 1994 roku.
Monument przedstawia dwóch galopujących jeźdźców – piastowskiego pancernego z włócznią oraz ułana z szablą w wyciągniętej dłoni. Symbolizują oni wielowiekową historię polskich formacji konnych, od początków państwowości po kawalerię czasów nowożytnych.
U podstawy kolumny znajdują się cztery mosiężne tablice, zaprojektowane przez Marka Moderau, upamiętniające 43 najważniejsze bitwy w dziejach polskiej jazdy - od Cedyni, przez Grunwald, Kircholm, Wiedeń, Somosierrę, Rokitnę, Krechowce i Komarów, aż po walki kawalerzystów podczas II wojny światowej. Do wykonania tablic wykorzystano łuski artyleryjskie przekazane przez wojsko.
Pierwotnie monument miał stanąć na skarpie Trasy Łazienkowskiej u wylotu ulicy Jazdów, gdzie w 1983 wmurowano kamień węgielny. Z uwagi na niestabilne warunki geologiczne podjęto decyzję o zmianie lokalizacji. Konsekwencją tego było bardzo niefortunne usytuowanie pomnika, ustawionego na zbyt wysokiej kolumnie, tyłem do przechodniów i ruchu ulicznego.
W listopadzie 2018 roku rzeźba została obrócona o 135 stopni, dzięki czemu monument jest dziś lepiej widoczny od strony ronda i stacji metra Politechnika.
Nie wszyscy wiedzą, że powstanie Pomnika Tysiąclecia Jazdy Polskiej było również wielkim przedsięwzięciem społecznym, w które zaangażowało się szerokie środowisko miłośników koni, jeździectwa i tradycji kawaleryjskich.
W archiwalnych numerach czasopisma „Koń Polski” można odnaleźć informacje o postępach zbiórki środków finansowych na budowę monumentu. Na ten szczytny cel przekazywały fundusze kluby jeździeckie, stadniny koni, instytucje oraz osoby prywatne.
To piękne świadectwo zaangażowania środowiska, które wspólnym wysiłkiem przyczyniło się do powstania jednego z najważniejszych w Warszawie miejsc upamiętniających historię polskiej kawalerii. Dlatego już dziś deklarujemy, że również w przyszłym roku uroczystość złożenia wieńców i zapalenia zniczy pod Pomnikiem Tysiąclecia Jazdy Polskiej znajdzie się w programie obchodów.
Zdjęcia: Mikołaj Samborek