10/10/2026
Dziś nie o chorych onkologicznie, dziś o tych, którzy tym chorym towarzyszą, idą obok lub pół kroku za, są w gotowości do pomocy i czuwają.
Nie musisz być silny za dwoje...
Bliscy osób chorujących onkologicznie często słyszą, że muszą być silni, że chory potrzebuje ich spokoju, optymizmu i dobrego nastawienia, że nie powinni dokładać mu własnych zmartwień.
I to prawda, obecność kogoś, na kim można się oprzeć, daje poczucie bezpieczeństwa. Problem zaczyna się wtedy, gdy próbujemy być takim oparciem przez całą dobę, każdego dnia, bez prawa do wyczerpania...
Ukrywamy własny strach, płaczemy po cichu, nie mówimy o zmęczeniu, bo przecież to nie my jesteśmy chorzy. Odkładamy swoje potrzeby na później, czasem na tak długo, że przestajemy zauważać, czego sami potrzebujemy, bo to nie o nas jest teraz ta historia...
A przecież bliscy również przeżywają kryzys, także mierzą się z niepewnością, lękiem o przyszłość i poczuciem utraty normalności, zwyczajności.
Można bardzo kochać i jednocześnie nie móc stanąć na wysokości zadania, można chcieć być przy kimś i czuć, że brakuje sił, można mieć nadzieję i jednocześnie wątpić...
Te emocje nie wykluczają się wzajemnie, masz prawo do własnych łez, pytań i niepewności, masz prawo powiedzieć, „Boję się i nie umiem sobie z tym poradzić”.
To nie odbiera ci zdolności do wspierania bliskiej osoby, to przypomina, że ty również jesteś człowiekiem, który potrzebuje wsparcia.
Czy możesz mieć dość?
To pytanie pojawia się gdzieś pomiędzy kolejną wizytą, nieprzespaną nocą, obowiązkami zawodowymi, a próbą utrzymania codzienności.
Czy mogę mieć dość tej sytuacji?
Czy mogę marzyć o dniu, w którym nie będę musiał o niczym pamiętać? Czy mogę wyjść z domu, spotkać się ze znajomymi, pośmiać się albo zająć czymś zupełnie niezwiązanym z chorobą?
Tak, możesz mieć dość choroby, nie mając dość człowieka, który choruje.
Możesz potrzebować odpoczynku od trudnej sytuacji, nie przestając kochać osoby, której ona dotyczy.
Czasem tak bardzo utożsamiamy miłość z nieustannym poświęceniem, że każda chwila wytchnienia wydaje nam się czymś niewłaściwym, jakby wyjście do kina, spacer czy spotkanie z przyjaciółką były dowodem na to, że za mało się przejmujemy.
Ale twoje życie nie przestaje istnieć dlatego, że życie bliskiej osoby zostało naznaczone chorobą.
Nadal możesz mieć swoje zainteresowania, relacje i drobne przyjemności, możesz śmiać się, cieszyć pięknym dniem i przez chwilę nie myśleć o wynikach badań.
Radość nie jest zdradą.
Odpoczynek nie jest obojętnością.
Chwila normalności nie oznacza, że zapomniałeś o tym, co trudne.
Nie musisz cierpieć bez przerwy, żeby udowodnić, jak bardzo ci zależy.
A co z wyrzutami sumienia?
Nawet kiedy pozwalamy sobie na odpoczynek, nie zawsze potrafimy z niego skorzystać. Możemy wyjść na spacer, ale myślami wciąż być przy szpitalnym łóżku. Spotkać się ze znajomymi i zastanawiać, czy nie powinniśmy właśnie siedzieć przy bliskiej osobie. Położyć się spać, a zamiast ulgi poczuć, że powinniśmy robić więcej.
Poczucie winy podpowiada nam, że dobry partner, dobra córka, dobry syn czy przyjaciel zawsze powinien być dostępny, że skoro ktoś bliski cierpi, my nie mamy prawa do własnego komfortu.
Czasem poczucie winy pojawia się dlatego, że próbujemy pogodzić dwie ważne potrzeby, troskę o drugiego człowieka i troskę o siebie.
Można być odpowiedzialnym i nie brać na siebie wszystkiego, można kochać i stawiać granice, można pomagać i prosić o pomoc.
Czasem kończy się cierpliwość, kolejny telefon wywołuje irytację, nie mamy już siły po raz kolejny odpowiadać na to samo pytanie, reagujemy ostrzej niż chcieliśmy, a chwilę później pojawia się żal.
Ale cierpliwość nie jest niewyczerpanym zasobem, zwłaszcza gdy od dłuższego czasu żyjemy w napięciu, źle śpimy i martwimy się o przyszłość.
Nie musisz karać się za każdy trudny moment, ważne by go zauważyć, nie jesteśmy idealni nawet wtedy, gdy bardzo kogoś kochamy, a może zwłaszcza wtedy...
Nie wszystko musisz unieść sam.
Czasem najtrudniejsze jest nie samo pomaganie, lecz samotność w pomaganiu.
Wszyscy pytają, jak czuje się chory, czy wyniki są dobre i jak przebiega leczenie, a ty odpowiadasz, organizujesz, uspokajasz, przekazujesz informacje i prawdopodobnie od dawna nikt nie zapytał, jak ty się z tym wszystkim czujesz.
Ty również potrzebujesz miejsca, w którym możesz odłożyć na chwilę odpowiedzialność, powiedzieć, że się boisz, że jesteś zmęczony, że masz dość niepewności i tęsknisz za zwyczajnym życiem.
Nie musisz czekać, aż zupełnie zabraknie ci sił, żeby poprosić o pomoc.
Jeśli możesz, dziel obowiązki z innymi, pozwól komuś zrobić zakupy, przygotować obiad czy towarzyszyć bliskiej osobie podczas wizyty. Znajdź choć niewielką przestrzeń na sen, spacer, rozmowę albo chwilę ciszy.
Nie musisz wszystkiego robić samodzielnie, żeby twoja pomoc miała wartość.
Bliskość nie musi oznaczać nieustannej dostępności, dobrze, gdy jest w niej miejsce na szczerość, wzajemny szacunek i potrzeby obu osób.
Towarzyszenie osobie chorej onkologicznie może być jednym z najtrudniejszych doświadczeń w życiu, może nas wyczerpać, wystawić na próbę nasze relacje i skonfrontować z emocjami, których wcześniej nie znaliśmy.
Nie musimy udawać, że ta droga jest łatwa.
Jeśli dziś towarzyszysz komuś w chorobie, pamiętaj, nie musisz naprawiać tego, czego naprawić się nie da.
Możesz odpocząć, możesz poprosić o pomoc, możesz czasami mieć dość. Możesz popełniać błędy, przepraszać i próbować ponownie.
Dobry towarzysz to nie ten, który nigdy się nie męczy, nie płacze i nie traci cierpliwości, to człowiek, który stara się być obok najlepiej jak potrafi, a jednocześnie uczy się nie zapominać o sobie.
Troska o siebie nie odbiera niczego miłości do drugiego człowieka.
Ty też jesteś ważny, nie dopiero wtedy, gdy choroba minie, sytuacja się uspokoi, a wszyscy wokół będą już zaopiekowani. Jesteś ważny również teraz.
Jeśli nie wiesz jak sobie radzić na tej wymagającej drodze, możesz też przyjść do nas do Onko-Baza Centrum Wsparcia, to my zaopiekujemy się Twoimi lękami i Twoimi emocjami, damy chwilę wytchnienia i kubek ciepłej herbaty ☺️
Foto: Piotr Kotkowski