Fundacja Marii Janion

23/07/2026

W swojej alternatywnej opowieści o polskiej historii, literaturze i wyobraźni Maria Janion wyjaśnia, że to właśnie w słowiańszczyźnie tkwi samo sedno naszej narodowości, targanej nieprzepracowanymi traumami, pozostającej ideowo i geograficznie między Wschodem i Zachodem 📗

Nakładem Wydawnictwo Literackie ukazało się właśnie wznowienie „Niesamowitej Słowiańszczyzny”. ▶️ Link w komentarzu.

20/07/2026

[…] "formuła życia ludzkiego” sprowadza się do przekonania, iż człowiek na ogół nie zdaje sobie sprawy z tego, że traci życie. Skupia wszystkie swe siły i uwagę na realizowaniu pragnień. Ale gdy – dzięki czarodziejskiemu przedmiotowi, ogniskującemu w sobie „mit i symbol” – pragnienia zaczynają spełniać się same, bez ludzkiego wysiłku, obraz samoistnego ubytku życia ujawnia się w sposób dobitny i okrutny, jak przekleństwo ciążące nad bytem.

Nakładem Krytyka Polityczna ukazało się drugie wydanie książki "Żyjąc tracimy życie. Niepokojące tematy egzystencji" Marii Janion 📖

To zbiór osobistych i erudycyjnych esejów, w których autorka podejmuje refleksję nad przemijaniem, sensem istnienia i ludzką egzystencją, odwołując się do dzieł najwybitniejszych twórców literatury, m.in. Witolda Gombrowicza, Adama Mickiewicza, Johanna Wolfganga Goethego, Franza Kafki, Hanny Krall, Paula Austera i Tadeusza Różewicza.

Publikacja jest już dostępna w sprzedaży.
Link w komentarzu 📌

11/06/2026

W 100-lecie urodzin Marii Janion panel NOWE TRANSGRESJE podczas Festiwalu Góry Literatury - zapraszamy 👇

Profesorka, badaczka, autorka. Krytyczka mitów narodowych, kultu wojny i martyrologii. Feministka, filozofka. Kobieta. Maria Janion przez dekady uczyła Polki i Polaków czytać własną kulturę na nowo, stawiając niezręczne pytania o pamięć, tożsamość i źródła społecznych wykluczeń. W setną rocznicę urodzin swojej profesorki o Marii Janion będą rozmawiać: Kazimiera Szczuka, Marek Bieńczyk i Paweł Goźliński. Zapraszamy na panel „Nowe Transgresje”.

📌 11 lipca | sobota | Zamek Sarny 📌

Program festiwalu i bilety dostępne są na naszej stronie internetowej.
https://fundacjaolgitokarczuk.org/festiwal-gory-literatury/2026/

➡️ Przypominamy, że jesteśmy w serwisie Patronite, a naszym Patronkom i Patronom odwdzięczamy się w tym roku nie tylko przy okazji Festiwalu Góry Literatury, ale również w czasie naszego nowego przedsięwzięcia – Festiwalu Rzeki Literatury, na który zapraszamy w drugiej połowie sierpnia do województwa lubuskiego. Sprawdźcie szczegóły na naszym profilu w serwisie Patronite.pl. Link w komentarzu.

fot. Paweł Kazimierczuk CC BY 3.0 (Kazimiera Szczuka), Krzysztof Dubiel (Marek Bieńczyk), Max Pflegel (Paweł Goźliński)

21/04/2026

KONFERENCJA: JANION. DALEJ — W stulecie urodzin uczonej

📣 CALL FOR PAPERS | do 30 kwietnia

W roku jubileuszu Marii Janion zapraszamy do udziału w ogólnopolskiej konferencji naukowej poświęconej działalności i intelektualnemu dziedzictwu Profesor.
📅 7–8 grudnia 2026
📍 Instytut Badań Literackich PAN, Pałac Staszica, Warszawa

Organizatorzy – Instytut Badań Literackich PAN, Centrum Humanistyki Transgresyjnej Uniwersytet Gdański i Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego – proponują namysł nad fenomenem Janion – badaczki, której prace kształtowały kolejne pokolenia humanistek i humanistów oraz wprowadzały literaturoznawstwo w szeroki projekt emancypacyjny oparty na ideach wolności, równości i sprawiedliwości.

✉️ Abstrakty (200–300 słów) + nota biograficzna
📅 Termin: 30 kwietnia 2026
📧 [email protected]
🔗 Więcej informacji:
https://janionfundacja.pl/aktualnosci/

To zaproszenie do wspólnego myślenia „dalej” – o humanistyce, która nie tylko interpretuje świat, ale aktywnie go współtworzy.

Partnerzy: Komitet Badań o Literaturze PAN, Fundacja Marii Janion Odnawianie znaczeń, Biuletyn Polonistyczny

13/02/2026

🔹Ulica Prof. Marii Janion w Gdańsku🔹

Z przyjemnością informujemy, że w Gdańsku Oliwie, tuż przy kampusie Uniwersytetu Gdańskiego, oficjalnie odsłonięto tabliczkę z nazwą ulicy Profesor Marii Janion – wybitnej literaturoznawczyni i badaczki polskiego romantyzmu, która przez lata wykładała na UG i miała ogromny wpływ na kształcenie pokoleń humanistów.

➡️ Uroczystość odbyła się 10 lutego i zgromadziła przedstawicieli władz państwowych, miejskich, środowiska akademickiego oraz uczniów Profesor.

Podczas ceremonii rektor Uniwersytetu Gdańskiego prof. Piotr Stepnowski powiedział: „To moment tyle wzruszający, co historyczny, ponieważ na trwałe zwiążemy dziedzictwo wielkiej uczonej, osobistości nauki, doktor honoris causa UG, Pani Profesor Marii Janion z tym miejscem: nie tylko z Uniwersytetem, ale z naszym miastem, które takim dziedzictwem powinno się chwalić i być z niego dumne. Są wśród nas uczniowie Pani Profesor. Widziałem Małgorzatę Czermińską, Stanisław Rośka, Annę Czekanowicz i Stefana Chwina. Dziękuję Wam i Senatowi UG. Dziękuję także Radzie Miasta za przeforsowanie tej inicjatywy. Niech sylwetka Pani Profesor i jej dziedzictwo nowoczesnej humanistyki gdańskiej pozostanie z nami jako symbol wolności”.

📷 Fot. Dominik Paszliński / gdańsk.pl

30/12/2025

Już jest online nr 21. rocznika "Zagłada Żydów. Studia i Materiały", a w nim tekst prelekcji janionowskiej wygłoszonej przez Piotra Foreckiego 4 listopada w Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Polecamy!

Centrum Badań nad Zagładą Żydów / Polish Center for Holocaust Research

Ten numer rocznika prezentuje przekrojowy zestaw tekstów poświęconych zarówno kluczowym rocznicom, jak i najnowszym kierunkom badań nad Zagładą. Otwiera go wspomnienie o Marianie Turskim oraz blok „Sąsiedzi po 25 latach”, w którym autorzy analizują międzynarodową recepcję książki ...

17/12/2025

Poniżej galeria zdjęć z łódzkiego spotkania 🔹Maria Janion i duchy inności🔹, w którym udział wzięli: Monika Badowska, Joanna Siudzińska,Paweł Sztarbowski, Kazia Szczuka, Wojciech Śmieja, Sylwia Urbańska i Michał Kuziak.

Dziękujemy wszystkim uczestnikom za obecność🍀

📸 Fot. Marcin Nowak Teatr Jaracza

Wydarzenie zorganizowane przez Fundację Marii Janion. Odnawianie znaczeń we współpracy z Teatrem im. Stefana Jaracza w Łodzi

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury

12/12/2025

Do zobaczenia w Teatr Jaracza 🍀
Kazia Szczuka Michał Kuziak Sylwia Urbańska Wojciech Śmieja

12/12/2025

„Była jedną z najwybitniejszych polskich humanistek, która swoją działalnością naukową przekroczyła granice swojej własnej dyscypliny, stając się ikoną rozpoznawalną poza badaniami literaturoznawczymi – tak Profesor Marię Janion wspominali dziś jej byli studenci i współpracownicy. W przyszłym roku obchodziłaby 100-lecie swoich urodzin. W ramach przygotowań do jubileuszu na Uniwersytecie Gdańskim zorganizowano spotkanie poświęcone seminariom i twórczości Marii Janion w latach siedemdziesiątych i osiemdziesiątych”.

🎥 Zachęcamy do obejrzenia materiału o wczorajszym wydarzeniu – od min. 20

Najważniejsze informacje dnia: • Chrzest i wodowanie ORP „Czajki” • Które stocznie będą budowały okręty dla MW?• Spór p MIG-i dla Ukrainy• Ksiądz z Diecezji ...

10/12/2025

Wraz z Teatr Jaracza polecamy sobotnie spotkanie "Maria Janion i duchy inności"!

🔹 Czeka nas pokaz filmu, performatywne czytanie i rozmowa wokół "Kobiet i ducha inności" — książki, która wciąż otwiera przestrzeń do myślenia o tym, co wyparte, inne i nieustannie domagające się głosu.

--------
📖 Janion nie ciekawi feminizm rozumiany jako racjonalna polityka równości, zmaganie z dyskryminacją. Przedmiotem jej analiz jest kobieca transgresja, bunt przeciw normie. A ściślej: kobiecość jako transgresja. Fascynuje ją figura kobiety w wyobraźni zbiorowej, zwłaszcza w wyobraźni romantycznej, gotyckiej, kobieta jako znak odmienności, buntu, dzikości.

Agnieszka Graff z posłowia do publikacji "Kobiety i duch inności"

Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego