24/04/2026
Królowa Szabatu (Szabat Malka) i Dzielna Niewiasta (Eszet Chajil) to w tradycji żydowskiej niemal ta sama postać, postrzegana przez pryzmat ziemski i niebiański.
Jeden z najbardziej znanych Midraszy opowiada o tym, jak Szabat po ukończeniu dzieła stworzenia stanął przed Bogiem z pewnym żalem:
Wszystkie dni tygodnia mają parę: niedziela ma poniedziałek, wtorek ma środę, czwartek ma piątek... tylko ja nie mam pary!”.
Bóg odpowiedział: „Naród Izraela będzie Twoim partnerem!
To dlatego w piątkowy wieczór witamy Szabat nie jako zwykły dzień odpoczynku, ale jako Pannę Młodą (Kalla) i Królową (Malka). Kiedy mąż śpiewa żonie Eszet Chajil, midrasze sugerują, że wychwala nie tylko jej trud włożony w przygotowanie domu, ale widzi w niej ziemskie odbicie samej Królowej Szabatu.
W tradycji żydowskiej uroda Królowej Szabatu nie jest tylko kwestią estetyki, ale formą oddania czci B-gu
Wiemy że wielcy mędrcy, tacy jak Rabbi Chanina czy Rabbi Jannaj, w każdy piątek przed zachodem słońca kąpali się i przywdziewali najpiękniejsze białe szaty, by wyjść na spotkanie Królowej.
Mędrcy nauczają, że nasze ziemskie odświętne ubrania przyciągają „duchowe szaty” dla naszej duszy. Wierzymy , że w Szabat każdy Żyd otrzymuje dodatkową duszę , która „rozświetla” twarz, czyniąc człowieka piękniejszym.
W poemacie Eszet Chajil mowa jest o tym, że dzielna kobieta sporządza sobie okrycia z bisioru i purpury (Prz 31, 22). Midrasze tłumaczą to jako metaforę godności – jej szaty są lśniące nie dlatego, że są drogie, ale dlatego, że są owocem jej mądrości i dobroci, które czynią ją "ozdobą świata"
Wg tradycji Królowa Szabatu jest utożsamiana z Szechiną – B-żą Obecnością, która w Szabat zstępuje na ziemię.
Kobieta zapalająca świece szabatowe jest tą, która „odsłania oczy” domowników na to niebiańskie piękno...
Szabat Szalom