09/01/2026
Zaczął się karnawał i jeszcze przez weekend w Muzeum Narodowym w Warszawie można zobaczyć wystawę Czarny karnawał łączącą obrazy Jamesa Ensora i Witolda Wojtkiewicza (nie, to nie jest post sponsorowany) 🎭 Wojtkiewicz był jednym z najważniejszych polskich malarzy początku XX w. i niedawno obchodziłby 146. urodziny (urodził się 29 grudnia 1879 roku).
Wbrew woli ojca, który nie popierał artystycznych ambicji młodego Witolda, ten uczył się w warszawskiej Klasie Rysunkowej u Wojciecha Gersona. Miał kontynuować nauki na stypendium w Petersburgu. Po ośmiu dniach wrócił jednak do Warszawy. W 1904 rozpoczął za to studia na krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych pod okiem m.in. Leona Wyczółkowskiego i Teodora Axentowicza. W Krakowie Wojtkiewicz współpracował z kabaretem Zielony Balonik, a w 1905 razem z malarzami Vlastmilem Hofmanem, Leopoldem Gottliebem, Mieczysławem Jakimowiczem i Janem Rembowskim założył Grupę Pięciu, która przyjęła jako patrona Norwida i odwoływała się do Baudelairowskiej idei korespondencji sztuk. Artyści podkreślali związek między literaturą, muzyką oraz malarstwem.
W swojej twórczości niejednokrotnie dystansował się od cyganerii artystycznej i parodiował młodopolskich artystów. W swoim malarstwie wykorzystywał groteskę i satyrę, łączył cierpienie, tragizm i ironię. Jego obrazy są rozpoznawalne dzięki postaciom klaunów, lalek, starców i dzieci w niepasujących rolach, pokazujących bezradność wobec rzeczywistości. Jest autorem serii rysunków poświęconych rewolucji 1905 roku. Jego obrazy parodiujące ówczesnym mistrzów zostały włączone do „Teki Melpomeny”. Stworzył cykle obrazów „Z dziecięcych póz”, „Obłęd”, „Cyrk” i „Ceremonie”. Podczas berlińskiej wystawy Grupy Pięciu zachwycił się nim André Gide, który w 1907 zorganizował indywidualną wystawę Wojtkiewicza w Paryżu.
Witold Wojtkiewicz zmarł w Warszawie 14 czerwca 1909 z powodu choroby wywołanej wadą serca. Współcześnie jest wymieniany jako prekursor ekspresjonizmu i nadrealizmu na gruncie polskim. Żył niecałe 30 lat, ale nie można odmówić mu wpływu na sztukę.
Kamińska P., Witold Wojtkiewicz. Dandys, poeta, wizjoner, „NiezłaSztuka.pl”, 02.10.2016, [dostęp: 08.01.2026], https://niezlasztuka.net/o-sztuce/witold-wojtkiewicz-dandys-poeta-wizjoner/.
Kopszak P., Witold Wojtkiewicz w zbiorach MNW, 15.10.2020, [dostęp: 08.01.2026], https://cyfrowe.mnw.art.pl/pl/eseje/168.
A tutaj kilka zdjęć na zachętę z naszej wycieczki na wystawę!
