Towarzystwo Marii Skłodowskiej-Curie w Hołdzie

05/09/2026

📆 5 września 1935 roku na skwerze przy Instytucie Radowym w Warszawie odsłonięto pomnik Marii Skłodowskiej-Curie.

🏗️ Powstał z inicjatywy jej siostry, Bronisławy Dłuskiej, która czuwała także nad budową samego Instytutu – daru narodu dla Marii.

👩‍🎨 Autorka rzeźby, Ludwika Nitschowa, znała Marię osobiście i miała okazję obserwować ją podczas swojego pobytu w Paryżu. Przedstawiła ją w charakterystycznej pozie z rękami złożonymi przed sobą. Jak wspominała artystka: „zawsze tak trzymała złożone ręce… bolały Ją. Były poparzone polonem i radem. Ostatnio nie mogła już nawet podawać ręki”.

📐 Posąg ma trzy metry wysokości, został odlany z brązu i umieszczony na granitowym cokole. Do dziś stoi przy ul. Wawelskiej w prawie niezmienionym kształcie. Uważni obserwatorzy dostrzegą bowiem na nim ślady kul z 1944 roku.

🖼️ Ilustracja na bazie fotografii ze zbiorów Narodowego Archiwum Cyfrowego, ukazującej moment odsłonięcia pomnika Marii Skłodowskiej-Curie przez
Marię Mościcką.

04/09/2026

Materiał za Piękniejszą Stroną Nauki

Zobacz archiwalne filmy z Marią Skłodowską-Curie z lat 1921–1933. Biały Dom, Instytut Radowy, Jáchymov, Lány i rodzinne wakacje w Bretanii.

20/07/2026

Moje kwiaki

18/07/2026

🇵🇱 Polon na cześć Polski…

128 lat temu, 18 lipca 1898 roku, Maria Skłodowska-Curie i Pierre Curie opublikowali komunikat o odkryciu nowego pierwiastka chemicznego 🧪

❗️ „W lipcu 1898 roku podaliśmy do wiadomości istnienie substancji, której nadałam imię polonu na cześć mojego kraju rodzinnego”.

📙 Marja Skłodowska-Curie, „O swojem życiu i pracach. Piotr Curie”, pod redakcją naukową T. Pospiesznego i E. Wajs-Baryły, Wydawnictwo Sophia, Warszawa 2024, s. 87.

🔗 Więcej informacji o książce w komentarzu 👇

📸 Maria i Pierre Curie. Domena publiczna

Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie Musée Curie Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Polska Sieć Kobiet Nauki/Polish Women Scientists Network Wydział Chemii UAM Wydział Chemiczny PŁ Towarzystwo Marii Skłodowskiej-Curie w Hołdzie Lubelski Festiwal Nauki OK Chemia

11/07/2026

🚴‍♀️ Dołącz do rowerowej wyprawy i odkrywaj Warszawę śladami Marii Skłodowskiej-Curie.

Już jutro (sobota) ruszamy na kolejną wycieczkę z cyklu „Na rowery z Marią”.

🗺️ Tym razem czeka nas Tour du Nord – specjalna trasa dla osób żądnych dłuższych wycieczek i eksploracji prawego brzegu Wisły. Choć startujemy z południowej części Śródmieścia, dotrzemy na daleką północ, aby w sąsiedztwie Portu Żerańskiego poszukać współczesnych symboli dorobku noblistki.

🚴 31 km różnorodnej trasy, która połączy historię, architekturę i przyjemność miejskiej jazdy.

📅 11 lipca 2026 ⭢ godz. 10.00
📍 zbiórka ⭢ Plac na Rozdrożu, przy wejściu do Parku Ujazdowskiego: https://tr.ee/xHJZHW
🕕 czas trwania ⭢ około 4 godziny
🎟 wstęp ⭢ wolny, nie obowiązują zapisy
👫 wycieczki przygotowaliśmy z myślą o osobach dorosłych

Jak się przygotować na wycieczkę? Sprawdź szczegóły wydarzenia 👇
Na rowery z Marią | Tour du Nord

Organizatorzy Muzeum
Miasto Stołeczne Warszawa / Kulturalna Warszawa
Polskie Towarzystwo Chemiczne

Mecenas Muzeum
ORLEN / ORLEN Art & Science

Partner cyklu
Zielone Mazowsze

Identyfikacja wizualna projektu
Kuba Maria Mazurkiewicz
Fot. Kuba Mozolewski / MMSC

08/07/2026

🌹 Ostatnie dni… nie martwiła się o siebie. Martwiła się o różę.

Był koniec maja 1934 roku. Maria Skłodowska-Curie od rana pracowała w Instytucie Radowym. Choć czuła się coraz gorzej i miała gorączkę, jak zwykle rozmawiała z uczniami i doglądała prac w laboratorium.

Przed wyjazdem do domu wyszła jeszcze do ogrodu:

„Nagle zatrzymuje się przy jakimś krzewie różanym, woła ogrodnika:
— Jerzy, ten krzak jest wyraźnie chory, trzeba się nim zaraz zająć!
[...] Wsiadając do samochodu, przypomina:
— Jerzy, proszę zaopiekować się tą różą…
To niespokojne spojrzenie na chory kwiat jest jej pożegnaniem z laboratorium…”

Tak ten dzień opisała Ewa Curie w biografii swojej matki – opowieści opartej na wspomnieniach, listach i dokumentach.

📷 Na zdjęciu Maria Skłodowska-Curie na tarasie Instytutu Radowego w Paryżu. Fot. Raymond Grégoire, ©Musée Curie

Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Polska Sieć Kobiet Nauki/Polish Women Scientists Network Ambassade de France en Pologne Instytut Francuski / Institut français de Pologne à Varsovie Institut Polonais de Paris Towarzystwo Marii Skłodowskiej-Curie w Hołdzie Narodowy Instytut Onkologii im.Marii Skłodowskiej-Curie - PIB Lubelski Festiwal Nauki OK Chemia Wydział Chemii UAM

08/07/2026

🌹 Post scriptum…

Brat Marii wspominał:
„W Piątek 6 Lipca, w porze południowej, w dzień słoneczny i upalny, złożono trumnę najmłodszej naszej siostry na małym cmentarzu w Sceaux, obok Piotra Curie i jego rodziców. Bronisława Dłuska i ja posypaliśmy ją ziemią, przywiezioną z Polski.

Na kamieniu grobowym wyryty został napis, zawierający przed nazwiskiem nabytem, francuskiem, nazwisko jej rodowe według dokładnej pisowni polskiej – z przekreślonym «Ł».

Na wyraźne życzenie rodziny, zgodne z poglądami i stylem życia zmarłej, pogrzeb odbył się cicho, bez przemówień, bez udziału przedstawicieli władz i bez rozgłosu. W ostatniej drodze towarzyszyli jej jedynie najbliżsi, przyjaciele i współpracownicy”.

✍️ Wspomnienia Józefa Skłodowskiego to jeden z najbardziej przejmujących dokumentów związanych z ostatnimi dniami życia Marii Skłodowskiej-Curie – krótki, oszczędny w słowach, a jednocześnie mówiący wszystko.

📕 Wydaliśmy je w zbiorze — „Aby ocalić od zapomnienia. Pamiętniki Władysława, Józefa i Marii Skłodowskich” (Wydawnictwo Sophia, Warszawa 2023)

🔗 więcej informacji o tej książce w komentarzu 👇

📷 Ze zbiorów ©️Musée Curie

🔎 Ciekawostka dla miłośników historii: postać opisana na fotografii jako „prof. Langevin” została błędnie zidentyfikowana. W rzeczywistości jest to francuski matematyk i polityk Émile Borel.

Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Polska Sieć Kobiet Nauki/Polish Women Scientists Network Towarzystwo Marii Skłodowskiej-Curie w Hołdzie Wydział Chemii UAM OK Chemia

08/07/2026

🌹 Ostatnie dni… i trzy słowa. Tyle wystarczyło, by przekazać najgorszą wiadomość.

Był 2 lipca 1934 roku. Stan Marii Skłodowskiej-Curie gwałtownie się pogarszał. Do Warszawy, do jej brata Józefa, przyszedł telegram 📨

„Stan [Matki] rozpaczliwy. Ewa”.

✍️ Wspomnienia Józefa Skłodowskiego to jeden z najbardziej przejmujących dokumentów związanych z ostatnimi dniami życia Marii Skłodowskiej-Curie – krótki, oszczędny w słowach, a jednocześnie mówiący wszystko.

Wydaliśmy je w zbiorze — 📕 „Aby ocalić od zapomnienia. Pamiętniki Władysława, Józefa i Marii Skłodowskich” (Wydawnictwo Sophia, Warszawa 2023)

🔗 więcej informacji o tej książce w komentarzu 👇

📷 Zdjęcie Marii Skłodowskiej-Curie pochodzi z kolekcji prof. Tomasza Pospiesznego.

Muzeum Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie Wydział Chemii UAM Musée Curie Polska Sieć Kobiet Nauki/Polish Women Scientists Network OK Chemia Towarzystwo Marii Skłodowskiej-Curie w Hołdzie Institut Polonais de Paris Instytut Francuski / Institut français de Pologne à Varsovie Nauka, głupcze Ambassade de France en Pologne Archiwum Nauki PAN i PAU w Krakowie

24/06/2026

Znaleziono go rano. Po prostu przywiązanego do ogrodzenia schroniska.

Żadnej kartki. Żadnej miski. Nic.

Nie skomlał. Nikogo nie wołał. Po prostu siedział i patrzył w jeden punkt — jakby czekał, że zaraz ktoś po niego wróci. Minęła godzina. Potem kolejna. A on się nie ruszył.

Kiedy jeden z wolontariuszy ostrożnie podszedł bliżej, pies lekko machnął ogonem. Nieśmiało. Niepewnie. Jakby wciąż wierzył ludziom — choć sam już nie był pewien, czy powinien.

Ale najgorsze było dopiero przed nim.

Kiedy go odwiązano, nie poszedł do schroniska. Zamiast tego zaczął ciągnąć smycz z powrotem — w stronę drogi. Tam, skąd go przywieziono. Wyrywał się do domu. Oglądał się za siebie i cicho popiskiwał — jakby bał się na zawsze stracić ten zapach, tę drogę, ten ślad.

Nie rozumiał, że został porzucony.

Myślał, że po prostu… się zgubił. Przypadkiem. Przez pomyłkę.

I dlatego ciągle próbował wracać tam, gdzie nikt już na niego nie czekał. Tam, gdzie pewnego dnia został zdradzony.

Ale on jeszcze tego nie wie.

Wciąż czeka. Wciąż wierzy. Wciąż ostrożnie, pytająco macha ogonem do każdego, kto podejdzie wystarczająco blisko.

Bo w jego świecie ludzie nie porzucają. W jego świecie oni po prostu czasami się gubią.

I gdzieś tam, w tym naiwnym psim sercu, żyje nadzieja, że pewnego dnia drzwi się otworzą i wejdzie właśnie ten człowiek, który już nigdy nie odejdzie.

Jeśli ta historia cię poruszyła — udostępnij ją. Niech znajdzie kogoś, kto już nigdy go nie zostawi ❤️