26/11/2025
https://www.petycjeonline.com/list_solidarnociowy_do_protestujcych_studentow_i_studentek_w_serbii
SOIS JEUNE ET TAIS-TOI! – czyli, dlaczego warto protestować?
🎓 Czołem Fuksi, Żacy i Bakałarze!
📅 Dzisiejszy dzień, 17 listopada, ma dla naszej wspólnoty akademickiej wymiar szczególnie symboliczny. Upamiętnia zarówno rok 1939 i brutalną pacyfikację praskich studentów protestujących przeciwko nazistowskiemu okupantowi, jak i rok 1989, kiedy to demonstracje rocznicowe stały się iskrą zapalną Aksamitnej Rewolucji.
🌍 Z tego powodu 17 listopada w Czechach i Słowacji obchodzony jest jako Dzień Walki o Wolność i Demokrację, a na świecie jako Międzynarodowy Dzień Studenta. Jednak dla naszych koleżanek i kolegów studiujących w Serbii nie jest to dzień radosnych obchodów.
🔥 Od dwunastu miesięcy, na ulicach miast takich jak Belgrad, Niš czy Kragujevac, protestujący nieprzerwanie wychodzą w stutysięcznych manifestacjach, aby wyrazić sprzeciw wobec reżimu SNS, którego wszechobecna korupcja doprowadziła do śmierci szesnastu niewinnych osób w katastrofie budowlanej dworca kolejowego w Nowym Sadzie.
🧩 Jak zawsze w przypadku tego typu protestów, ta tragedia nie jest wyłączną ich przyczyną. Kleptokracja, klientelizm i autorytarne praktyki narastają w Serbii od dawna, a protesty antykorupcyjne i antyrządowe z różną intensywnością trwają już od 2016 roku. Prezydent Aleksandar Vučić pozostaje jednak u władzy, stosując metodę rządzenia, którą dr Adriana Zaharijević trafnie określiła mianem „transakcyjnego autorytaryzmu”.
🏛️ Reżim, opierając się na własnym cynizmie oraz strachu swoich rodaków, od lat stosuje różnego rodzaju metody motywacji i ostracyzmu, tak aby przyciągać do siebie najbardziej zaradne jednostki, a jednocześnie izolować i marginalizować te, które się mu sprzeciwiają. W efekcie doprowadziło to do niemal całkowitego zawłaszczenia sobie instytucji państwa oraz wcielenia w szeregi partii ponad 10% obywateli.
✊ Nie powinno więc dziwić, że gdy osoby studiujące wyszły zamanifestować swoją solidarność z ofiarami katastrofy w Nowym Sadzie i zażądać śledztwa wobec winnych ich śmierci, nietolerujący sprzeciwu reżim odpowiedział aresztowaniami i prześladowaniami. To, co zaskoczyło jednak zarówno serbskie społeczeństwo, jak i opinię międzynarodową, to sposób, w jaki studiujący odpowiedzieli władzy.
🏫 W ciągu zaledwie kilku tygodni na blisko osiemdziesięciu wydziałach publicznych uniwersytetów w całym kraju studentki i studenci zorganizowali strajki okupacyjne. Zrzeszeni w zdecentralizowanych plenach wydziałowych i uniwersyteckich studenci nie tylko dali radę powołać w życie nowy ruch społeczny zdolny przełamać rządowy monopol na prawdę. Dali również radę uzyskać przy tym szeroką sympatię i poparcie setek tysięcy innych obywateli.
📊 Według sondażu pozarządowej organizacji CRTA z lutego obecnego roku większość badanych osób ufa protestującym studentom oraz popiera ich postulaty. Ponad ⅓ badanych wzięła również udział w jakiejś formie protestu. A wśród 70% zwolenników protestujących, same protesty wzbudzały optymizm oraz nadzieję na lepsze jutro.
🪞 Dla członków naszego stowarzyszenia reakcja naszych rówieśników z sąsiedniej Serbii nie jest jednakże zaskakująca. Ironiczne jest wręcz to, że to właśnie młodzież, od dawna postrzegana przez starsze pokolenia jako uosobienie przyszłości i związanych z nią nadziei, nagle stała się lustrem, przez które serbskie społeczeństwo mogło trzeźwo spojrzeć na swoją teraźniejszość. Na to, do czego doprowadziły lata przyzwolenia na obecne status quo.
⚖️ Społeczeństwo serbskie stoi dzisiaj przed wyborem: ALBO kontynuować ten vučićowski transakcyjny autorytaryzm i zabić ostatni bastion krytycznej myśli, jakim jest uniwersytet, czyniąc z Serbii europejskiego pariasa, którego wartość leży wyłącznie w zakopanych w ziemi surowcach oraz taniej sile roboczej dla zagranicznych koncernów. ALBO zaryzykować i spróbować zrealizować marzenie młodych pokoleń poprzez przemianę tego kraju w silne, wolne i demokratyczne państwo prawa.
📚 Jako aspirujący naukowcy — socjologowie, politolodzy, slawiści, prawnicy — czujemy szczególną odpowiedzialność, by wspierać nasze koleżanki i kolegów z Serbii w obronie wartości stanowiących fundament nie tylko idei demokratycznych, lecz przede wszystkim idei uniwersytetu.
✍️ Z tego powodu napisaliśmy list solidarnościowy skierowany właśnie do nich, pod którym w ciągu ostatnich dwóch tygodni podpisało się kilkanaście pracowników naukowych oraz ponad 100 osób studiujących na naszym Uniwersytecie Warszawskim. I dzisiaj, z okazji tego święta swobód akademickich, oddajemy go do podpisu również wam.
🔗 W komentarzu pod postem znajdziecie link do strony, na której będziecie mogli to zrobić, oraz kilka źródeł, jeśli jesteście zainteresowani tematem i chcecie dowiedzieć się więcej szczegółów.
🕊️ Za Waszą i naszą wolność!
