Polskie Towarzystwo Studiów Jidyszystycznych

06/10/2026

🟩 NAJES!

Z przyjemnością przekazujemy wieści, że Natalia Chmielarz, artystka, kuratorka i członkini PTSJ, odbędzie miesięczną rezydencję literacką w Centrum Edukacyjno-Kulturalnym w klasztorze w Broumovie. Drugim rezydentem będzie ukraińsko-czeski dziennikarz i pisarz, Maksym Eristavi.

🟩 Podczas pobytu w Broumovie Natalia Chmielarz poświęci się pracy nad projektem „POWTÓRZENIE” - utworem łączącym literaturę
dokumentu osobistego i prozę eksperymentalną. Projekt będzie powstawał w dwóch językach - najpierw po polsku, a następnie wybrane fragmenty
poddane będą próbom autoprzekładu na język jidysz.

🟩 Rezydencja przeznaczona jest dla artystów w każdym wieku, zajmujących się tematyką migracji i geopolityki, a których praktyka opiera się na tekście, badaniach, konceptualizmie lub podejściu postartystycznym.

🟩 Współorganizatorem rezydencji jest Fundacja Sztuki Współczesnej In Situ w Sokołowsku.

🟩 Serdecznie gratulujemy i życzymy powodzenia w realizacji projektu! 🎉

22/09/2026

🔹Miło nam przekazać pozdrowienia od Magdaleny Kozłowskiej, która, goszcząc na Cornell University, wygłosiła wykład zatytułowany “Commerce as Encounter: Polish Jews and Jews from Islamic Lands in the Interwar Mediterranean”.

🔹Serdecznie gratulujemy Prelegentce 👏 i udostępniamy więcej informacji na temat wydarzenia: https://events.cornell.edu/event/commerce-as-encounter?utm_id=97758_v0_s00_e0_tv4_a1demo0jgfwhhp

17/09/2026

NOWOŚCI KSIĄŻKOWE 📚

Nakładem wydawnictwa McGill-Queen’s University Press ukazała się monografia Wojciecha Tworka (Judaistyka - Uniwersytet Wrocławski), poświęcona historii ruchu Chabad-Lubawicz w międzywojennej Polsce. Autorowi serdecznie gratulujemy!

➡️ Książkę można zamówić na stronie wydawnictwa (link zamieszczamy również w komentarzu): https://www.mqup.ca/Books/T/The-Polish-Exile

16/09/2026

🔸Z wielką dumą rozpowszechniamy informację, iż postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej dr hab. Joannie Nalewajko-Kulikov został nadany tutuł profesora nauk humanistycznych w dyscyplinie historia.

🔸Profesor Joanna Nalewajko-Kulikov jest pracowniczką naukową Instytutu Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk. Jest również pracowniczką Działu Naukowo-Badawczego Muzeum Getta Warszawskiego. W latach 2013-2016 pełniła funkcję prezeski PTSJ. Jest autorką m.in: “Mówić we własnym imieniu. Prasa jidyszowa a tworzenie żydowskiej tożsamości narodowej (do 1918 roku)”, 2016; ”Obywatel Jidyszlandu. Rzecz o żydowskich komunistach w Polsce”, 2009. Redagowała naukowo m.in.: ”Studia z dziejów trójjęzycznej prasy żydowskiej na ziemiach polskich (XIX–XX w.)”, 2012.

Serdecznie gratulujemy Pani Profesor! 💐

10/09/2026

📣 Uwaga Wrocław!

W najbliższą niedzielę, 13 września, odbędą się bezpłatne warsztaty języka jidysz z Anną Kałużną i Zuzanną Kołodziejską-Smagałą. Szczegółowe informacje na temat wydarzenia znajdują się w poniższym poście ⬇️

Serdecznie polecamy!

Jesteśmy na Dolnośląskim Festiwalu Nauki! 📚🧪🔬
Dr Anna Kałużna i dr Zuzanna Kołodziejska-Smagała zapraszają na "AlefBejs - warsztaty języka jidysz" 📝

📌Kiedy? 13.09
📌O której? 12:00
📌Gdzie? sala nr 114 KJ
📌Czas trwania 90 minut

Spotkanie ma na celu zapoznanie uczestników z językiem jidysz i zachęcenie do jego poznawania. W pierwszej części, w formie quizu, dowiemy się trochę o historii jidysz i jego charakterystyki, czym się różni od hebrajskiego, kiedy i przez kogo był używany itp., a także czemu warto się go uczyć.
W drugiej części spotkania poznamy alfabet i kilka podstawowych zwrotów w języku jidysz. Będziemy się uczyć na autentycznych materiałach. Ze względu na warsztatowy charakter zajęć wymagają one czynnego uczestnictwa.

Ilustracja pochodzi z książki
Szlojme Bastomski
Lebedike klangen: ilustrirte alef-bejs
Wilno 1928
Wolny dostęp
https://polona.pl/preview/93650d8f-54bc-42a0-910f-18f3da25f061

09/09/2026

🍎W Centrum Kultury Jidysz/ Center for Yiddish Culture trwa rekrutacja na lektoraty w roku akademickim 2026/2027. Gorąco polecamy! ⬇️

05/09/2026

W Gdańsku trwa Festiwal Zbliżenia, którego dzisiejszy, sobotni program uświetnią dwa spotkania z naszymi Członkiniami, Joanną Degler oraz Bellą Szczwacman-Czarnotą:

🟣 15:30–16:30 Miłość, migracja, nowoczesność: żydowskie ogłoszenia matrymonialne (jidysz, 1908–1930) | spotkanie z prof. Joanną Degler

🟣 18:30–20:00 Z Lublina do Nowego Jorku - o fikcyjnym dzienniku-powieści Kadii Mołodowskiej | spotkanie z Bellą Szwarcman-Czarnotą

📍 Oba wydarzenia odbędą się w Bibliotece Manhattan, al. Grunwaldzka 82, Gdańsk (poziom +2)

W komentarzu zamieszczamy pełny program festiwalu ⬇️

ZBLIŻENIA 2026
Gdańsk 2-7 września

04/09/2026

🎉 Z dumą udostępniamy poniższe wieści i gorąco gratulujemy Pani Profesor Magdalenie Rucie! Pragniemy nadmienić, iż Pani Profesor w latach 2016-2019 pełniła funkcję prezeski Polskiego Towarzystwa Studiów Jidyszystycznych.

Z ogromną radością informujemy, że Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej nadał tytuł profesora nauk humanistycznych w dyscyplinie literaturoznawstwo dr hab. Magdalenie Rucie, prof. UJ.

Na dorobek naukowy Pani Profesor składają się m.in.:
📚Monografie:
👉"Without Jews? Yiddish Literature in People’s Republic of Poland on the Holocaust, Poland and Communism," Kraków 2017, ss. 449.
👉"Bez Żydów? Literatura jidysz w PRL o Zagładzie, Polsce i komunizmie", Wydawnictwo Austeria, Kraków-Budapeszt 2012, ss. 454.
👉"Pomiędzy dwoma światami. O Kalmanie Segalu", Księgarnia Akademicka, Kraków 2003, ss. 225.

📚Tomy redagowane:
👉Icchok Lejbusz Perec, "Mgliste lata dzieciństwa. Wspomnienia z Zamościa", przekład, wstęp i opracowanie Magdalena Ruta, Warszawa 2022 [krytyczna edycja tekstów źródłowych].
👉"Jidyszland: nowe przestrzenie", red. Monika Adamczyk-Garbowska, Joanna Degler, Magdalena Ruta, Warszawa 2022.
👉"Nowe życie? Antologia literatury jidysz w powojennej Łodzi (1945–1949)", wybór, redakcja, opracowanie i wstęp Magdalena Ruta, Łódź 2018, ss. 360.
👉"Żydzi i judaizm we współczesnych badaniach polskich", red. Magdalena Ruta (wraz ze Stefanem Gąsiorowskim), Kraków 2017, ss. 326.
👉"Niszt ojf di tajchn fun Bowl. Antologie fun der jidiszer poezje in nochmilchomedikn Pojln / Nie nad rzekami Babilonu. Antologia poezji jidysz w powojennej Polsce", wybór, przekł., wstęp i red. Magdalena Ruta, część jidysz pod red. Marka Tuszewickiego, Kraków 2012, ss. 480.
👉"Under the Red Banner. Yiddish Culture in the Communist Countries in the Post-War Era", red. Magdalena Ruta (wraz z Elvirą Grözinger), Wiesbaden 2008, ss. 268.
👉"Nusech Pojln. Studia z dziejów kultury jidysz w powojennej Polsce", red. Magdalena Ruta, Kraków-Budapeszt 2008, ss. 356.

📚Przekłady literackie z języka jidysz m.in. utworów Chaima Gradego, Icchoka Baszewisa Singera, Hinde Ester Kreitman i Kalmana Segala.

Serdecznie gratulujemy Pani Profesor!