02/08/2026
6 tematów poleca się na wakacje! Nowy odcinek do odsłuchu premierowo w Radio Kapitał w poniedziałek o 10:00, a niedługo również w radiowym archiwum i na naszym profilu Soundcloud. O czym rozmawiamy w sierpniu?
👃 Osmofuturyzm
Jak będzie pachniał świat, który nadchodzi – i co utracimy, jeśli część jego zapachów zniknie? „Osmofuturyzm. O zapachu i bezużytecznym spojrzeniu”, książka Marty Lisok wydana przez Fundację Bęc Zmiana i ASP w Katowicach, szuka odpowiedzi na to pytanie w sztuce współczesnej. Zapach nie jest tu efektem specjalnym, lecz narzędziem poznania: przenika granice, uruchamia pamięć i pozwala inaczej opisywać relacje między ludźmi, roślinami, glebą, zwierzętami, architekturą i atmosferą. Rozmawiamy z Martą Lisok, historyczką sztuki, kuratorką i autorką „Osmofuturyzmu”, a po książkę zapraszamy do Bęc Księgarnia.
🌃 Sny o Gdyni
W stulecie Gdyni fundacja Przypływ pyta, o jakiej Gdyni śnimy dzisiaj. „Sny o Gdyni” to rozproszony po mieście festiwal sztuki współczesnej. Utopijna wizja miasta opisana w 1934 r. przez Juliana Rummla konfrontowana z dzisiejszym tempem życia, zmianami klimatu, relacją miasta z morzem i lasem oraz napięciem między utopią a dystopią. O festiwalu, na ktory składaja się wystawy, instalacje, spacery, warsztaty i debaty, rozmawiamy z Moniką Domańską.
🗺️ Atlas ruin
Ruina nie jest wyłącznie śladem katastrofy. Może stać się narzędziem odzyskiwania pamięci i opowieścią o tym, kto ma prawo nazywać przeszłość. „Ruiny Białorusi” to trójjęzyczna książka z fotografiami pochodzącymi z 45 archiwów rodzinnych i publicznych. Pokazuje zamki, kościoły, cerkwie, synagogi, meczety i ratusze niszczone przez wojny, zaniedbania oraz represyjną politykę państwa – ale także ludzi żyjących obok nich. Publikacja została wyróżniona w 66. konkursie „Najpiękniejsze
Polskie Książki 2025”. Rozmawiamy z Lesią Pcholką, artystką, założycielką i dyrektorką archiwum VEHA oraz autorką koncepcji książki wydanej we współpracy z Galeria Arsenał w Białymstoku.
🕸️ Sploty i sieci
Architektura powstaje w sieci współpracy, w przyjaźniach, konfliktach, i podróżach. Wystawa „Sploty. Barbara Brukalska, Helena Syrkus i sieci modernizmu” w Muzeum Architektury we Wrocławiu opowiada o dwóch z najważniejszych polskich architektkach XX wieku, związanych z grupą Praesens i kongresami CIAM. Wystawa nie jest jednak opowieścią wyłącznie o biografiach, lecz o modernizmie jako praktyce relacyjnej i o pogmatwanych losach awangardowych idei, o czym rozmawiamy z Aleksandrą Kędziorek, współkuratorką wystawy.
🌧️ Dom cieknącego nieba
Jeśli w czasie wakacyjnych wyjazdow traficie do Wenecji, polecamy wizytę w pawilonie Estonii na 61. Biennale Sztuki, w którym na oczach publiczności powstaje wielkie malowidło. Artystka Merike Estna zmieniła dawny kościół, dziś pełniący funkcję centrum społecznościowego, w otwartą pracownię. Maluje obrazy składające się na monumentalną kompozycję, a proces, narzędzia, ceramiczna posadzka i rytm codziennej pracy są częścią dzieła. O przeciekaniu malarstwa do codzienności i o współpracy z lokalną społecznością w przestrzeni, w której można oglądać wystawę „Dom cieknącego nieba”, rozmawiamy z Natalią Sielewicz, kuratorką estońskiego pawilonu.
🌳 W duchowym lesie
Dawniej las był przestrzenią sacrum i pośrednikiem między światem ludzi a światem duchów. Dziś jest plantacją, zasobem, granicą, laboratorium technologii nadzoru. „Żywica* Splot słoneczny” w Zachęta Narodowa Galeria Sztuki / Zachęta National Gallery of Art – pierwsza indywidualna wystawa białoruskiego artysty Jury Shusta w Polsce – prowadzi przez krajobrazy, w których dawne wierzenia spotykają sztuczną inteligencję, przemysłową eksploatację środowiska i cyfrowe sieci komunikacji. Rozmawiamy z Michaliną Sablik, kuratorką wystawy.
Fot. Jura Shust, „Pozacielesne doświadczenie wędrujący duch”, „Außerkörperliche Erfahrung Wandering Spirit”, 2026, Zachęta Narodowa Galeria Sztuki