Warszawskie Koło Przewodników Terenowych PTTK - 2024

03/08/2026

Wigierski Park Narodowy

W Wigierskim Parku Narodowym wszystko zaczyna się od wody. To właśnie jezioro Wigry, jedno z najpiękniejszych i najgłębszych w Polsce, od tysięcy lat wyznacza rytm życia ludzi i przyrody.

Symbol parku: Bóbr
Utworzony: 1 stycznia 1989 r.
Powierzchnia: 150,85 km²
Położenie: województwo podlaskie, północny skraj Puszczy Augustowskiej, Suwalszczyzna

Gdy około 12 tysięcy lat temu ustępował ostatni lądolód skandynawski, pozostawił po sobie pagórkowaty krajobraz pełen zagłębień. Wypełniła je woda, tworząc dziesiątki jezior. Największym z nich są Wigry – jedno z najgłębszych jezior w Polsce. Ślady działalności lodowca widoczne są niemal na każdym kroku: morenowe wzgórza, głazy narzutowe, rynny jeziorne i liczne torfowiska tworzą krajobraz typowy dla północno-wschodniej Polski.

Pierwsze pomysły objęcia Wigier ochroną pojawiły się już w 1921 roku, na długo przed utworzeniem parku narodowego. Wyjątkowe walory jeziora przyciągały hydrobiologów z całej Europy, a przed II wojną światową działała tu słynna Stacja Hydrobiologiczna. Sam park narodowy utworzono dopiero w 1989 roku, wieńcząc niemal siedemdziesięcioletnie starania o ochronę tego niezwykłego zakątka Suwalszczyzny.

Wigierski Park Narodowy jest zupełnie inny niż większość polskich parków narodowych. Nie dominują tu ani góry, ani rozległe bagna. Jego sercem jest woda. W granicach parku znajduje się aż 42 jeziora, z których największe – Wigry – zajmuje ponad 2200 hektarów. Jego urozmaicona linia brzegowa, liczne zatoki, wyspy i półwyspy sprawiają, że z każdej perspektywy wygląda inaczej.

To także kraina Czarnej Hańczy – jednej z najpiękniejszych rzek kajakowych w Europie. Płynąc jej nurtem można podziwiać lasy Puszczy Augustowskiej, trzcinowiska pełne ptaków i niezwykle czystą wodę, która od lat zachwyca przyrodników.

Symbolem parku jest bóbr. Nieprzypadkowo. To właśnie tutaj rozpoczęto jedne z pierwszych w Polsce skutecznych działań na rzecz ochrony tego gatunku. Dziś bobry są stałym elementem tutejszego krajobrazu, a budowane przez nie tamy tworzą siedliska dla wielu innych zwierząt.
Park jest domem dla ponad 200 gatunków ptaków, wilków, rysi, wydr i łosi. Szczególną osobliwością są jednak niewielkie śródleśne jeziorka zwane Sucharami - nazwa wywodzi się od określenia "suchy", tzn. pusty, bez ryb, jak również stąd, iż wokół Sucharów zawsze występują obumarłe, suche drzewa. Ciemna, niemal czarna woda i pływające wyspy torfowe tworzą krajobraz, którego trudno szukać gdziekolwiek indziej w Polsce.

Nie sposób pominąć także dawnego zespołu pokamedulskiego w Wigrach. Położony na półwyspie klasztor od ponad trzystu lat góruje nad jeziorem i należy do najpiękniej położonych zabytków sakralnych w naszym kraju.

Park cały czas rozwija infrastrukturę edukacyjną i turystyczną, między innymi odnowiona została ścieżka wokół „Sucharów”. Organizowane są także wydarzenia popularyzujące przyrodę regionu, m.in. Festiwal Podróżniczy nad Wigrami oraz Piknik Podlaskich Parków.

Co warto zobaczyć?
• Jezioro Wigry
• Zespół pokamedulski w Wigrach
• Szlak kajakowy Czarnej Hańczy
• Ścieżkę przyrodniczą „Suchary”
• Muzeum Wigier w Starym Folwarku
• Wieże i punkty widokowe nad jeziorem

Ciekawostki nieoczywiste:
Jezioro Wigry znalazło się na liście najcenniejszych jezior świata w międzynarodowym programie Project Aqua, obejmującym wyjątkowe akweny o znaczeniu naukowym i przyrodniczym. To jedno z najcenniejszych jezior polodowcowych w Europie.

Jeśli chcesz naprawdę poznać Wigierski Park Narodowy, nie ograniczaj się do spaceru. Wypożycz kajak lub wybierz rejs po jeziorze. Dopiero z poziomu wody można dostrzec liczne zatoki, wyspy i półwyspy, które tworzą niezwykły charakter Wigier. A jeśli zdecydujesz się na spływ Czarną Hańczą od Wigier aż do Kanału Augustowskiego, zrozumiesz, dlaczego od dziesięcioleci jest to jedna z najbardziej cenionych tras kajakowych w Polsce.

Oficjalna strona: Wigierski Park Narodowy, https://wigpn.gov.pl/

31/07/2026

Magurski Park Narodowy

Nie wszystkie góry imponują wysokością. Niektóre zachwycają spokojem. Magurski Park Narodowy to miejsce, gdzie zamiast tłumów spotkamy stare lasy, rozległe beskidzkie łąki i doliny, z których zniknęły całe wsie. To jeden z najbardziej naturalnych i najmniej zatłoczonych zakątków polskich Karpat.

Symbol parku: Orlik krzykliwy
Utworzony: 1 stycznia 1995 r.
Powierzchnia: 194,39 km²
Położenie: województwa małopolskie i podkarpackie, Beskid Niski

Magurski Park Narodowy należy do najmniej chyba znanych parków narodowych w Polsce. Paradoksalnie właśnie to stanowi jego największy atut. Nie ma tu kolejek do szlaków ani zatłoczonych punktów widokowych. Jest za to cisza, którą przerywa śpiew ptaków, szum potoków i wiatr poruszający koronami starych buków.

Park chroni centralną część Beskidu Niskiego – pasma górskiego o łagodnych grzbietach i szerokich dolinach. Dominują tu naturalne lasy bukowo-jodłowe, zaliczane do najlepiej zachowanych w polskich Karpatach. Jesienią zamieniają się one w niezwykłą mozaikę złota, czerwieni i zieleni.

Magurski Park Narodowy jest ostoją wielu rzadkich gatunków zwierząt. Żyją tu niedźwiedzie brunatne, wilki, rysie, żbiki oraz wydry. Nad lasami często krąży orlik krzykliwy – symbol parku. W czystych potokach można spotkać pluszcza, jedynego polskiego ptaka, który potrafi chodzić po dnie górskich strumieni w poszukiwaniu pokarmu.

Spacerując po Magurze Wątkowskiej, Kornutach czy dolinie Wisłoki trudno nie zauważyć śladów dawnych mieszkańców tych ziem. Kamienne krzyże, przydrożne kapliczki, stare cmentarze i cerkwiska przypominają o Łemkach, którzy przez stulecia tworzyli kulturę Beskidu Niskiego. Po wysiedleniach po II wojnie światowej wiele miejscowości przestało istnieć, a przyroda stopniowo odzyskała opuszczone tereny.

Beskid Niski, podobnie jak Bieszczady, zbudowany jest z fliszu karpackiego – naprzemiennych warstw piaskowców i łupków powstałych na dnie dawnego oceanu. Wypiętrzenie Karpat, a następnie miliony lat działania wody, mrozu i wiatru ukształtowały łagodne grzbiety i szerokie doliny charakterystyczne dla tego regionu. Dzięki temu Beskid Niski nie zachwyca wysokością, lecz harmonią krajobrazu i naturalnością.

Beskid Niski był areną ciężkich walk podczas I wojny światowej. Do dziś zachowały się tu liczne cmentarze wojenne projektu wybitnych architektów austro-węgierskich, tworzące unikalny zespół zabytków rozsianych po całym regionie. Po II wojnie światowej wysiedlenia ludności łemkowskiej sprawiły, że wiele dolin opustoszało. Dzięki temu przyroda odzyskała znaczną część dawnych terenów osadniczych, co miało ogromny wpływ na dzisiejszy charakter parku.

Co warto zobaczyć?
• Górę Magurę Wątkowską (847 m n.p.m.)
• Rezerwat Kornuty z imponującymi skałkami piaskowcowymi
• Dolinę Wisłoki
• Cerkiew św. Kosmy i Damiana w Krempnej
• Cmentarze z I wojny światowej rozsiane po Beskidzie Niskim
• Ośrodek Edukacyjny MPN w Krempnej

Ciekawostki nieoczywiste:

Magurski Park Narodowy jest jednym z najlepszych miejsc w Polsce do obserwacji orlika krzykliwego. W jego granicach i otulinie gniazduje jedna z najważniejszych krajowych populacji tego chronionego ptaka drapieżnego.

Jeżeli lubisz góry, ale nie przepadasz za tłumami, wybierz Magurski Park Narodowy w maju lub we wrześniu. Na wielu szlakach przez kilka godzin możesz spotkać zaledwie kilku turystów. To dziś coraz rzadsze doświadczenie w polskich górach. Pamiętaj jednak, że infrastruktura jest skromniejsza niż w Tatrach czy Bieszczadach, dlatego warto wcześniej zaplanować trasę i zaopatrzyć się w wodę.

Oficjalne strony: Magurski Park Narodowyi, https://mpn.gov.pl/

29/07/2026

Wspaniała inicjatywa!

📣 Podejmij wyzwanie!🚲️ Gra rowerowa „Operacja Babice na fali. Ostatni meldunek Centrali”

Zapraszamy do udziału w rodzinnej grze rowerowej pt. „Operacja Babice na fali. Ostatni meldunek Centrali”, która prowadzi śladami dawnej Transatlantyckiej Centrali Radiotelegraficznej w Babicach.

✅ Inicjatywa została zrealizowana przez Gminę Stare Babice we współpracy z Fundacją Ekotrend w ramach zadania „ZGRANE ŚRODOWISKO – model współpracy społeczno-przyrodniczej w gminach”, współfinansowanego ze środków Narodowego Instytutu Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030.

👉 Zadaniem w grze jest odebranie ostatniego radiotelegramu Centrali. Został on podzielony na osiem zaszyfrowanych części, ukrytych w kolejnych punktach trasy prowadzącej przez miejsca związane ze służbą, obroną i pamięcią o Radiostacji Babice. Przy każdej tablicy czekają opowieść i zadanie, którego rozwiązanie pozwala odczytać kolejną część meldunku. Dopiero zebranie wszystkich grup szyfrowych i ułożenie ich we właściwej kolejności przywróci głos Centrali i odsłoni sekret Radiostacji.

🎴🗺️ Kartę gracza wraz z mapą można odebrać w Domu Kultury Stare Babice przy ul. Południowej 2A w Zielonkach-Parceli i stamtąd rozpocząć przejazd śladami dawnej łączności.

🫡 Powodzenia! Niech ostatni meldunek Centrali zabrzmi ponownie.

Karta gracza i zasady gry dostępne tutaj: 👉https://stare-babice.pl/wp-content/uploads/2026/07/Karta-po-montazu-Babice-A4.pdf

Plansze 1-8:👉 https://stare-babice.pl/wp-content/uploads/2026/07/plansze1-8-Babice-druk.pdf

Dom Kultury Stare Babice

24/07/2026

Tatrzański Park Narodowy

W Polsce są tylko jedne góry o prawdziwie alpejskim charakterze. Strzeliste turnie, skalne ściany, głębokie doliny i ponad sześćset jaskiń sprawiają, że Tatry od ponad dwóch stuleci fascynują podróżników, naukowców i taterników. To najwyższe, najbardziej wymagające i jednocześnie najczęściej odwiedzane góry naszego kraju.

Symbol parku: Kozica
Utworzony: 30 października 1954 r.
Powierzchnia: 211,64 km²
Położenie: województwo małopolskie, granica Polski i Słowacji

Tatry zajmują zaledwie około 1% powierzchni wszystkich polskich gór, a mimo to skupiają największą liczbę unikatowych gatunków roślin i zwierząt oraz najbardziej spektakularne krajobrazy. To jedyne góry w Polsce o charakterze wysokogórskim, gdzie granica lasu ustępuje miejsca kosodrzewinie, halom i nagim granitowym turniom.

Tatry są najmłodszymi górami w Polsce. Powstały około 20 milionów lat temu podczas orogenezy alpejskiej, kiedy potężne siły wypiętrzyły dno dawnego oceanu. Ich obecny wygląd zawdzięczamy lodowcom, które jeszcze kilkanaście tysięcy lat temu wypełniały najwyższe doliny. To właśnie one wyrzeźbiły charakterystyczne kotły polodowcowe, doliny U-kształtne i jeziora zwane stawami. Dzięki temu Tatry przypominają krajobrazy Alp, choć są od nich znacznie niższe.

Symbolem parku jest kozica tatrzańska – zwierzę doskonale przystosowane do życia na stromych skałach. Towarzyszy jej równie słynny świstak, którego donośny gwizd od pokoleń ostrzega mieszkańców gór przed niebezpieczeństwem. W tatrzańskich lasach - a czasem i na szlakach turystycznych - można spotkać nie tylko jelenie czy sarny, ale także niedźwiedzie brunatne.

Tatry zachwycają nie tylko szczytami. Morskie Oko, Dolina Pięciu Stawów Polskich, Dolina Kościeliska, Giewont czy Kasprowy Wierch należą do najbardziej rozpoznawalnych miejsc w Polsce. Jednak prawdziwe piękno Tatr często odkrywa się z dala od najpopularniejszych tras – na mniej uczęszczanych szlakach, gdzie łatwiej usłyszeć świst wiatru.

To również kolebka polskiego taternictwa i ratownictwa górskiego. Właśnie tutaj rodziły się tradycje przewodnictwa górskiego, a od ponad stu lat nad bezpieczeństwem turystów czuwa TOPR – jedna z najbardziej cenionych służb ratowniczych na świecie.

Co moim zdaniem należy koniecznie odwiedzić?
• Morskie Oko
• Rysy – najwyższy szczyt Polski (2499 m n.p.m.) - moim zdaniem nieco mniej wymagające, choć dłuższe, jest podejście od strony słowackiej
• Dolinę Pięciu Stawów Polskich
• Dolinę Kościeliską
• Dolinę Chochołowską
• Orlą Perć – najsłynniejszy i najtrudniejszy szlak turystyczny w Polsce; z pewnością wymaga przygotowania i doświadczenia w turystyce wysokogórskiej, odradzam początkującym turystom.

Ciekawostki nieoczywiste:
Tatry od wieków stanowiły naturalną granicę między państwami, ale także drogę, którą przemieszczali się pasterze, kupcy i kurierzy. Podczas II wojny światowej prowadziły tędy szlaki kurierskie Armii Krajowej na Węgry, umożliwiające przerzut ludzi, meldunków i materiałów dla Polskiego Państwa Podziemnego.
Na terenie Tatrzańskiego Parku Narodowego znajduje się ponad 650 jaskiń, choć tylko kilka z nich jest udostępnionych do zwiedzania. Najdłuższa po polskiej stronie to Jaskinia Wielka Śnieżna – ma ponad 24 kilometry poznanych korytarzy i wciąż kryje wiele tajemnic.

Wskazówka praktyczna:
Tatry nie wybaczają lekceważenia pogody. Nawet jeśli w Zakopanem świeci słońce, na grani może panować silny wiatr, mgła lub burza. Przed każdą wycieczką sprawdź prognozę TPN i TOPR, wyjdź wcześnie rano i pamiętaj, że zawrócenie ze szlaku nigdy nie jest porażką. Góry będą czekały na Ciebie także następnego dnia, miesiąca i kolejnego roku.

Oficjalna strona: Tatrzański Park Narodowy, https://tpn.pl

22/07/2026

Bieszczadzki Park Narodowy

Są góry, które zdobywa się dla widoków. Są też takie, do których wraca się dla ciszy. W Bieszczadach istnieją rejony, gdzie nadal można przez wiele godzin wędrować szlakiem i nie spotkać nikogo. Bieszczadzki Park Narodowy jest miejscem wyjątkowym właśnie dlatego, że pomimo coraz większego zainteresowania wędrówkami w tym miejscu, nadal namacalne jest doświadczenie przestrzeni i poczucie prawdziwej dzikości.

Symbol parku: Ryś
Utworzony: 1973 r.
Powierzchnia: 292,02 km²
Położenie: najdalej wysunięty na południowy-wschód kraniec Polski, województwo podkarpackie, przy granicy ze Słowacją i Ukrainą

Bieszczadzki Park Narodowy chroni najwyższe partie polskich Bieszczadów – najbardziej na wschód wysuniętego pasma polskich Karpat. To kraina rozległych połonin, starych bukowych lasów i dolin, z których zniknęły całe wsie. Krajobraz wydaje się surowy, ale właśnie w tej prostocie tkwi jego niezwykłe piękno.
Najbardziej charakterystycznym elementem Bieszczadów są połoniny – rozległe górskie łąki położone ponad granicą lasu. W Polsce występują niemal wyłącznie tutaj. Wędrując Połoniną Wetlińską czy Caryńską, można podziwiać panoramy obejmujące nie tylko polskie szczyty, ale także góry Słowacji i Ukrainy.
Park jest ostoją największych drapieżników Europy. Żyją tu niedźwiedzie brunatne, wilki, rysie oraz żbiki. Spotkanie z nimi należy co prawda do rzadkości, ale sama świadomość, że wędrujemy po ich naturalnym domu, nadaje bieszczadzkim szlakom wyjątkowy charakter. W lasach rosną jedne z najlepiej zachowanych buczyn karpackich, a jesienią ich złote i czerwone barwy tworzą jedne z najpiękniejszych krajobrazów w Polsce.

Bieszczady są również miejscem szczególnym pod względem historii. Po II wojnie światowej i akcji „Wisła” wiele miejscowości zostało opuszczonych. Do dziś wędrowcy odnajdują jedynie stare sady, kamienne piwnice, fundamenty domów i cmentarze, które przypominają o dawnych mieszkańcach tych gór. To sprawia, że każda wędrówka staje się nie tylko spotkaniem z przyrodą, ale także z historią.

Bieszczady zbudowane są z fliszu karpackiego – naprzemiennych warstw piaskowców i łupków osadzanych na dnie pradawnego oceanu miliony lat temu. Podczas wypiętrzania Karpat skały zostały sfałdowane i wyniesione ku górze, a przez kolejne tysiąclecia wiatr, mróz i woda nadały im dzisiejszy, łagodny kształt. Charakterystyczne połoniny są natomiast efektem zarówno naturalnych warunków klimatycznych, jak i wielowiekowej działalności pasterskiej.

Bieszczadzki Park Narodowy jest częścią Międzynarodowego Rezerwatu Biosfery „Karpaty Wschodnie” UNESCO – pierwszego na świecie trójstronnego rezerwatu biosfery, obejmującego obszary Polski, Słowacji i Ukrainy. Dodatkowo fragmenty jego naturalnych buczyn znajdują się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO jako część obiektu „Pradawne i pierwotne lasy bukowe Karpat i innych regionów Europy”.

Co warto zobaczyć?
• Tarnicę – najwyższy szczyt polskich Bieszczadów (1346 m n.p.m.)
• Połoninę Wetlińską
• Połoninę Caryńską
• Bukowe Berdo
• Dolinę Górnego Sanu
• Schron „Chatka Puchatka”

Ciekawostka nieoczywista:

Moim zdaniem połoniny najlepiej poznawać wcześnie rano. Nie tylko dlatego, że światło jest wtedy najpiękniejsze. Latem po południu w Bieszczadach często rozwijają się burze, a otwarte grzbiety nie dają schronienia. Wyruszając przed godziną 8.00, zwiększasz szansę na spotkanie z budzącą się do życia przyrodą.

Oficjalna strona: Bieszczadzki Park Narodowy, https://bdpn.gov.pl/

20/07/2026

Słowiński Park Narodowy

Czy w Polsce można zobaczyć pustynię? Tak, niejedną – jest i taka, która „żyje”. W Słowińskim Parku Narodowym wiatr każdego dnia przesuwa tysiące ton piasku, a krajobraz, który dziś zachwyca turystów, za kilka lat może wyglądać zupełnie inaczej.

Symbol parku: Mewa srebrzysta
Utworzony: 1 stycznia 1967 r.
Powierzchnia: 327,44 km²
Położenie: województwo pomorskie, pomiędzy Łebą i Rowami

Słowiński Park Narodowy jest jednym z zaledwie dwóch parków narodowych w Polsce, których granicę wyznacza Bałtyk. Większość odwiedzających przyjeżdża tu dla słynnych ruchomych wydm, ale park kryje znacznie więcej niż tylko "polską Saharę". Niemal dwie trzecie jego powierzchni zajmują wody – morze, jeziora Łebsko i Gardno oraz rozległe obszary bagienne i torfowiska. To właśnie ta różnorodność sprawia, że jest jednym z najcenniejszych przyrodniczo miejsc na naszym wybrzeżu.

Największą atrakcją pozostają ruchome wydmy. Wędrują pod wpływem dominujących wiatrów z zachodu na wschód, zasypując lasy, odsłaniając stare pnie drzew i nieustannie zmieniając krajobraz. Spacer po Wydmie Łąckiej daje niezwykłe wrażenie przebywania na pustyni, choć z jednej strony słychać szum Bałtyku, a z drugiej widać błękit Jeziora Łebsko.

Park jest ostoją setek gatunków ptaków wodnych i błotnych. Jesienią i wiosną staje się jednym z najważniejszych przystanków dla ptaków migrujących między północą Europy a Afryką. Żyją tu także foki szare, które coraz częściej można obserwować odpoczywające na plażach, oraz liczne gatunki roślin przystosowanych do życia w surowych warunkach nadmorskich.

Nazwa parku przypomina o Słowińcach – niewielkiej grupie ludności zamieszkującej niegdyś te tereny. Ich historię i kulturę można poznać w Muzeum Wsi Słowińskiej w Klukach, które stanowi doskonałe uzupełnienie wizyty w parku.

Dzisiejszy krajobraz Słowińskiego Parku Narodowego ukształtował się po ustąpieniu ostatniego lądolodu około 12 tysięcy lat temu. Morze stopniowo usypywało piaszczystą mierzeję, odcinając dawne zatoki od Bałtyku i tworząc jeziora przybrzeżne – między innymi Łebsko i Gardno. Wiatr do dziś przenosi piasek z plaży w głąb lądu, budując wydmy, które potrafią przesuwać się nawet o kilka metrów rocznie.

Słowiński Park Narodowy powstał przede wszystkim po to, aby chronić unikatowe ruchome wydmy i jeziora przymorskie. Już dziesięć lat po jego utworzeniu został włączony do Światowej Sieci Rezerwatów Biosfery UNESCO, a później objęto go także ochroną w ramach Konwencji Ramsarskiej jako obszar wodno-błotny o znaczeniu międzynarodowym. Dziś należy do najcenniejszych przyrodniczo terenów chronionych Europy.

Co warto zobaczyć?
• Wydmę Łącką
• Wydmę Czołpińską
• Latarnię morską w Czołpinie
• Jezioro Łebsko
• Rowokół – doskonały punkt widokowy
• Muzeum Słowińskiego Parku Narodowego i Osadę Latarników w Czołpinie

Ciekawostka nieoczywista:
Ruchome wydmy Słowińskiego Parku Narodowego należą do największych i najlepiej zachowanych w Europie. Niektóre z nich przemieszczają się nawet o kilka metrów w ciągu roku, zasypując wszystko, co napotkają na swojej drodze.

Więcej informacji: Słowiński Park Narodowy, https://spn.gov.pl/

15/07/2026

WKPT na szlaku!
Karkonosze, Mała Japonia.

Czy można odnaleźć Japonię pośród karkonoskich granitów, szumu górskich potoków i świerkowych lasów? Okazuje się, że tak – i to zaledwie kilkanaście kilometrów od Świątyni Wang.

Kiedy większość turystów przyjeżdża w Karkonosze, ich plany są podobne: zdobyć Śnieżkę, zobaczyć Wodospad Kamieńczyka, przejść do Samotni albo odwiedzić zamek Chojnik. Niewielu spodziewa się jednak, że u podnóża tych samych gór czeka miejsce, które przenosi wyobraźnię na drugi koniec świata, ukryte gdzieś pomiędzy Zbiornikiem Sosnówka a właśnie Chojnikiem…

W Przesiece, niewielkiej miejscowości położonej pomiędzy Jelenią Górą a Karpaczem, powstała Mała Japonia – Ogród Japoński Siruwia. Nie jest to jednak próba wiernego odtworzenia fragmentu Kraju Kwitnącej Wiśni. To raczej spotkanie dwóch kultur, które – choć dzielą je tysiące kilometrów – zadziwiająco dobrze odnajdują wspólny język.

Pomysł narodził się z pasji właścicieli ogrodu. Po licznych podróżach do Japonii zauważyli, że tamtejsza filozofia projektowania ogrodów doskonale współgra z karkonoskim krajobrazem. Granitowe skały, szemrzące potoki, stare buki i świerki, naturalne ukształtowanie terenu – wszystko to przypomina elementy, które od wieków tworzą klasyczne ogrody japońskie. Zamiast więc walczyć z naturą, postanowili ją podkreślić.

Spacerując po ogrodzie, można zobaczyć klony palmowe o misternie powycinanych liściach, kwitnące azalie i rododendrony, formowane sosny, bambusy, magnolie, irysy oraz starannie pielęgnowane bonsai. Wiosną uwagę przyciągają ozdobne wiśnie – sakury – a jesienią klony zamieniają ogród w mozaikę czerwieni, pomarańczy i złota. Każda roślina została dobrana tak, aby współtworzyła harmonijną całość z karkonoską przyrodą, a nie z nią konkurowała.

Na terenie kompleksu znajduje się również Muzeum Samurajów, jedno z najbardziej niezwykłych miejsc tego typu w Polsce. Można tu zobaczyć oryginalne zbroje samurajskie z epoki Edo, hełmy kabuto, maski menpō, miecze oraz elementy uzbrojenia, które przez stulecia towarzyszyły wojownikom Japonii. Szczególną uwagę przyciąga liczący około ośmiuset lat miecz tachi, pochodzący z okresu Kamakura – prawdziwy świadek historii dawnej Japonii.
Dzięki tym eksponatom łatwiej zrozumieć, że samuraj był nie tylko wojownikiem. Był również człowiekiem kierującym się zasadami honoru, dyscypliny i odpowiedzialności. To wartości, które od wieków zajmują ważne miejsce w japońskiej kulturze.

Spacer po ogrodzie najlepiej odbywać bez pośpiechu. W Japonii uważa się, że ogród nie służy wyłącznie do oglądania – ma skłaniać do zatrzymania się, wyciszenia i dostrzegania szczegółów. Kropla wody spływająca po kamieniu, delikatny ruch liści na wietrze czy odbicie drzew w tafli stawu stają się wtedy równie ważne jak najokazalsze rośliny.

Jeżeli więc podczas pobytu w Karkonoszach zechcecie na kilka godzin zamienić górskie szlaki na spokojny spacer, warto odwiedzić Przesiekę. To jedna z tych atrakcji, które trudno porównać z czymkolwiek innym w Polsce. Nie dlatego, że przenosi Japonię do Karkonoszy, lecz dlatego, że pokazuje, jak pięknie mogą spotkać się dwie odległe kultury, gdy łączy je wspólny szacunek dla natury.

Nazwa miejsca: Mała Japonia – Ogród Japoński Siruwia
Gdzie: Przesieka, Karkonosze

13/07/2026

Kampinoski Park Narodowy

Czy można w ciągu pół godziny opuścić centrum europejskiej stolicy i znaleźć się wśród wydm, bagien i łosi? Tak. Kampinoski Park Narodowy jest jednym z nielicznych parków narodowych na świecie położonych w bezpośrednim sąsiedztwie wielomilionowej metropolii. To prawdziwa dzika puszcza tuż za rogatkami Warszawy.

Symbol parku: Łoś
Utworzony: 16 stycznia 1959 r.
Powierzchnia: 385,44 km²
Położenie: województwo mazowieckie, na północny zachód od Warszawy

Na pierwszy rzut oka trudno uwierzyć, że zaledwie kilkanaście kilometrów od Starego Miasta w Warszawie rozciąga się jeden z najcenniejszych kompleksów leśnych w Europie. Kampinoski Park Narodowy to pozostałość dawnej Puszczy Kampinoskiej – miejsca, gdzie od wieków współistnieją lasy, bagna i piaszczyste wydmy.
Najbardziej niezwykłą cechą parku jest właśnie ten kontrast. W niewielkiej odległości od siebie znajdują się wysokie wydmy śródlądowe porośnięte sosnami oraz podmokłe olsy i torfowiska. Taki układ krajobrazu jest zjawiskiem rzadkim w skali Europy i sprawia, że spacer po Kampinosie przypomina wędrówkę przez kilka różnych krain przyrodniczych.
Ten niezwykły krajobraz narodził się około 12 tysięcy lat temu, gdy kończyło się ostatnie zlodowacenie. Tędy płynęła potężna Prawisła, niosąc ogromne ilości piasku. Gdy rzeka zmieniła bieg, wiatr usypał z dawnych ławic i wysp piaszczyste wydmy, a opuszczone koryta stopniowo zamieniły się w bagna i torfowiska. Dlatego podczas jednego spaceru można przejść z suchego sosnowego boru na wydmie do podmokłego olsu – krajobrazu ukształtowanego przez lodowiec i wodę.
Symbolem parku jest łoś – największy przedstawiciel rodziny jeleniowatych w Polsce. Dzięki wieloletniej ochronie Kampinos stał się jedną z najważniejszych ostoi tego gatunku. Spotkanie z łosiem podczas porannego spaceru nie należy tu do rzadkości, choć zawsze wymaga cierpliwości i odrobiny szczęścia.
Park zamieszkują również bobry, wydry, wilki, rysie i ponad 150 gatunków ptaków lęgowych.
Historia Kampinosu jest równie fascynująca jak jego przyroda. W 1410 roku król Władysław Jagiełło maszerował przez Puszczę na Pola Grunwaldu. W czasie Powstania Styczniowego w puszczy działały oddziały powstańcze, w latach wojennych bywała schronieniem dla żołnierzy Armii Krajowej i miejscem koncentracji oddziałów Grupy Kampinos. W pobliskich Palmirach Niemcy dokonali jednej z największych egzekucji polskiej inteligencji podczas okupacji. Dziś Cmentarz i Muzeum w Palmirach przypominają o tych tragicznych wydarzeniach i należą do najważniejszych miejsc pamięci narodowej.
Wyjątkowość Kampinoskiego Parku Narodowego dostrzegł również świat. W 2000 roku został wpisany na listę Rezerwatów Biosfery UNESCO, jako obszar o wyjątkowym znaczeniu dla ochrony przyrody i zrównoważonego rozwoju.

Co warto zobaczyć?
• Ośrodek Dydaktyczno-Muzealny w Granicy
• Cmentarz i Muzeum – Palmiry oraz pozostałości po Centralnej Składnicy Amunicji
• Rezerwat Sieraków
• Wydmy okolic Truskawia i Granicy
• Sieć ponad 360 km szlaków pieszych

Ciekawostka nieoczywista:
Kampinoski Park Narodowy od wielu lat prowadzi działania związane z odtwarzaniem terenów podmokłych oraz ochroną populacji łosia i innych dużych ssaków. Coraz większą uwagę poświęca się również renaturyzacji dawnych mokradeł, dzięki którym poprawiają się warunki życia wielu gatunków ptaków, płazów i owadów.

Wskazówka praktyczna:
Większość turystów wybiera Kampinos w środku dnia, tymczasem najlepszą porą na wędrówkę jest wczesny poranek lub ostatnie dwie godziny przed zachodem słońca. Wtedy szansa na spotkanie łosia jest zdecydowanie większa, a las odsłania swoje najspokojniejsze oblicze. Pamiętajmy jednak, że obserwujemy zwierzęta z bezpiecznej odległości i nigdy nie próbujemy do nich podchodzić.

Więcej informacji: Kampinoski Park Narodowy https://kampn.gov.pl/

10/07/2026

Biebrzański Park Narodowy

Największy park narodowy w Polsce nie chroni ani wysokich gór, ani wielkich jezior. Jego największym skarbem są bagna. To tutaj przyroda od tysięcy lat wyznacza własny rytm, a człowiek pozostaje jedynie uważnym gościem.

Symbol parku: Batalion (Calidris pugnax)
Utworzony: 9 września 1993 r.
Powierzchnia: 592,23 km²
Położenie: województwo podlaskie, dolina Biebrzy

Biebrzański Park Narodowy to miejsce wyjątkowe nie tylko w Polsce, ale i w Europie. Chroni największy w Europie Środkowej zwarty kompleks naturalnych torfowisk niskich i bagien. Nie znajdziemy tu wysokich szczytów ani spektakularnych wodospadów – zamiast tego są rozległe rozlewiska, meandrująca rzeka, podmokłe łąki i bezkresne trzcinowiska, które każdej wiosny zamieniają dolinę Biebrzy w ogromne jezioro.
To prawdziwy raj dla miłośników ptaków. Stwierdzono tu ponad 270 gatunków, a wiele z nich znajduje na biebrzańskich mokradłach jedne z najważniejszych miejsc lęgowych w Europie. Wiosną powietrze wypełnia klangor żurawi, na łąkach tokują bataliony, a cierpliwi obserwatorzy mogą wypatrzyć niezwykle rzadką wodniczkę – jednego z najbardziej zagrożonych ptaków naszego kontynentu.
Choć symbolem parku jest batalion, większość turystów kojarzy Biebrzę z łosiem. I słusznie – dolina Biebrzy jest największą ostoją tego gatunku w Polsce. Spotkanie z tym majestatycznym zwierzęciem o świcie lub pod wieczór należy do największych atrakcji każdej wizyty.
Park jest również domem dla wilków, rysi, bobrów, wydr oraz ponad 900 gatunków roślin. Na torfowiskach rosną owadożerne rosiczki i liczne gatunki storczyków, doskonale przystosowane do życia w trudnych warunkach podmokłych siedlisk.
Biebrza to także historia. W granicach parku znajduje się Twierdza Osowiec – jedna z najlepiej zachowanych rosyjskich fortyfikacji z XIX wieku. Podczas I wojny światowej zasłynęła bohaterską obroną przed wojskami niemieckimi, a wydarzenia z sierpnia 1915 roku przeszły do historii jako słynny „Atak Umarłych”.
Dziś Biebrzański Park Narodowy prowadzi liczne działania na rzecz ochrony mokradeł i przywracania naturalnych stosunków wodnych. To dzięki nim dolina Biebrzy pozostaje jednym z najcenniejszych obszarów przyrodniczych Europy. Dzięki monitoringowi przyrodniczemu potwierdzana jest dobra kondycja populacji łosi, wilków i rysi, a działania hydrologiczne pomagają zachować naturalny charakter doliny Biebrzy.

Co warto zobaczyć?
• Czerwone Bagno
• Twierdzę Osowiec
• Carską Drogę
• Ścieżkę edukacyjną i wieżę widokową Długa Luka
• Spływ kajakowy Biebrzą

Ciekawostka nieoczywista:
Biebrzański Park Narodowy jest większy od powierzchni Warszawy. Jego 592 km² sprawiają, że jest największym parkiem narodowym w Polsce i jednym z największych obszarów chronionych mokradeł w Europie.

Wskazówka praktyczna:
Jeżeli planujesz przejazd Carską Drogą, szczególnie o świcie lub po zachodzie słońca, jedź bardzo ostrożnie. Łosie często wychodzą w pobliże jezdni, a zdarza się, że odpoczywają również na nagrzanym asfalcie. Miałem okazję obserwować takie sytuacje kilkukrotnie. Wolniejsza jazda zwiększa szansę na niezwykłą obserwację tych zwierząt, ale przede wszystkim zapewnia bezpieczeństwo zarówno ludziom, jak i mieszkańcom parku.

Więcej informacji: Biebrzański Park Narodowy https://bbpn.gov.pl

---
Ilustracja: dwie inteligencje.