Instytut Sobieskiego

05/10/2026

🚀 YOUNG Sobieski: zaprojektujmy przyszłość zamiast tylko o niej rozmawiać. Jak wygląda droga do sukcesu w świecie pełnym zmian? Jak powinna wyglądać edukacja przyszłości? Jak młodzi mogą wejść do europejskiej polityki? Jak projektować rozwiązania dla najważniejszych wyzwań Polski? I jak budować siłę oraz rozpoznawalność Polski na świecie?

Na te pytania odpowiemy podczas ścieżki YOUNG Sobieski.
To dzień pełen rozmów i warsztatów, w których uczestnicy nie będą jedynie słuchać ekspertów – będą pracować nad pomysłami, konfrontować perspektywy i tworzyć własne rekomendacje.

🚀Agenda YOUNG Sobieski:
10:00–10:50 | Q&A z Prezesem Rafałem Brzoską: Czy da się zaprojektować własny sukces? Przedsiębiorczość, ambicja i odwaga w świecie, który nie stoi w miejscu.

11:00–12:00 | Warsztat: Budowanie nowego kierunku studiów przyszłości. Jak kształcić kompetencje, których Polska będzie potrzebować?

12:00–13:00 | Warsztat: Europa potrzebuje liderów. Jak zdobyć pracę w instytucjach Unii Europejskiej? Symulacja testów EPSO.

13:00–14:15 | Warsztat: Gdybyś dostał rok na naprawę Polski – od czego byś zaczął? Wybierz problem. Zbierz argumenty. Zderz perspektywy. Wypracuj rekomendacje.

16:00–17:00 | Warsztat: Przedstawmy POLSKĘ światu. Soft power, kultura, technologie - zaprojektujmy opowieść o Polsce.

17:00–18:00 | Q&A z Ministrem Bartoszem Grodeckim: A jeśli następny kryzys wydarzy się jutro? Jak zaprojektować państwo odporne na kryzysy?

📋 Pełna agenda: https://ideedlapolski.pl/agenda?venues=a2da9fa0-986e-4f83-91dd-a3c05f455d52
📝 Rejestracja na warsztaty: https://ideedlapolski.pl/registration

🚀YOUNG Sobieski to przestrzeń dla tych, którzy chcą być częścią zmiany – nie tylko jej obserwatorami. Dołącz i zaprojektujmy przyszłość razem.

🚀 Otwieramy drugą scenę Forum Idee dla Polski 2026!

W tym roku Forum zyskuje nową przestrzeń – scenę Young Sobieski, skierowaną do młodego pokolenia.

Bo rozmowa o tym, jak powinno działać państwo w kolejnej dekadzie, nie może odbywać się bez tych, którzy będą je współtworzyć.

Na scenie Young Sobieski będziemy rozmawiać m. in. o:
🎓 budowaniu nowych kierunków studiów przyszłości,
🇵🇱 polskim soft power,
🇪🇺 karierze młodych ludzi w instytucjach Unii Europejskiej,
🛡️ bezpieczeństwie i odporności państwa,
💡 oraz o tym, jak młode pokolenie może realnie wpływać na przyszłość Polski.

Young Sobieski to nie tylko słuchanie. To przestrzeń do dyskusji, zadawania pytań i szukania własnych odpowiedzi na wyzwania, przed którymi stoi Polska.

Już wkrótce opublikujemy pełną agendę warsztatów i spotkań w ramach Young Sobieski.

📅 19 października 2026
📍 Centrum Nauki Kopernik, Warszawa
👉 Rejestracja: https://ideedlapolski.pl/registration

04/10/2026

📈 Produktywność pracy w Trójmorzu rośnie – i to dynamicznie!

W latach 2004–2022 Polska zwiększyła swoją produktywność pracy z 60 do 83% średniej UE-27 – to najwyższy bezwzględny wzrost wśród państw Europy Środkowo-Wschodniej.

Jeszcze większą dynamikę odnotowały m.in. Litwa (+32 p.p.), Rumunia (+33 p.p.) i Estonia (+28 p.p.).

🇸🇮🇨🇿🇪🇪Dziś liderami produktywności pracy w Trójmorzu są Słowenia (65,3 USD/h), Czechy (58,2 USD/h) i Estonia (52,1 USD/h). Ich doświadczenia pokazują znaczenie integracji z zachodnimi sieciami inwestycji i łańcuchami dostaw.

Dlaczego o tym mówimy? Bo rosnąca produktywność to jeden z kluczowych warunków dalszego doganiania gospodarek Europy Zachodniej i wzmacniania konkurencyjności całego regionu.

📖 Więcej w raporcie Instytutu Sobieskiego „Czas Trójmorza: Nowy głos Europy w G20": https://sobieski.org.pl/raport-czas-trojmorza-nowy-glos-europy-w-g20-juz-dostepny/

Jadwiga Emilewicz Marcin Chludziński Leszek Skiba

03/10/2026

📊 Spory dotyczące WIBOR-u mogą generować dla sektora bankowego nie tylko koszty zwrotu należności, ale również istotne koszty odsetkowe.

Jak pokazuje analiza Instytutu Sobieskiego, przy założeniu 3-letniego okresu trwania sporu oraz niezmienności stopy referencyjnej NBP, odsetki ustawowe mogą odpowiadać 27,75% wartości roszczenia.

W zależności od przyjętego scenariusza rozstrzygnięcia oraz prawdopodobieństwa wniesienia pozwu, szacunkowe koszty odsetkowe wynoszą:

🔹12,7 mld zł – przy scenariuszu 50%/15%,
🔹19,5 mld zł – przy scenariuszu 75%/25%,
🔹23,3 mld zł – przy scenariuszu 85%/35%.

❗️W alternatywnym scenariuszu wartości te rosną odpowiednio do 21,1 mld zł, 32,6 mld zł i 39,6 mld zł.

📘 Jakie mogą być łączne konsekwencje finansowe podważania WIBOR-u dla sektora bankowego? Tego dotyczy najnowszy raport Instytutu Sobieskiego „Wpływ podważenia stawki referencyjnej WIBOR na stabilność sektora finansowego oraz na gospodarkę Polski".

🔗 Przeczytaj pełną analizę: https://sobieski.org.pl/wplyw-podwazania-stawki-referencyjnej-wibor-na-stabilnosc-sektora-finansowego-oraz-na-gospodarke-polski/

Narodowy Bank Polski

02/10/2026

🚨 Czy polska motoryzacja uratuje polską armię? Sprawdź to!
Czy niewykorzystane moce polskiej motoryzacji mogą realnie wspierać polską armię? Jak technologie rozwijane w cywilnych autach elektrycznych przekładają się na nowoczesne, autonomiczne systemy bojowe? I dlaczego recykling baterii oraz niezależność surowcowa stają się absolutnym priorytetem bezpieczeństwa narodowego?

Instytut Sobieskiego, międzynarodowa organizacja Transport & Environment (T&E) oraz Instytut Wschodniej Flanki zapraszają dziennikarzy, analityków i przedstawicieli branży na konferencję prasową połączoną z premierą przełomowego raportu: „Sektor elektromobilności na rzecz bezpieczeństwa Polski. Wstęp do strategii”.

📅 Kiedy: Poniedziałek, 6 października 2026 r., godz. 10:00
📍 Gdzie: Centrum Prasowe Polskiej Agencji Prasowej (PAP), ul. Bracka 6/8, Warszawa
📩 Akredytacje mediów: [email protected]

W obliczu rekordowych wydatków na obronność w 2026 roku (4,81% PKB, czyli ponad 200 mld zł), musimy odpowiedzieć na kluczowe pytanie: ile z tych środków przełoży się na trwały, krajowy potencjał technologiczny i przemysłowy?

Zapraszamy do udziału w dyskusji!

01/10/2026

📊 Sprawy sądowe dotyczące kredytów opartych na WIBOR-ze rosną.

Z danych Związku Banków Polskich analizowanych w raporcie Instytutu Sobieskiego wynika, że liczba spraw w toku w I instancji wzrosła z 654 w 2023 r. do 2728 w 2025 r. Oznacza to wzrost o ponad 300% w ciągu dwóch lat.

Równocześnie:

🔹269 spraw zakończono w I instancji w 2025 r.,
🔹154 sprawy zakończyły się prawomocnie,
🔹liczba postępowań zabezpieczających w toku wzrosła do 975.

Jednocześnie dane pokazują, że w sprawach zakończonych prawomocnie tylko jedno orzeczenie doprowadziło do unieważnienia umowy, a kwestie dotyczące samego wskaźnika WIBOR nie były przesłanką unieważnienia.

📘 Co oznacza rosnąca liczba sporów dla banków, kredytobiorców i stabilności sektora finansowego? Odpowiedzi szukamy w raporcie Instytutu Sobieskiego „Wpływ podważenia stawki referencyjnej WIBOR na stabilność sektora finansowego oraz na gospodarkę Polski".

🔗 Przeczytaj pełny raport: https://sobieski.org.pl/wplyw-podwazania-stawki-referencyjnej-wibor-na-stabilnosc-sektora-finansowego-oraz-na-gospodarke-polski/

Narodowy Bank Polski

01/10/2026

⚡Energia to dziś nie tylko kwestia cen i funkcjonowania sektora energetycznego. To kwestia bezpieczeństwa państwa, odporności gospodarki i strategicznej podmiotowości Polski oraz Europy Środkowo-Wschodniej.

Instytut Sobieskiego wraz z Fundacja Polska z Natury opublikował raport pt. „Energia i odporność w Polsce oraz Europie Środkowo-Wschodniej” – dokument otwierający szerszą debatę o przyszłości polskiej polityki energetycznej.

📊 540 mld euro – tyle państwa UE przeznaczyły na działania chroniące obywateli przed wysokimi cenami energii.

Jednocześnie zmienia się charakter zagrożeń i zależności. Infrastruktura energetyczna może stać się celem wojny, cyberataków czy sabotażu. Ograniczanie importu paliw nie oznacza zaś automatycznie pełnej autonomii – rośnie znaczenie surowców krytycznych, technologii, komponentów, oprogramowania i globalnych łańcuchów dostaw.

Dlatego pytanie nie brzmi już wyłącznie: jakiego miksu energetycznego potrzebujemy? Równie ważne są pytania o:
🔹 tempo transformacji,
🔹 jej koszty,
🔹 technologie i łańcuchy dostaw,
🔹 poziom akceptowanego ryzyka,
🔹 rolę państwa,
🔹 odporność infrastruktury,
🔹 oraz rodzaj zależności, które Polska i region są gotowe zaakceptować.

Raport nie przesądza o docelowym kształcie polskiej energetyki. Jego celem jest uporządkowanie najważniejszych dylematów i stworzenie podstaw do dalszej, strategicznej debaty.

👥 Autorzy raportu:
Hanna , Maciej , Paweł

Przy powstaniu raportu współpracowali:
Wanda Buk, Krzysztof Perycz-Szczepański, Konrad Szymański oraz Rada Fundacji Polska z Natury.

To dopiero pierwszy etap projektu. W 2026 roku wnioski z raportu będą dyskutowane podczas pięciu okrągłych stołów z udziałem przedstawicieli administracji, biznesu, przemysłu, sektora energetycznego i technologicznego oraz środowisk eksperckich. Proces będzie kontynuowany w 2027 roku, wraz z przygotowaniem białej księgi zawierającej wnioski i rekomendacje dla transformacji energetycznej w Polsce.

📘 Raport „Energia i odporność w Polsce oraz Europie Środkowo-Wschodniej” jest już dostępny: https://sobieski.org.pl/ix-2026-raport-otwarcia-energia-i-odpornosc-w-polsce-oraz-europie-srodkowo-wschodniej-konferencja-energy-resilience-2026/

Zapraszamy do lektury i udziału w debacie o tym, jak budować system energetyczny, który zapewnia jednocześnie bezpieczeństwo, odporność na kryzysy, konkurencyjność gospodarki i możliwości długofalowego rozwoju Polski i całego regionu.

Polskie Sieci Elektroenergetyczne S.A.

01/10/2026

Czechy są drugim najważniejszym partnerem Polski w handlu towarami i jednym z kluczowych partnerów dla polskiego przemysłu.

W 2025 roku wymiana handlowa między naszymi krajami przekroczyła 35 mld euro. Czechy są również jednym z najważniejszych kierunków dla polskiego eksportu, a w I połowie 2026 roku odpowiadały za 6,4% polskiego eksportu.

Podczas III edycji Forum Idee dla Polski zaprezentujemy raport “Tandem Polska-Czechy. Nowy sojusz gospodarczy w Europie” o strategicznym polsko-czeskim partnerstwie. Przyjrzymy się temu, jak rozwijać tę relację i lepiej wykorzystać jej potencjał dla polskiej gospodarki i przemysłu.

📅 19 października 2026
📍 Centrum Nauki Kopernik, Warszawa
👉 Rejestracja: https://ideedlapolski.pl/registration

01/10/2026

👵 Jak przekonać Polaków do dłuższej pracy? To dyskusja, której nie da się oddzielić od demografii – mniej osób w wieku produkcyjnym oznacza coraz większą presję na system emerytalny.

Bartosz Marczuk, Członek Zarządu Instytutu Sobieskiego, w rozmowie z „Rzeczpospolitą" przedstawia propozycję stopniowego podejścia do problemu wieku emerytalnego – od silnych zachęt do dłuższej aktywności zawodowej, przez powiązanie systemu emerytalnego z dzietnością, po docelową dyskusję o wieku emerytalnym na poziomie 65 lat dla obu płci.

💵Wśród proponowanych rozwiązań znalazła się m.in. premia 12 tys. zł za każdy dodatkowy rok pracy po osiągnięciu wieku emerytalnego, a także dopisywanie do kapitału emerytalnego matek kwot zależnych od liczby dzieci.

Rozpoczynamy dyskusję o podwyższeniu wieku emerytalnego, ponieważ jest to jeden z strategicznych elementów świadczeń społecznych.

📖 Przeczytaj rozmowę z Bartoszem Marczukiem w Rzeczpospolita: https://www.rp.pl/demografia/art45178301-trzy-kroki-na-drodze-do-wydluzenia-wieku-emerytalnego-troche-przekupstwo

30/09/2026

⚡ Czy tradycyjnej energetyce grozi koniec finansowania?
💬„Pieniądze na OZE się po prostu znajdują. A jeśli chodzi o węgiel, to niektóre banki mają wprost w statucie napisane, że nie wolno kredytować niczego związanego z energetyką węglową. Jednak te kredyty [na OZE] nie wspierają żadnych realnych inwestycji”.

Mirosław – ekspert Instytutu Sobieskiego na antenie Radia Wnet wypowiedział się na temat skutków obecnego podejścia do wprowadzania rozwiązań OZE.

🎙️ Posłuchaj całej rozmowy Mirosława Panka w Radio Wnet:
https://wnet.fm/audycje/stowarzyszenie-antywiatrakowcow-im-don-kichota/dr-miroslaw-panek-ostrzega-transformacja-energetyczna-w-polsce-zmierza-ku-kryzysowi

30/09/2026

🇨🇳🇩🇪 Chiny coraz mocniej konkurują z niemieckim przemysłem. Czy Polska jest przygotowana na zmianę modelu, na którym przez dekady opierała część swojego wzrostu?

Radosław Pyffel, Członek Zarządu Instytutu Sobieskiego w dziedzinie polityki międzynarodowej i Azji, w rozmowie z Radiem Wnet wskazuje na rosnącą presję chińskich firm na niemiecką gospodarkę – szczególnie w motoryzacji, nowych technologiach i przemyśle.

🇵🇱 Dla Polski ma to szczególne znaczenie. Znaczna część polskiego przemysłu działa jako podwykonawca niemieckich koncernów, dlatego osłabienie ich pozycji na światowych rynkach może przełożyć się również na polskich producentów i dostawców.

🎙️ Posłuchaj komentarza Radosława Pyffla w Radio Wnet: https://wnet.fm/2026/09/28/chiny-bezlitosnie-nokautuja-niemcy-rykoszetem-dostanie-polska-gospodarka