Instytut Sobieskiego

31/05/2026

🚧Czy nastąpi przerwa w kursowaniu samolotów? Jak konflikt na Bliskim Wschodzie wpływa na lotnictwo? – o tym w Puls Biznesu napisał Jakub Kluzinski, ekspert Instytutu Sobieskiego ds. lotnictwa.

🛢„Globalna presja na utrzymanie otwartej Cieśniny Ormuz jest ogromna, a rynki liczą na deeskalację napięć. Od początku maja notowania ropy brent spadły o około 23 proc., do 88 USD za baryłkę. Zachowuję jednak umiarkowany optymizm, bo skutki obecnego kryzysu na Bliskim Wschodzie będą odczuwalne jeszcze przez kilka miesięcy".

💵„Uderzają one głównie w mniejszych przewoźników, ponieważ stosowanie hedgingu jest kosztowne. Widzę ryzyko poważnych problemów finansowych wśród linii z Europy Środkowo-Wschodniej. O trudnościach finansowych już mówi łotewski airBaltic, a w trudnej sytuacji mogą znaleźć się również rumuński przewoźnik narodowy Tarom czy Croatia Airlines".

🛩️„Zawieszenie systemu ETS oraz wymogów dotyczących SAF wydaje się mało prawdopodobne. Znacznie bardziej realne jest zaostrzenie zasad konkurencji wobec przewoźników spoza Unii Europejskiej, przede wszystkim wobec takich linii jak Turkish Airlines, Emirates czy Qatar, które dziś nie muszą w pełni stosować się do unijnych wymogów emisji. Byłaby to forma częściowego wyrównania warunków konkurencji dla europejskich przewoźników".

📌Zapraszamy do zapoznania się pełnym artykułem: https://www.pb.pl/ryanair-wiecej-pasazerow-wieksza-baza-i-nowe-polaczenia-1262089

Wojna na Bliskim Wschodzie przyniosła jedynie chwilowe spowolnienie dla irlandzkiego niskokosztowca. Z krajowych lotnisk planuje przewieźć o cztery miliony pasażerów więcej, choć na horyzoncie są ryzyka, w tym rosnące koszty środowiskowe.

30/05/2026

🧮Umiesz liczyć, licz na siebie – Sebastian Meitz , ekspert Instytutu Sobieskiego skomentował dla Business Insider Polska europejską alternatywę dla artykułu 5 Paktu Północnoatlantyckiego:

🛡„Artykułu 42.7 nie należy postrzegać jako bezwzględnej gwarancji bezpieczeństwa. Powinniśmy przeprowadzić w Polsce debatę o rzeczywistych fundamentach bezpieczeństwa kraju. Mimo, że USA pozostają kluczowym gwarantem bezpieczeństwa Europy i filarem odstraszania na wschodniej flance NATO, obecna sytuacja międzynarodowa jasno pokazuje, że Polska musi konsekwentnie zwiększać własne zdolności obronne, rozwijać rezerwy, wzmacniać odporność społeczną oraz budować potencjał przemysłowy państwa".

⚖️„Działania te powinny być prowadzone z myślą przede wszystkim o naszych własnych interesach, ale osadzone w silnym sojuszu transatlantyckim. Oczywiście artykuł 42.7 posiada wagę zarówno polityczną, jak i prawną. Natomiast bez implementacji procedur, przejrzystych struktur dowodzenia, dostępnych zasobów i chęci sił politycznych do działania pozostaje on bardziej potencjalnym instrumentem niż pełnoprawnym gwarantem bezpieczeństwa".

📌Zapraszamy do zapoznania się z całym artykułem: https://businessinsider.com.pl/gospodarka/polska-miedzy-nato-a-ue-czy-artykul-427-gwarantuje-nam-bezpieczenstwo/qh550kg

Formalnie Traktat o Unii Europejskiej zobowiązuje kraje UE do pomocy państwu członkowskiemu, które padło ofiarą agresji. Sprawdzamy, co to oznacza w praktyce i czy Polska może traktować Unię jako g...

29/05/2026

Czy do Polski wraca demon bezrobocia?

💡 Bartosz Marczuk i Piotr Lewandowski analizują na kanale Sobieski: czy i dlaczego wraca bezrobocie, dlaczego w urzędach pracy zarejestrowanych jest prawie 1mln Polaków, kto powinien obawiać się o etat i które branże będą zatrudniać, a które zwalniać?

🗣️„Gdyby bezrobotni dostali pożyczkę na założenie działalności gospodarczej, wtedy automatycznie przestaliby się kwalifikować jako bezrobotni. Jeśli byłyby większe środki na szkolenia czy aktywizację zawodową, prawdopodobne jest, że wtedy te programy zaczęłyby działać efektywnie, a prawdą jest, że może nie każdemu pomagają, ale jest część osób, która korzysta z nich efektywnie i to dopasowanie pracowników do wakatów przy zwiększeniu środków byłoby efektywniejsze".

🗣️„Z informacji dostępnych ogólnie, wiemy, że w kancelariach prawnych, młodzi prawnicy, czyli tzw. juniorzy mają ogromne problemy, żeby dostać się do kancelarii, a właściciele wprost mówią, że sztuczna inteligencja likwiduje stanowiska juniorskie w kancelariach, a oni w ten sposób mogą stawiać na ludzi z doświadczeniem, czyli tzw. seniorów"

🗣️„W prawdzie kasandryczne wizje mają małe szanse spełnienia się, jednakże nasz rynek pracy nieco wyhamował i to jest jego generalna tendencja. Jeśli jeszcze mocniej zagłębimy się w dane i statystyki to sprawdza się myślenie kategoriami branż, sektorów i lokalizacji w celu określenia, gdzie wakaty będą występować, a gdzie niekoniecznie wolne stanowiska będą się pojawiać".

📌Zapraszamy do wysłuchania całej rozmowy. Linki w komentarzach!

29/05/2026

Procedura to jedna z najpopularniejszych ścieżek umożliwiających podjęcie pracy w strukturach UE - zarówno dla osób rozpoczynających karierę, jak i specjalistów zainteresowanych europejskim sektorem publicznym.
⭐ Już 8 czerwca zapraszamy na spotkanie online poświęcone zasadom rekrutacji oraz możliwościom zatrudnienia w instytucjach europejskich. Eksperci i praktycy związani z Parlamentem Europejskim oraz Komisją Europejską przedstawią m.in. proces rekrutacyjny, profile najczęściej poszukiwanych kandydatów oraz realia codziennej pracy w administracji UE.

📅 8 czerwca 2026 r. (poniedziałek)
🕔 17:00 - 19:00
💻 Online | MS Teams
❗ Udział bezpłatny | Obowiązkowa rejestracja

W programie m.in.:
▪️ procedura CAST krok po kroku,
▪️ rejestracja w bazach ,
▪️ możliwości rozwoju zawodowego w UE,
▪️ sesja Q&A z ekspertami i praktykami.

📩 Rejestracja i szczegóły: https://sobieski.org.pl/alternatywna-droga-do-pracy-w-ue-pracownicy-kontraktowi-cast/
Link do spotkania zostanie przesłany osobom zarejestrowanym do 8 czerwca 2026 r. do godz. 10:00.

Serdecznie zapraszamy do udziału!🙌

Parlament Europejski - Biuro w Polsce Komisja Europejska w Polsce

28/05/2026

📉 4,13 mln zł straty za tę samą liczbę badań. Tak wyglądają skutki zmian w finansowaniu diagnostyki obrazowej.

Na przykładzie Copernicus Podmiot Leczniczy w Gdańsku widać skalę problemu, z którym mierzyć będą się szpitale po zmianach w rozliczaniu badań TK i MR.

➡️ W 2025 r. placówka wykonała świadczenia o wartości 15,24 mln zł – w tym:
▪️ 7,45 mln zł w ramach kontraktu NFZ
▪️ 7,79 mln zł nadwykonań
NFZ pokrył całość świadczeń według pełnej stawki.

➡️ W 2026 r., przy tym samym wolumenie badań, szpital otrzymałby już tylko 11,11 mln zł:
▪️ 6,98 mln zł kontraktu
▪️ 4,13 mln zł za nadwykonania rozliczane w 50% stawki

📌 Efekt? Około 4,13 mln zł straty względem poprzedniego roku.

Zmiany w wycenie świadczeń powinny wspierać dostęp pacjentów do diagnostyki, a nie karać placówki za realizowanie potrzeb zdrowotnych.

❗️Zobacz jak zmienia się dostęp do diagnostyki w raporcie "Sytuacja pacjentów po zmianach w wycenie diagnostyki obrazowej”: https://sobieski.org.pl/sytuacja-pacjentow-po-zmianach-w-wycenie-diagnostyki-obrazowej/

27/05/2026

W Instytucie Sobieskiego odbyło się spotkanie z Ambasador Kanady, poświęcone perspektywom pogłębiania współpracy polsko-kanadyjskiej w obszarach gospodarki, energetyki oraz bezpieczeństwa.

📈Relacje między Polską a Kanadą wchodzą dziś w nową fazę dynamicznego rozwoju. Polski eksport do Kanady wzrósł w ostatnich latach o około 500%, a rosnąca intensywność kontaktów gospodarczych wskazuje na utrzymanie tego trendu w kolejnych latach.

⚡️Szczególne znaczenie w rozmowach zajęła energetyka. Kanada, dysponując znaczącymi zasobami surowcowymi, jednocześnie konsekwentnie rozwija sektor energetyki jądrowej oraz technologie . Polska pozostaje jednym z kluczowych partnerów Kanady w dialogu dotyczącym rozwoju nowoczesnej energetyki atomowej i budowy długoterminowego bezpieczeństwa energetycznego opartego na dywersyfikacji źródeł energii.

🛡Coraz istotniejszym filarem relacji staje się również współpraca obronna. Kanada była pierwszym państwem spoza UE, które podpisało program , a rosnąca liczba kontaktów między przedsiębiorstwami sektora defence tworzy przestrzeń do rozwoju wspólnych projektów technologicznych i przemysłowych.

Największy potencjał współpracy widoczny jest obecnie w obszarach:
• systemów antydronowych
• cyberbezpieczeństwa
• optyki i technologii obserwacyjnych
• sztucznej inteligencji
• technologii kosmicznych i satelitarnych

⛑Polska i Kanada coraz wyraźniej postrzegają bezpieczeństwo jako wspólne wyzwanie strategiczne - zarówno w kontekście wschodniej flanki NATO i regionu Morza Bałtyckiego, jak i bezpieczeństwa Arktyki oraz współpracy północnoamerykańskiej w ramach NORAD.

⚔️Rosyjska agresja przeciwko Ukrainie przyspieszyła strategiczne zbliżenie obu państw. Polska i Kanada budują dziś fundamenty trwałego partnerstwa opartego na wspólnych interesach gospodarczych, bezpieczeństwie energetycznym oraz współpracy technologicznej.

Dziękujemy Pani Ambasador za inspirującą i merytoryczną rozmowę.

Zapraszamy do zapoznania się z podsumowaniem spotkania: https://sobieski.org.pl/polska-kanada-partnerstwo-bezpieczenstwa-i-technologii/

26/05/2026

🖥️Instytut Sobieskiego zorganizował Polsko-Czeskie Seminarium Inwestycyjne poświęcone przyszłości współpracy gospodarczej naszego regionu. W dyskusji uczestniczyli przedstawiciele biznesu, finansów, przemysłu i środowisk eksperckich z Polski oraz Czech.

Rozmowy dotyczyły m.in.:
▪️ reindustrializacji Europy Środkowej
▪️ bezpieczeństwa energetycznego i infrastruktury krytycznej
▪️ transportu i kolei dużych prędkości
▪️ rozwoju technologii dual-use i odporności strategicznej
▪️ roli regionalnych instytucji finansowych we wspieraniu inwestycji

🇵🇱🇨🇿Uczestnicy podkreślali, że Ambasada RP w Pradze i Embassy of the Czech Republic in Poland / Ambasada Rep. Czeskiej w Polsce mają potencjał, by stać się jednym z kluczowych hubów przemysłowych i technologicznych Europy - pod warunkiem budowy silniejszej współpracy regionalnej i wspólnych kompetencji strategicznych.

📌Więcej o wydarzeniu na naszej stronie: https://sobieski.org.pl/suwerennosc-energetyka-transport-europa-srodkowa-wobec-wyzwan-nowej-geopolityki-polsko-czeskie-seminarium-inwestycyjne-w-instytucie-sobieskiego/

24/05/2026

🇺🇿🇵🇱Współpraca Polski i Uzbekistanu przed szczytem G20!

💡Dnia 19. maja w siedzibie IS miało miejsce spotkanie Radosław Pyffel, eksperta IS ds. Azji i polityki międzynarodowej oraz dr Janusz Wdzięczak, eksperta IS ds. ekonomii z przedstawicielami Uzbekistanu.

Stronę Uzbekistanu reprezentował:
🔹Eldor Tulyakov - Executive Director of the Development Strategy Center
🔹Shukhrat Polvonov - Deputy Chairman of the Supreme Court of the Republic of Uzbekistan
🔹Siroz Sayfulloev - radca ds. politycznych w Ambasadzie Republiki Uzbekistanu w Polsce

🔎W trakcie spotkania omawiane były kwestie szczytu G20 w Miami (na które zostały zaproszone obydwa kraje), wymiany doświadczeń Polski i Uzbekistanu w kwestii transportu miedzy Azją, a Europą, w tym tzw. middle corridor, demografii, rynku pracy, rewolucji technologicznej.

Spotkanie przebiegło w bardzo dobrej atmosferze i planujemy kontynuację wymiany myśli z naszymi uzbeckimi partnerami, czemu sprzyjać będzie bezpośrednie połączenie lotnicze Taszkient- Warszawa

23/05/2026

🌎Chińsko-amerykańska walka o dominację

💡Prof. Tomasz Grzegorz Grosse, ekspert Instytut Sobieskiego ds. geopolityki, udzielił komentarza w temacie szczytu chińsko-amerykańskiego w Pekinie dla Polskie Radio RDC:

🗣️"Stany Zjednoczone i Chiny raczej się nie dogadają w sprawie Tajwanu. Mają zbyt konfliktowe i sprzeczne interesy. Tym bardziej, że pojawiły się sugestie ze strony niektórych dziennikarzy i ekspertów, że Trump może przehandlować Tajwan za odblokowanie cieśniny Ormus. Jednak raczej się tak nie stanie, dlatego, że Tajwan jest zbyt cenny, żeby go sprzedawać w taki sposób".

🗣️"Chiny interesuje pobicie Amerykanów i wypchnięcie ich kompletnie z Azji i dominacja, nie regionalna, ale światowa. Geopolitycy i stratedzy amerykańscy mają świadomość, że wypchnięcie z Azji to również utrata zachodniej półkuli".

📌Zapraszamy do przesłuchania całego wywiadu:
https://www.rdc.pl/podcast/teleobiektyw_9ND4GT4ILHTeoLLavjSq?episode=ENChPF10phCw5sJagdLW

22/05/2026

🌍Czy Polska potrafi skutecznie budować wpływy na świecie?
💡Arkady Rzegocki, Angelika Gieraś oraz Danuta Nierada analizują na kanale Sobieski dlaczego kultura, media, biznes i społeczeństwo stają się częścią walki o międzynarodową pozycję państwa:

🗣️"Ciekawą rzeczą było to, że w momencie wybuchu pełnoskalowej wojny na Ukrainie, zobaczyliśmy, jak Rosja, która była zajęta czymś innym i nie miała czasu skupiać się na pilnowaniu złej opinii o Polsce. Doprowadziło to do upadku żelaznej kurtyny i nagle nasze działania oraz solidarność wobec Ukrainy bardzo ładnie odbiło się w światowej opinii".

🗣️"Musimy najpierw uwierzyć w to, że Polska ma ważną rolę do odegrania nie tylko w Europie Środkowo-Wschodniej, ale również w całej Europie. Jesteśmy państwem wolności i solidarności. Jeżeli tą ideę będziemy przekazywać innym, to będziemy mieli takie sukcesy w budowaniu wizerunku jak nasz wywiad w czasie II wojny światowej. Współpracujące z nim wywiady widziały, że Polska to coś więcej, niż partykularny interes".

📌Linki w komentarzach!