01/05/2026
Dziś obchodzimy Międzynarodowy Dzień Solidarności Ludzi Pracy ✊
Przy tej okazji warto wspomnieć, że zdecydowaną większość Dąbrowszczaków stanowiły osoby wywodzące się z klasy robotniczej, zazwyczaj zrzeszone w związkach zawodowych. Ich walka często zaczynała się na długo przed wyjazdem na hiszpańską wojnę domową. Na co dzień walczyły one o prawa socjalne i pracownicze oraz sprzeciwiały się wyzyskowi i kapitalizmowi. Wiele z nich doświadczyło nędzy na ziemiach II RP i zostało zmuszonych do emigracji ekonomicznej – najczęściej do Francji, gdzie pracowały w ciężkich warunkach, głównie jako górnicy. Dla nich – jak i dla całego ówczesnego ruchu lewicowego – walka o sprawę ludzi pracy i o zmianę ekonomiczną zastanego świata była zarazem walką z widmem faszyzmu rosnącego w siłę w całej Europie.
Dąbrowszczacy zdawali sobie sprawę z zagrożenia, jakie klasie robotniczej niesie ze sobą skrajna prawica w swojej najgorszej, autorytarnej formie. Widzieli, jak faszyzm dzieli pracownice i pracowników ze względu na pochodzenie i nastawia ich przeciwko sobie, odciągając od wspólnej walki o lepszy byt. Widzieli także, jak wielki kapitał wspiera faszystowskie elity, by rozbijać zorganizowany ruch robotniczy. Lewicowe rządy Drugiej Republiki Hiszpańskiej dawały natomiast nadzieję na nową rzeczywistość opartą na równości i sprawiedliwości społecznej, będąc jednocześnie symbolem zjednoczenia się sił postępowych – dlatego ochotnicy zdecydowali się stanąć w jej obronie.
Często podkreślamy, że wartości i ideały, które zaprowadziły polskich antyfaszystów i antyfaszystki do Hiszpanii, są wciąż aktualne. Choć dzisiejszy świat wygląda inaczej niż w czasach hiszpańskiego konfliktu, to o pewne wartości nadal trzeba walczyć: o prawa pracownicze, które wciąż nagminnie są łamane, o swobodne prawo do zrzeszania się w związki zawodowe i prawo do strajku, o godne życie ludzi pracy i godne pensje, o samoorganizację pracowniczą oraz o świat, w którym na pierwszym miejscu stawia się ludzi, a nie zyski wielkiego kapitału. Pamiętajmy, że bez walki socjalnej i zorganizowanego ruchu pracowniczego nie ma skutecznego antyfaszyzmu.
[Na fotografii widnieje sztandar uszyty przez Dąbrowszczaków dla polskich robotników we Francji. Widnieje na nim hasło: „Jedność ludu pracującego to śmierć faszyzmu!”]
