16/10/2025
⚖️ Cz. 1 — Zanim Sejm uchwali ustawę o zawodzie psychologa, porozmawiajmy o tym, czego w niej wciąż brakuje.
Ministerstwo wykonało ogromną pracę.
To dobry moment, by dopracować rozwiązania - bo bezpieczeństwo publiczne wymaga wiedzy o kwalifikacjach.
📊Ocena Skutków Regulacji do projektu #1344 zapowiada, że rejestr psychologów „pozwoli zweryfikować uprawnienia". W praktyce pokaże tylko, czy ktoś chce uzyskać prawo wykonywania zawodu – bez informacji o specjalizacji i zakresie kompetencji.
To zbyt mało, by obywatel mógł ocenić, czy dana osoba ma kwalifikacje do konkretnej pomocy lub usługi. Wszak czym innym zajmuje się psycholog szkolny, a czym innym psycholog transportu czy psycholog zdrowia.
W przypadku psychologii klinicznej powstaje jeszcze większa niejasność:
▪ czy „psychologiem klinicznym” jest osoba, która mając dyplom uczelni pracuje w podmiocie leczniczym,
▪ czy ta, która dodatkowo po studiach ukończyła formalne szkolenie specjalizacyjne w CMKP i zdała egzamin państwowy PESoz?
📄 OSR do projektu #1344 wskazuje ok. 200 tys. studentów i absolwentów psychologii.
Jednocześnie szacuje się, że tylko ok. 50 tys. osób wykonuje zawód psychologa w rozumieniu projektu, z czego ok. 5 tys. pracuje w systemie ochrony zdrowia.
A wśród wszystkich psychologów zaledwie 1 258 ma dyplom specjalisty w dziedzinie psychologii klinicznej (egzamin państwowy w CEM).
Co jeszcze ciekawsze – część opisowa OSR koncentruje się na problemach związanych ze zdrowiem psychicznym. To jednak tylko fragment pola, w którym faktycznie pracują psychologowie.
Ustawa bezpośrednio wpłynie na uczelnie, praktyki i szkolenia – a OSR tego w ogóle nie analizuje.
📉 Skoro OSR obejmuje jedynie fragment środowiska i rynku psychologii, Sejm nie dysponuje pełnymi danymi o skutkach wprowadzenia ustawy dla całej dyscypliny.
Tak zawężony zakres analizy może sugerować, że w praktyce projekt ma uregulować wybrane obszary specjalistyczne - np. psychologa klinicznego, sądowego, sportu, transportu czy edukacji. Wtedy należałoby rozważyć poprawkę doprecyzowującą zakres ustawy.
🔍 To ważny moment, by ten brak doprecyzować.
Bez tego nie da się zapewnić jakości usług ani bezpieczeństwa osób korzystających z pomocy i diagnozy psychologicznej.
W Wielkiej Brytanii zawód psychologa chroniony jest przez system 9 tytułów specjalistycznych.
👉 Dzięki temu wiadomo, kto musi być wpisany do publicznego rejestru, a kto może używać tytułu „psycholog” bez rejestracji - w zależności od kompetencji.
Dziś mamy szansę stworzyć nowoczesne prawo, które jasno określi odpowiedzialność i przygotowanie zawodowe psychologów.
Rejestr powinien pokazywać nie tylko formalny tytuł, ale także realne kompetencje – tak, by obywatele mieli pewność, że trafiają do właściwego specjalisty.