12/05/2026
Dzień dobry!
W dzisiejszej odsłonie Eduwtorku chcemy wyjść naprzeciw postępowi technicznemu i pochylić się nad formami czynności prawnych w erze cyfrowej.
Zgodnie z kodeksem cywilnym czynność prawna może być dokonana w dowolnej formie, o ile ustawa lub wola stron nie stanowią inaczej. W czasach cyfryzacji oprócz tradycyjnej formy pisemnej kluczową rolę odgrywają formy elektroniczne:
✓ dokumentowa (swobodna, np. e-mail)
✓ kwalifikowana (zrównana z pisemną, wymaga podpisu kwalifikowanego)
W myśl nowelizacji kodeksu cywilnego formy elektroniczne zapewniają szybkość, identyfikację stron oraz dowodową trwałość oświadczeń woli.
Klasyczna forma pisemna dokumentu polega na utrwaleniu oświadczenia woli na dokumencie papierowym i opatrzeniu go własnoręcznym podpisem osoby składającej oświadczenie. Podpis musi zostać złożony odręcznie i odzwierciedlać indywidualne cechy osoby podpisującej.
Forma dokumentowa czynności prawnej to oświadczenie woli złożone w postaci dokumentu, umożliwiające identyfikację osoby składającej oraz zapoznanie się z jego treścią. Nie wymaga własnoręcznego podpisu, co czyni ją mniej sformalizowaną niż forma pisemna, a jej celem jest usprawnienie obrotu.
Forma elektroniczna kwalifikowana jest równoważna formie pisemnej, wymaga złożenia oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzenia go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Istotną zmianą z perspektywy ostatnich lat jest rozpowszechnienie używania podpisu elektronicznego. Do zachowania elektronicznej formy czynności prawnej konieczne jest spełnienie dwóch warunków:
1) oświadczenie woli musi zostać złożone w postaci elektronicznej – w formie danych zapisanych i przesłanych za pomocą środków komunikacji elektronicznej;
2) oświadczenie musi zostać opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym.
Elektroniczna forma czynności prawnej przy zastosowaniu kwalifikowanego podpisu elektronicznego pełni funkcję zarówno identyfikacyjną, jak i dowodową. Jednocześnie gwarantuje, że oświadczenie pochodzi od konkretnej osoby oraz że jego treść nie została zmieniona po podpisaniu.
Projekt zleciło Miasto Stołeczne Warszawa, sfinansował Wojewoda Mazowiecki