Otwarta Rzeczpospolita

24/04/2026

Rok temu, 24 kwietnia 2025 roku, odszedł od nas Janusz Grzelak - wybitny psycholog, działacz opozycji demokratycznej, uczestnik przemian ustrojowych w naszym kraju. Współzakładał nasze Stowarzyszenie, do końca zasiadając w Radzie Programowej.

Był człowiekiem dobrym i prawym, towarzyszył nam w działaniach na rzecz społeczeństwa wolnego od uprzedzeń, szanującego drugiego człowieka i upominającego się o jego godność.

Mówił: "Żeby rozmowa miała sens przede wszystkim musi opierać się na wymianie argumentów. Nie mniej jednak, nie oznacza to, że podczas dyskusji w ogóle nie ma miejsca na emocje. Nie chodzi też o to, aby rozmowa przeobraziła się w mdłą wymianę zdań. Można się sprzeczać, ale zachowując pewne zasady".

____________________

W komentarzu przypominamy naszą ostatnią XXIII PUBLICZNA DEBATA OTWARTEJ RZECZPOSPOLITEJ I TEATRU POLSKIEGO - pamięci Janusza Grzelaka.

22/04/2026

Według informacji "Wyborczej" litewski europoseł alarmuje, że wizyta polskiego polityka w Wilnie stoi w sprzeczności z bezpieczeństwem narodowym i porządkiem publicznym Litwy.

Z wnioskiem o wpisanie lidera Konfederacji Korony Polskiej na listę cudzoziemców bez prawa wjazdu na terytorium Republiki Litewskiej wystąpił europoseł Dainius Žalimas.

Žalimas to polityk z frakcji Renew Europe. Do europarlamentu dostał się z ramienia litewskiej Partii Wolności. 20 kwietnia na swoim profilu FB opublikował fragment oficjalnego wystąpienia do ministerstwa spraw zagranicznych Kęstutisa Budrysa. Domaga się w nim wydania zakazu wjazdu Grzegorza Brauna na teren Republiki Litewskiej.

Według informacji 'Wyborczej' litewski europoseł alarmuje, że wizyta polskiego polityka w Wilnie stoi w sprzeczności z bezpieczeństwem narodowym i porządkiem publicznym Litwy.

21/04/2026

Andrzej Seweryn - Dyrektor Teatr Polski w Warszawie, współgospodarz naszych publicznych debat i przyjaciel Otwartej Rzeczpospolitej - został pierwszym laureatem Nagrody Przyjaźni Polsko-Francuskiej im. Bronisława Geremka.

Serdecznie gratulujemy tego wyjątkowego wyróżnienia! 👏🎉

19/04/2026

Dzisiaj, 19 kwietnia, przypada 83. rocznica wybuchu powstania w getcie warszawskim.

Wydarzenia 19 kwietnia 1943 roku naznaczyły Warszawę w sposób szczególny. Powstanie – pierwsze spośród kilku w gettach na terenie Polski – było też pierwszym w okupowanej Europie. Po jego stłumieniu Niemcy zniszczyli doszczętnie cały teren getta – żeby rok później, po powstaniu 1944, dokończyć wyburzanie całej Warszawy. Walki toczyły się w centrum stolicy, jednocześnie będąc jednak „poza nią”, w dzielnicy zamkniętej, oddzielonej od części aryjskiej, która obserwowała tragedię za murami.

W tym dniu przypominamy "Listy z warszawskiego getta". Aktorzy Józef Duriasz, Filip Kosior i Bożena Stachura czytają wybrane wiersze Stefanii Grodzieńskiej z tomu „Dzieci getta”, listy pochodzące z Archiwum Rozentalów - pisane z warszawskiego getta m. in. przez Irenę Wierzbołowską, Klarę Cukier, Leona Klinkowsteina oraz wspomnienia Marka Edelmana o Umschlagplatzu i wspomnienia bojownika warszawskiego getta – Jakuba Putermilcha.

51 likes. "Listy z warszawskiego getta / Letters from the Warsaw ghetto"

18/04/2026

W niedzielne południe spotkajmy się przy Pomniku Szmula Zygielbojma

Na fotografii zrobionej 19 kwietnia 1945 roku widzimy Marka Edelmana na gruzowisku w jakie zostało zamienione walczące getto. To ruiny „terenu szczotkarzy”, którym dowodził, dokładniej, kamienicy przy Świętojerskiej 34, gdzie zginął Michał Klepfisz i gdzie spoczywa. Odtąd, do swojej śmierci w 2009 roku, każdego 19 kwietnia w południe Marek Edelman zjawiał się w „getcie centralnym”, terenie dowodzonym przez Mordechaja Anielewicza i miejscu wybranym wkrótce na Pomnik Bohaterów Getta, a potem już przy pomniku, skąd dzisiejszymi ulicami Zamenhofa, Dubois i Stawki, zmierzał na Umschlagplatz śladami Żydów wywożonych stąd do Treblinki, trasą ustanowioną w 1988 roku jako Trakt Pamięci Męczeństwa i Walki Żydów.

Przychodził tam prywatnie, zawsze czekał na uboczu na zakończenie oficjalnych uroczystości, bo składał swój osobisty hołd mieszkańcom getta.

„Stoję tu samotny, stoję tu z przypadku, jak prawdopodobnie całe życie. (…) Za mną jest nicość. Nicość, w którą odeszły setki tysięcy ludzi, których odprowadzałem do wagonów. Nie mam prawa mówić w ich imieniu, bo nie wiem, czy ginęli z nienawiścią, czy katom przebaczali. (…) Ale mam obowiązek czuwać, żeby pamięć o nich nie zaginęła. Wiem, że potrzebna jest pamięć o tych kobietach, dzieciach, ludziach starych i młodych, którzy odeszli w nicość, zostali zamordowani bez sensu i bez powodu.”

W tym roku, w niedzielne południe, spotkajmy się przy Pomniku Szmula Zygielbojma. Dziś, 17 lat po śmierci Marka Edelmana, wiele osób może jeszcze pamiętać, jak licznie towarzyszyliśmy mu, gdy przemierzał Trakt Pamięci.

16/04/2026

Już za 15 minut, w Teatr Polski w Warszawie, rozpocznie się XXIII PUBLICZNA DEBATA OTWARTEJ RZECZPOSPOLITEJ I TEATRU POLSKIEGO - pamięci Janusza Grzelaka

Nie włączaj do dyskusji uczuć wobec drugiej osoby, …czyli o tym jak rozmawiać w skrajnie spolaryzowanym społeczeństwie…

Z Tomaszem Grzybem (Uniwersytet SWPS) , Anną Husarską i Wawrzyńcem Smoczyńskim (Fundacja Nowej Wspólnoty) rozmawia Dominika Bulska (Otwarta Rzeczpospolita).

Debatuje publiczność.

Zapraszamy do śledzenia obrad!

XXIII Publiczna Debata Stowarzyszenia Otwarta Rzeczpospolita i Teatru Polskiego im. Arnolda Szyfmana w Warszawiededykowana pamięci Janusza GrzelakaNie włącza...

16/04/2026

Rok pozbawienia wolności i grzywny oraz nawiązki na rzecz pokrzywdzonych, a także zakaz stadionowy – taki wyrok usłyszał mężczyzna, który dopuścił się rasistowskiego ataku podczas meczu piłkarskiego na Itaka Arenie w Opolu. Sprawa dotyczy wydarzeń z 13 kwietnia 2025 roku. Prokuratura Rejonowa w Opolu oskarżyła dziewiętnastoletniego mieszkańca powiatu głubczyckiego o stosowanie przemocy fizycznej i werbalnej wobec trzech kibiców.

– Powodem agresji była przynależność rasowa pokrzywdzonych. W stawianych zarzutach przyjęto również, że czyny miały charakter chuligański, ponieważ zostały popełnione publicznie bez powodu, a podejrzany okazał przez to rażące lekceważenie porządku prawnego. Sąd Okręgowy w Opolu wymierzył oskarżonemu karę łączną jednego roku pozbawienia wolności oraz grzywnę w wymiarze 200 stawek dziennych po 10 zł. Wobec młodego wieku oskarżonego oraz jego wcześniejszej niekaralności sąd pierwszej instancji orzekł o warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności na okres próby wynoszący trzy lata. Ponadto oskarżony został oddany pod dozór kuratora sądowego i zobowiązany do zapłaty 8 tysięcy złotych na rzecz każdego z pokrzywdzonych. Przychylając się do wniosku prokuratora, sąd orzekł także wobec Fabiana O. zakaz wstępu na imprezy masowe przez okres trzech lat – mówi Stanisław Bar, rzecznik Prokuratury Okręgowej w Opolu.

Obrońca oskarżonego złożył apelację. Sprawą zajmie się teraz sąd apelacyjny we Wrocławiu.

Rok pozbawienia wolności i grzywny oraz nawiązki na rzecz pokrzywdzonych, a także zakaz stadionowy - taki wyrok usłyszał mężczyzna, który dopuścił się rasistowskiego ataku podczas meczu piłkarskiego na Itaka Arenie w Opolu. Sprawa dotyczy wydarzeń z 13 kwietnia 2025 roku. Prokuratura Re...

14/04/2026

Zmiany mają uzasadnienie wyłącznie polityczne, któremu uległ obecny rząd. Zostawienie najsłabszych osób to skandal i hańba. Obecna sytuacja polityczna w Polsce, ale nie tylko u nas, to są drobne kropelki w nadciągającej fali faszyzmu – mówi OKO.press Chleb Życia - Siostra Małgorzata Chmielewska.

Zmiany mają uzasadnienie wyłącznie polityczne, któremu uległ obecny rząd. Zostawienie najsłabszych osób to skandal i hańba. Obecna sytuacja polityczna w Polsce, ale nie tylko u nas, to są drobne kropelki w nadciągającej fali faszyzmu - mówi OKO.press siostra Małgorzata Chmielewska

13/04/2026

Dokładnie 40 lat temu, 13 kwietnia 1986 roku, Jan Paweł II złożył wizytę w rzymskiej Synagodze Większej. Była to pierwsza wizyta papieża w żydowskim domu modlitwy od czasów św. Piotra.

„Nie należy przedstawiać Żydów jako odrzuconych ani jako przeklętych”. Pozostają oni „przedmiotem miłości Boga”, który powołał ich „wezwaniem nieodwracalnym” – mówił wtedy.

Kwartalnik Więź przypomina w całości to historyczne przemówienie.

https://wiez.pl/2026/04/13/jan-pawel-ii-w-rzymskiej-synagodze/

08/04/2026

8 kwietnia Romki i Romowie obchodzą jedno z najważniejszych dla nich świąt – Międzynarodowy Dzień Społeczności Romskiej.

Na romskiej fladze znajdują się trzy kolory 💙❤️💚.

💙 to wolność i niebo
❤️ to symbol nieustannego ruchu i nawiązanie do indyjskich korzeni
💚 to natura i życie

Okażmy nasze wsparcie i solidarność z Romami i Romkami - największą mniejszością etniczną w Europie i jedną z czterech mniejszości etnicznych w Polsce.

Fundacja W Stronę Dialogu

04/04/2026

Czasu spędzonego w gronie najbliższych,
spokoju, radości,
wiosny w sercu
i nadziei na każdy dzień

życzy

Stowarzyszenie Otwarta Rzeczpospolita

03/04/2026

Nienawistne komentarze pojawiły się po oświadczeniu władz Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, które wyraziły solidarność z kardynałem Grzegorzem Rysiem. Wcześniej to on stał się celem ataków przez list Episkopatu o Żydach. - W tych reakcjach ujawnia się wielka ignorancja katolików oraz zaniedbania Kościoła w nauczaniu soborowym i papieskim - ocenia ks. Alfred Wierzbicki.

„Podziękujemy przy zbiórce na tace na KUL", „Złotówki nie dostaniecie", „Zagłodzić obrzezanych darmozjadów", „Nie idźcie drogą Judasza", „Na KUL palą świece chanukowe, więc nie ma się co dziwić. Grosza już nie dam na tę uczelnię", „W taki sposób szabesgoje niszczą kościół od środka" – to niektóre komentarze internatów, które pojawiły się w mediach społecznościowych uniwersytetu.

A wszystko po tym, jak metropolita lubelski Stanisław Budzik, jednocześnie wielki kanclerz Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego i prof. Mirosław Kalinowski, rektor tej uczelni, wstawili się za kardynałem Grzegorzem Rysiem, na którego wylała się fala nienawistnych komentarzy przez list Konferencji Episkopatu Polski o relacjach chrześcijańsko-żydowskich.

Nienawistne komentarze pojawiły się po oświadczeniu władz Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, które wyraziły solidarność z kardynałem Grzegorzem Rysiem. Wcześniej to on stał się celem ataków przez list Episkopatu o Żydach. - W tych reakcjach ujawnia się wielka ignorancja katolików...