31/05/2026
Dawno temu jechałam metrem w Warszawie. W ręce trzymałam różaniec. Przede mną było około dwadzieścia minut jazdy, więc pomyślałam, że to dobry moment, aby się pomodlić i choć na chwilę wyciszyć przed rozpoczęciem pracy. Gdy tylko wyciągnęłam różaniec, kątem oka zauważyłam młodego chłopaka siedzącego obok mnie. Spojrzał na mój różaniec, uśmiechnął się i po chwili powiedział: „Możemy pomodlić się razem”. Byłam zaskoczona, ale było to bardzo dobre zaskoczenie. Powiedziałam swoją intencję, a on podzielił się swoją. Modlił się o dobre przygotowanie swojej drużyny do obozu. W jego głosie było słychać troskę
i odpowiedzialność za innych. Odmówiliśmy razem jedną dziesiątkę różańca. Modlitwa była prosta. Po chwili okazało się, że chłopak musi już wysiadać. Kiedy wstawał, zapytałam jeszcze, w jakiej jest organizacji. Odpowiedział z dumą i szerokim uśmiechem: „Skauci Europy”.
Nie wiem kim był i pewnie nigdy więcej go nie spotkałam. Ale kiedy przyszło mi pisać o duchowości Skautów Europy, to właśnie najpierw pomyślałam o nim i o tej krótkiej modlitwie w metrze. W jego postawie zobaczyłam kilka bardzo charakterystycznych cech. Po pierwsze miał odwagę przyznania się do tego, że ma różaniec i że się modli. W miejscu publicznym, pośród obcych ludzi, nie próbował tego ukrywać. Różaniec i modlitwa wydawała się być czymś naturalnym a zarazem działaniem przemyślanym i intencjonalnym. Po drugie miał odwagę,
by zaprosić do wspólnej modlitwy osobę zupełnie nieznajomą. Nie było w tym sztuczności. Była prostota i szczerość. Mógł narazić się na kpinę, odrzucenie albo wzrok niezrozumienia.
To trudne a jednak odważył się. Po trzecie dało się zauważyć u niego dumę z tego, kim jest. Kiedy mówił o Skautach Europy, było widać, że ta organizacja i jego harcerze są dla niego ważni. Może właśnie z tej dumy wypływała ta odwaga. Po czwarte odczułam u niego ogromną troskę o swoją drużynę. Modlił się nie za siebie, ale za innych, za ludzi powierzonych jego odpowiedzialności. I wreszcie po piąte sposób w jaki się modlił oddawał delikatność modlitwy różańcowej. W całym tym spotkaniu było dużo pokoju, prostoty i dobra. To nie było coś sztucznego na pokaz, nie było w tym chęci narzucenia czegoś.
Wszystkie powyższe punkty mogą w jakiś sposób określić duchowość Skautów Europy. Jako teolog mogłabym rozpisywać się na temat źródeł tej duchowości, patronów, pism itd.
Ale w tym tekście chciałabym jednak ukazać duchowość skautów jako źródło tego czym Skaut żyje w swej codzienności i kim jest. Przyjrzyjmy się więc konkretom. Dyrektorium Religijnego Skautów Europy, które jest generalnym dokumentem wyznaczającym zasady i podstawy formacji duchowej w organizacji. W dokumencie znajdujemy następujące punkty:
1. Skaut jest człowiekiem wierzącym
2. FSE wyznaje wiarę chrześcijańską
3. FSE daję pierwszeństwo powołaniu każdego chrześcijanina do świętości
4. Jedność Kościoła Chrystusowego
Idąc dalej tropem wyznaczonym przez Patrice de Cambourg w książce „Skauting. A komu to potrzebne?” można wyłonić 6 środków, poprzez które prowadzona jest formacja religijna w skautingu chrześcijańskim:
1. Obserwacja przyrody
2. Ewangelia i życiorysy świętych i Prawo Skautowe
3. Przyrzeczenie
4. Modlitwa i sakramenty
5. Duchowe tematy przewodnie
6. Rozwój indywidualny i osobista praca formacyjna
Na końcu warto wrócić do obrazu z warszawskiego metra z początku artykułu. Krótka modlitwa z nieznajomym skautem stała się dla mnie czymś więcej niż przypadkowym spotkaniem. Była prostym świadectwem tego, czym naprawdę jest duchowość Skautów Europy. Nie rodzi się ona jedynie podczas wielkich wydarzeń, uroczystych ceremonii czy wyjątkowych chwil na obozie. Rodzi się przede wszystkim w codzienności: w odwadze przyznania się do wiary, w gotowości do modlitwy, w odpowiedzialności za powierzonych ludzi, w służbie oraz w prostym i szczerym byciu dla innych. Duchowość skautowa nie polega na oderwaniu od świata, lecz przeciwnie – uczy przeżywać świat w obecności Boga. Wędrówka przez las, wspólna modlitwa przy ognisku, służba w zastępie, rozważanie Ewangelii czy zwyczajne codzienne obowiązki stają się przestrzenią spotkania z Chrystusem. To właśnie dlatego skauting chrześcijański nie jest jedynie formą spędzania wolnego czasu ani zbiorem wychowawczych metod. Jest drogą formacji człowieka, który uczy się kochać Boga, służyć bliźnim i odpowiedzialnie przeżywać własne życie. W świecie pełnym pośpiechu, niepewności i powierzchownych relacji młodzi ludzie bardzo potrzebują dziś doświadczenia wspólnoty, ciszy, sensu i prawdy. Skauting chrześcijański odpowiada na tę potrzebę, ponieważ prowadzi młodego człowieka ku dojrzałości duchowej i ludzkiej. Uczy odwagi, odpowiedzialności, wierności wartościom oraz życia opartego na Ewangelii. Pomaga odkrywać, że świętość nie jest czymś odległym ani zarezerwowanym dla nielicznych, ale jest codzienną drogą każdego chrześcijanina. Być może właśnie dlatego słowa św. Jana Pawła II pozostają wciąż tak aktualne. Codziennym zadaniem skautów jest świadczyć o Chrystusie Zmartwychwstałym pośród swoich rówieśników, nie tylko słowami, ale przede wszystkim stylem życia. Świadczyć prostotą, służbą, modlitwą, braterstwem i nadzieją. Pokazywać, że życie przeżywane z Bogiem ma sens oraz że dzięki miłości Chrystusa przed człowiekiem naprawdę otwiera się przyszłość pełna nadziei.
Całość artykułu wraz z rozwinięciem punktów z Dyrektorium religijnego i podstawowych cech duchowości skautowej dostępny na stronie: https://skauci-europy.pl/blog/2026/05/27/znaki-skautingu-3-duchowosc-skautow/
Dominika Pruszczyńska HR
Rzecznik prasowy
