13/10/2026
𝗭̇𝗘𝗚𝗡𝗔𝗠𝗬 𝗠𝗜𝗦𝗧𝗥𝗭𝗔 𝗥𝗬𝗦𝗭𝗔𝗥𝗗𝗔 𝗟𝗘𝗡𝗖𝗭𝗘𝗪𝗦𝗞𝗜𝗘𝗚𝗢
W dniu pożegnania Ryszarda Lenczewskiego, mistrza sztuki operatorskiej, profesora sztuki filmowej i pedagoga, żegnamy naszego Przyjaciela — twórcę, którego wrażliwość, wiedza i wyjątkowy sposób patrzenia na świat pozostaną częścią historii polskiej sztuki operatorskiej.
Ryszard Lenczewski był autorem zdjęć niezwykle uważnym i otwartym na rzeczywistość. Swoją drogę artystyczną rozpoczął od filmu dokumentalnego, który nauczył go obserwacji, intuicji i gotowości na to, co nieprzewidziane. Umiejętność dostrzegania emocji i prawdy ukrytej w pozornie zwyczajnych chwilach stała się znakiem rozpoznawczym jego twórczości.
Współpracował z wybitnymi reżyserami polskimi i zagranicznymi, między innymi z Grzegorzem Królikiewiczem, Andrzejem Barańskim, Jerzym Domaradzkim, Pawłem Pawlikowski, Jackiem Bromskim, Izabellą Cywińską, Januszem Morgensternem, Krzysztofem Zanussim, Kennethem Lonerganem, Davidem Blairem, Joe Wrightem. Współtworzył wybitne filmy dokumentalne Bogdana Dziworskiego, ale przede wszystkim filmy fabularne, które zdobyły uznanie widzów i środowiska filmowego na całym świecie.
Szczególne miejsce w jego dorobku zajmuje „Ida” w reżyserii Pawła Pawlikowskiego, za zdjęcia do której, wspólnie z Łukaszem Żalem, otrzymał liczne nagrody i wyróżnienia, w tym Złotą Żabę na festiwalu Camerimage, Nagrodę PSC, The San Francisco Film Critics Circle Awards, Europejską Nagrodę Filmowę, Medias Central European Film Festival, ASC Spotlight Award, Nagrodę Międzynarodowego Festiwalu Filmowego "Listapad", Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni oraz nominację do Oscara, BAFTA (Nagroda Brytyjskiej Akademii Sztuki Filmowej, Polskiej Nagrody Filmowej Orzeł.
Odznaczony w 2013 roku Srebrnym Medalem "Zasłużony Kulturze Gloria Artis", a w 2018 roku „Złoty Medal "Gloria Artis Zasłużony Kulturze" i w 2024 roku odznaczony Srebrnym Krzyżem Zasługi.
Za całokształt twórczości uhonorowany nagrodą "Golden Camera 300" na Międzynarodowym Festiwalu Autorów Zdjęć Filmowych "Manaki Brothers" w Bitoli.
W 2020 roku Stowarzyszenie Autorek i Autorów Zdjęć Filmowych PSC uhonorowało go Nagrodą za Całokształt Twórczości — wyrazem uznania dla jego dorobku i wkładu w rozwój sztuki operatorskiej.
A w 2022 roku otrzymał nagrodę Stowarzyszenia Filmowców Polskich za wybitne osiągnięcia artystyczne i wkład w rozwój polskiej kinematografii.
Jednym z najważniejszych wymiarów jego działalności było kształcenie kolejnych pokoleń filmowców. Jako wieloletni wykładowca Szkoły Filmowej w Łodzi dzielił się nie tylko wiedzą i doświadczeniem, lecz także przekonaniem, że każdy autor zdjęć powinien odnaleźć własny język wizualny. Przypominał, że w filmie najważniejsze jest opowiadanie historii, umiejętność patrzenia i odczuwania emocji. Technika pozostaje narzędziem — o sile obrazu decyduje to, co dzięki niemu potrafimy przekazać.
Dziś żegnamy Artystę, który pozostawił po sobie obrazy na trwałe zapisane w pamięci kina. Żegnamy Nauczyciela, który inspirował młodych twórców do poszukiwań i samodzielnego myślenia. Żegnamy Mistrza i Przyjaciela, którego obecności, twórczej ciekawości i oddania filmowi, którego będzie nam brakować.
„W naszym zawodzie najważniejsze są spotkania, chwile na planie, chwile z rodziną i chwile, kiedy możemy być blisko siebie i czerpać z siebie nawzajem. Rysiu dziękujemy Ci za te wszystkie wspólne chwile, w których obdarzyłeś nas swoją osobą i które mogliśmy wspólnie dzielić.” \
Te słowa Piotra Śliskowskiego, prezesa PSC, wypowiedziane podczas uroczystości pogrzebowej, wyrażają to, co dziś czujemy wszyscy — wdzięczność za wspólny czas, za obecność Ryszarda i za wszystko, czym nas obdarzył.
Ryszard Lenczewskim pozostanie z nami w swoich filmach, w pamięci osób, które uczył i inspirował, oraz w historii naszego środowiska.
Rodzinie, Bliskim i Przyjaciołom Ryszarda Lenczewskiego składamy wyrazy głębokiego współczucia.