Fundacja Ogród Sprawiedliwych

16/06/2026

⚽🌍 Z okazji zbliżającego się Międzynarodowego Dnia Przeciwdziałania Mowie Nienawiści (18 czerwca) nasz partner inauguruje dziś w siedzibie ONZ w Nowym Jorku wystawę fotograficzną „The Righteous in Sport” autorstwa Gabriele Stabile.

Nieprzypadkowo ekspozycja została zaprezentowana podczas trwających Mistrzostw Świata. To przypomnienie, że rywalizacja sportowa ma moc nie tylko jednoczyć kibiców, lecz także inspirować do obrony godności, równości i wzajemnego szacunku.

W czasach, gdy stadiony i areny mogą stawać się miejscami podziałów i konfrontacji, historie bohaterów wystawy pokazują, że każda przestrzeń sportowej rywalizacji może być również miejscem solidarności i odpowiedzialnych wyborów.

Cieszymy się, że ta ważna i inspirująca inicjatywa została zaprezentowana na forum międzynarodowym. Mamy nadzieję, że już wkrótce wystawę „The Righteous in Sport” będzie można zobaczyć także w Polsce.

I Giusti nello Sport alle Nazioni Unite è una mostra fotografica promossa dalla Fondazione Gariwo e ospitata presso il Palazzo di Vetro delle Nazioni Unite a New York. Attraverso le storie di atleti e protagonisti del mondo dello sport che hanno difeso la dignità umana, contrastato le discriminazi...

14/05/2026

Dziś Senat Uniwersytetu Warszawskiego wręczył doktorat honoris causa prof. Adamowi Danielowi Rotfeldowi – wybitnemu uczonemu, wysokiej rangi dyplomacie, dyrektorowi Sztokholmskiego Międzynarodowego Instytutu Badań nad Pokojem w latach 1991-2002.

Rektor UW, prof. Alojzy Nowak, w swoim wystąpieniu podkreślił, że Uniwersytet Warszawski przyznaje doktorat honoris causa osobom spełniającym trzy szczególnie istotne kryteria.

Pierwszym z nich jest dorobek wykraczający poza mury uczelni i granice Rzeczypospolitej. – Pan Profesor jest postacią rozpoznawalną nie tylko w Europie, ale na całym świecie – mówił rektor.

Drugim kryterium jest osobowość i szlachetność osoby wyróżnianej tym najwyższym akademickim odznaczeniem. – Profesor Rotfeld jest taką osobą, jaką chcielibyśmy, aby był każdy profesor UW: mądrą, szlachetną, ciepłą i bliską każdemu człowiekowi – podkreślił prof. Nowak.

Trzecim elementem są związki z Uniwersytetem Warszawskim oraz wpływ na jego rozwój. – Wszystkie te trzy kryteria Pan Profesor spełnia z nadmiarem. Jest Pan uczonym, którego każdy uniwersytet na świecie chciałby mieć u siebie. Jest Pan przede wszystkim człowiekiem mądrym. Jestem dumny, że mogę to powiedzieć publicznie – dodał rektor UW.

Promotor doktoratu honoris causa, prof. Roman Kuźniar, szczególnie mocno akcentował człowieczeństwo profesora Rotfelda:

„Okrutne doświadczenie wojny, które zabrało mu całą rodzinę, nie zainfekowało jego charakteru ani nie wtłoczyło go w syndrom „ocalonego”. Przeciwnie – wzmocniło jego optymizm i wiarę, że świat może być lepszy, jeśli się do tego przyłożymy”.

Fundacja Ogród Sprawiedliwych składa Profesorowi Adamowi Danielowi Rotfeldowi ogromne gratulacje z okazji otrzymania tego najwyższego akademickiego wyróżnienia. Jesteśmy dumni, że należy Pan do grona osób współtworzących naszą Fundację.

09/05/2026

Ogromne gratulacje dla Ilarii Fiore. Cieszymy się, że Fundacja Ogród Sprawiedliwych mogła wziąć udział w przygotowaniu tego projektu!

Wierzymy, że takie opowieści pomagają nie tylko zachować pamięć, ale także lepiej rozumieć współczesność i wybory, przed którymi dzisiaj stajemy.

19/04/2026

Łączy nas pamięć

83 lata temu, 19 kwietnia 1943 r., wybuchło powstanie w getcie warszawskim. 🌼Akcja Żonkile przywraca pamięć o tych wydarzeniach.

Powstanie i wojnę przeżyła zaledwie garstka Żydówek i Żydów. Wśród nich był Marek Edelman i to właśnie od jego gestu – składania każdego 19 kwietnia żółtych kwiatów pod pomnikiem Bohaterów Getta – wziął się symbol akcji.

Nasze żonkile nawiązują do tej tradycji. Gdy je nosisz, pokazujesz, że łączy nas pamięć o walczących i tysiącach cywilów ukrywających się w ruinach getta.

🌼Przypnij dziś żonkil i pokaż, że !
🌼Udostępnij rocznicowe grafiki, zdjęcia żonkili lub żonkilowych naklejek – oznaczaj je , i .
🌼Przyjdź dziś do naszego Muzeum z żonkilem na 👉bezpłatne zwiedzanie wystaw.
🌼Sprawdź szczegóły na stronie: polin.pl
_____

13/04/2026

Fundacja Ogród Sprawiedliwych miała zaszczyt wziąć udział w seminarium wyjazdowym „Getta prowincjonalne wokół Warszawy”, zorganizowanym przez Muzeum Getta Warszawskiego / Warsaw Ghetto Museum (11–12 kwietnia 2026).

Podczas intensywnych dwóch dni odwiedziliśmy m.in. Sochaczew, Łowicz, Skierniewice, Siedlce, Sokołów Podlaski oraz Ostrów Mazowiecką, poznając historię lokalnych społeczności żydowskich i tragiczne losy gett wokół Warszawy.

Zobaczyliśmy miejsca naznaczone dramatyczną historią – przestrzenie, w których dziś często jedynie drzewa pozostają niemymi świadkami śmierci Żydów.

Szczególnie ważnym momentem była dla nas wizyta w Muzeum-Dom Rodziny Pileckich w Ostrowi Mazowieckiej. Postać Witolda Pileckiego jest nam niezwykle bliska – został on upamiętniony w Ogrodzie Sprawiedliwych jako symbol odwagi, solidarności i człowieczeństwa w czasach pogardy.

Na kamieniu poświęconym jego pamięci widnieje inskrypcja:
„Kawalerzyście, przewodnikowi po piekle nazizmu, dobrowolnemu więźniowi Auschwitz, którego raporty miały alarmować świat, ocalać ofiary”.

Dziękujemy Getta Warszawskiego oraz wszystkim uczestnikom seminarium za wspólne doświadczenie, refleksję, ciszę i rozmowy.

04/04/2026

Z okazji Świąt Wielkanocnych Fundacja Ogród Sprawiedliwych składa serdeczne życzenia nadziei i odrodzenia 🌿🐣

Niech ten szczególny czas przyniesie spokój, a każdy akt życzliwości niech przyczynia się do budowania lepszego świata 💛

Wesołych Świąt Wielkanocnych! 💛

25/03/2026

🌱 warsztaty Male Ogrody Wielkiej Pamięci 🌱

Zapraszamy dzieci w wieku 6-12 lat!

📅 25 marca, godz. 17:00
📍 Dom Kultury, ul. Brzeska 17

💡 🪴Oprócz opowieści o niezwykłych bohaterach, będzie można zasadzić swoją roślinkę, ozdobić jej doniczkę, a wszystko to przy muzyce na żywo!

Zajęcia są bezpłatne, rezerwacja miejsc na stronie: domkultur.pl (link w komentarzu).

24/03/2026

24 marca 2026 r. obchodzimy Narodowy Dzień Pamięci Polaków Ratujących Żydów pod okupacją niemiecką w latach 1939–1945.
Z tej okazji w Warszawie odbyły się uroczystości upamiętniające bohaterów, którzy w czasach okupacji niemieckiej z narażeniem własnego życia nieśli pomoc Żydom.
Program wydarzeń obejmował m.in.:
• ceremonię złożenia kwiatów przed kamieniem upamiętniającym organizację „Żegota”, działającą na rzecz ratowania Żydów,
• ceremonię zapalenia zniczy przed Pomnikiem Bohaterów Getta Warszawskiego,
• złożenie kwiatów przy Ławeczce Jana Karskiego – legendarnego emisariusza Polskiego Państwa Podziemnego, który informował świat o zagładzie Żydów,
• złożenie kwiatów przy tablicy poświęconej Irenie Sendlerowej – zaangażowanej w ratowanie żydowskich dzieci z getta warszawskiego.
W uroczystościach udział wzięli m.in. honorowa prezeska Stowarzyszenia Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata oraz członkini Komitetu Fundacji Ogród Sprawiedliwych Anna Stupnicka-Bando, członek Stowarzyszenia Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata Józef Maliński, dyrektor Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN prof. Dariusz Stola oraz Teofil Bartoszewski Bartoszewski - sekretarz zarządu PTSWNŚ i sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych, przedstawiciele Urzędu ds. Kombatantów i
Osób Represjonowanych..
Dzisiejsze obchody były wyrazem pamięci, wdzięczności i szacunku wobec wszystkich, którzy w obliczu niewyobrażalnego zagrożenia potrafili zachować człowieczeństwo.

11/03/2026

11 marca w Ogrodzie Sprawiedliwych w Mediolanie, z okazji Dnia Pamięci o Sprawiedliwych, zostaną uhonorowane Sprawiedliwe i Sprawiedliwi, którzy wybrali drogę non-violence i demokrację jako jedyne możliwe „bronie”.

Upamiętnieni zostaną:

• Vivian Silver – izraelska działaczka na rzecz dialogu, zamordowana podczas ataku 7 października 2023 r.;
• Reem Al-Hajajreh – palestyńska aktywistka i założycielka organizacji Women of the Sun;
• Aleksandra Skochilenko – rosyjska artystka i aktywistka prześladowana za sprzeciw wobec wojny;
• Martin Luther King – symbol niestosowania przemocy i walki o prawa obywatelskie;
• Piero Calamandrei – jeden z ojców włoskiej konstytucji i jej obrońca.

„Honorowanie Sprawiedliwych 11 marca oznacza dodawanie siły tym, którzy dziś, w każdej części świata, mają odwagę przeciwstawiać się niesprawiedliwości i uciskowi, aby bronić wolności” – Gabriele Nissim, prezes Fundacji Gariwo.

Mai come oggi è importante celebrare la Giornata dei Giusti.

09/03/2026

🌿6 marca Komitet Fundacja Ogród Sprawiedliwych ogłosił nazwiska Sprawiedliwych, którzy zostaną upamiętnienie w Ogrodzie Sprawiedliwych w Warszawie. 🌍

Jedną z uhonorowanych jest Frozan Safi (1992–2021) afgańska obrończyni praw kobiet, działaczka społeczna i wykładowczyni ekonomii na Uniwersytecie w Balchu. Jej upamiętnienie jest wyrazem solidarności ze wszystkimi Afgankami, które – często anonimowo i z narażeniem życia – sprzeciwiają się odbieraniu im praw i godności.

Po przejęciu władzy przez talibów w sierpniu 2021 roku zaangażowała się w organizowanie protestów przeciwko drastycznemu ograniczaniu praw kobiet, w tym zakazom edukacji, pracy i udziału w życiu publicznym.

Gdy kobiety zostały usunięte z uniwersytetów i instytucji publicznych, stanęła na czele ulicznych demonstracji w Mazar-i-Szarif, domagając się przywrócenia prawa dziewcząt do nauki i prawa kobiet do pracy. Występowała publicznie z odkrytą twarzą, trzymając transparenty w obronie podstawowych wolności – jej udział w protestach został udokumentowany w mediach. Mimo realnego zagrożenia podkreślała, że sprzeciw wobec „wymazywania” kobiet z przestrzeni publicznej jest jej moralnym obowiązkiem. Otrzymywała liczne pogróżki i informowała bliskich, że nie czuje się bezpieczna.

20 października 2021 roku opuściła dom po telefonie od nieznanej osoby, która zaproponowała jej „bezpieczny wyjazd” za granicę i poleciła zabrać dokumenty potwierdzające działalność na rzecz praw człowieka. Rodzina widziała ją, jak wsiada do samochodu, przekonana, że jedzie na lotnisko. Wkrótce kontakt z nią urwał się. Pod koniec października odnaleziono jej ciało z licznymi ranami postrzałowymi. Siostra Frozan, lekarka, rozpoznała ją po ubraniu. Według relacji rodziny i mediów na jej ciele widoczne były rany na głowie, klatce piersiowej, w okolicach serca, nerek i nóg.

Do zabójstwa nikt się nie przyznał. Organizacje praw człowieka wskazywały jednak, że w kontekście masowych represji wobec aktywistek po powrocie talibów do władzy oraz doniesień o „polowaniu” na obrończynie praw kobiet, jej śmierć była elementem szerszej kampanii zastraszania.
Historia Frozan Safi wnosi do idei Ogrodu Sprawiedliwych istotny współczesny wymiar – opór wobec systemowej dyskryminacji kobiet, określanej mianem „apartheidu płciowego”.