21/03/2026
„Nie umiemy zbyt precyzyjnie określić momentu, kiedy babiloński zodiak zaczął funkcjonować w naukowej kulturze starożytnej Grecji. Pliniusz w swojej «Historii naturalnej» twierdzi, że znaki zodiaku wprowadził Kleostratos (ok. 500 r. p.n.e.), co wskazywałoby na dość szybką transmisję pomysłu z Mezopotamii na Zachód, ale świadectwo rzymskiego encyklopedysty z I wieku n.e. nie jest w tym przypadku pewne. Wiadomo natomiast, że w powstałych około 300 roku p.n.e. greckich traktatach poświęconych kołom na sferze niebieskiej koncepcja zodiaku z jego dwunastoma znakami jest już traktowana jako coś oczywistego.
Za to nieoczywisty był problem usytuowania systemu znaków w stosunku do punktów równonocy i przesileń, a kwestia ta ma pewne znaczenie przy analizie dawnej literatury astrologicznej. Kiedy w połowie II wieku p.n.e. astronom Hipparch odkrył zjawisko precesji, stało się jasne, że rokiem, który należy stosować w kalendarzu słonecznym, jest rok zwrotnikowy. Rok ten określa czas między dwoma kolejnymi przejściami Słońca przez ten sam punkt ekliptyki – na przykład punkt równonocy wiosennej – a zatem w sposób dokładny następstwo pór roku. Precesja sprawia, że rok zwrotnikowy jest mniej więcej o 20 minut krótszy od roku gwiazdowego. Wcześniejsi astronomowie, także babilońscy, o tym nie wiedzieli”.
— Jarosław Włodarczyk, „Astrologia. Historia, mity, tajemnice”, Warszawa 2008.
