Koło Naukowe Prawo i Wschód

Koło Naukowe Prawo i Wschód Koło Naukowe "Prawo i Wschód" działające przy UW. (Zgłoszenia do Koła przez wiadomość na dm)

Jeśli jesteś zainteresowany prawem oraz krajami Europy Środkowo-Wschodniej, byłego ZSRR oraz państwami bliskiego i Dalekiego Wschodu - zapraszamy!

MNIEJSZOŚCI NARODOWE NA LITWIE. NOWA USTAWA.📜 Historia Litwy w XX wieku w istotny sposób ukształtowała współczesną struk...
17/04/2026

MNIEJSZOŚCI NARODOWE NA LITWIE. NOWA USTAWA.

📜 Historia Litwy w XX wieku w istotny sposób ukształtowała współczesną strukturę narodowościową państwa.

⛓STREFY WPŁYWÓW

W wyniku porozumienia III Rzeszy i ZSRR, znanego jako pakt Ribbentrop–Mołotow z 23 sierpnia 1939 roku, Litwa początkowo znalazła się w niemieckiej, a następnie na mocy jego modyfikacji z 28 września 1939 roku w radzieckiej strefie wpływów. W 1940 roku została de facto inkorporowana do ZSRR.

👑LITWA ZOSTAJE PRZYWRÓCONA

Dnia 11 marca 1990 roku Rada Najwyższa Litewskiej SRR przyjęła Akt Przywrócenia Państwa Litewskiego, rozpoczynając proces odzyskiwania pełnej suwerenności, który zakończył się w 1991 roku.

Okres przynależności do ZSRR wiązał się m.in. z intensywnymi procesami migracyjnymi i przesiedleńczymi, które znacząco zmieniły strukturę narodowościową państwa. W 1991 roku Litwa liczyła ok. 3,7 mln mieszkańców, podczas gdy obecnie populacja wynosi ok. 2,7 mln.

📊LITWA WSPÓŁCZEŚNIE

Współczesna Litwa pozostaje państwem wielonarodowościowym, co jest bezpośrednim skutkiem burzliwej historii regionu oraz polityki przesiedleńczej okresu sowieckiego.

Etniczni Litwini stanowią ok. 85% populacji, około 6% stanowią Polacy, a ponad 5% Rosjanie.

Ponadto istotną część stanowią osoby pochodzące z pozostałych republik byłego ZSRR.

⚖️ A CO NA TO KONSTYTUCJA?

W ujęciu konstytucyjnym szczególne znaczenie ma art. 14 Konstytucji Republiki Litewskiej, który stanowi, że językiem państwowym jest język litewski.

Jednocześnie Konstytucja przewiduje ochronę wspólnot narodowych oraz prawo do zachowania własnej tożsamości, co w praktyce tworzy napięcie między zasadą jednolitości językowej państwa a ochroną praw mniejszości narodowych.💥💥

🖋CZY USTAWA ROZWIĄZAŁA PROBLEM?

🟢 7 listopada 2024 roku litewski parlament przyjął ustawę o mniejszościach narodowych, która po 14 latach braku kompleksowej regulacji miała uporządkować status prawny mniejszości.

📖Ustawa definiuje pojęcie mniejszości narodowej oraz wskazuje podstawowe prawa, takie jak możliwość używania języka mniejszości, dostęp do edukacji oraz udział w życiu publicznym i kulturalnym.

🟡Po wyborach w 2024 roku, w których do władzy doszła Litewska Partia Socjaldemokratyczna, zapowiadano nowelizację ustawy. Jednak w wyniku niestabilnej sytuacji politycznej i braku woli polityków prace utknęły na etapie projektów.

⛔️ WADY AKTUALNEJ USTAWY

📚 Aktualna ustawa ma charakter ramowy i ogólnikowy, nie rozstrzygając szeregu kluczowych kwestii praktycznych, takich jak:

🇵🇱🇷🇺🇧🇾 użycie języków mniejszości w przestrzeni publicznej

 dwujęzyczne nazwy miejscowości

🔠 pisownia nazwisk z użyciem znaków właściwych językom mniejszości

👩‍🏫 szczegółowe regulacje edukacyjne

🏫 W praktyce jednym z najbardziej wrażliwych obszarów pozostaje edukacja, w tym proces stopniowego ograniczania szkół mniejszościowych, a także szersze zjawisko tzw. lituanizacji przestrzeni publicznej, obejmujące m.in. kwestie językowe i administracyjne.

📍 PRZYCZYNY

Przyczyny tego stanu rzeczy mają dwojaki charakter. Po pierwsze, Litwa prowadzi politykę wzmacniania tożsamości narodowej i pamięci historycznej. Część środowisk politycznych, szczególnie o profilu prawicowym, dąży do ograniczania zakresu uprawnień mniejszości, co wpływa również na relacje z Polską, będącą jednym z kluczowych partnerów w regionie.

🇷🇺PROBLEM MNIEJSZOŚCI ROSYJSKIEJ

Drugim istotnym czynnikiem jest kwestia mniejszości rosyjskiej. Przyznanie szerokiej autonomii w zakresie działalności organizacji mniejszościowych budzi obawy o potencjalne ryzyko separatyzmu oraz działań dezinformacyjnych w kontekście wojny hybrydowej.

🇪🇺 Sytuacja ta jest dodatkowo zaostrzona przez zobowiązania Litwy wynikające z EUROPEJSKIEJ KONWENCJI PRAW CZŁOWIEKA oraz prawa UNII EUROPEJSKIEJ.

❓ PLANY NA PRZYSZŁOŚĆ…

Nowa ustawa może być więc postrzegana nie jako punkt końcowy, lecz jako element szerszego procesu regulacyjnego, który w kolejnych latach będzie wymagał doprecyzowania i potencjalnych nowelizacji.

Naród litewski będzie musiał podjąć decyzję, czy pójdzie drogą dalszych ograniczeń, czy deregulacji oraz czy rozwiązania te będą miały charakter powszechny, czy selektywny wobec poszczególnych mniejszości.

Autor: Paweł Woźniak

Grafika: Maja Grygielska

MIDDLE CORRIDOR – NOWY JEDWABNY SZLAK CZY LABIRYNT PRAWNY?👉 CZYM JEST Middle Corridor? Middle Corridor, czyli Transkaspi...
13/04/2026

MIDDLE CORRIDOR – NOWY JEDWABNY SZLAK CZY LABIRYNT PRAWNY?

👉 CZYM JEST Middle Corridor?

Middle Corridor, czyli Transkaspijski Międzynarodowy Szlak Transportowy (TITR), to szlak handlowy łączący Azję Południowo-Wschodnią z Europą.

Jego projekt został zainicjowany w 2013 roku w oparciu o porozumienie między 🇦🇿Azerbejdżanem, 🇰🇿Kazachstanem i 🇬🇪Gruzją, które w ramach II Międzynarodowego Forum Biznesowego Transportu i Logistyki w Astanie utworzyły Komitet Koordynacyjny ds. rozwoju szlaku.

Choć Międzynarodowe Stowarzyszenie TITR rozpoczęło działalność już w 2017 r., Middle Corridor - będący alternatywą dla Korytarza Północnego biegnącego przez Rosję, przez długi czas pozostawał w jego cieniu.

🗺Przebieg trasy Transkaspijskiego Międzynarodowego Szlaku Transportowego rozpoczyna się w Azji Południowo-Wschodniej i Chinach, omija Rosję i przebiega przez Kazachstan, Morze Kaspijskie, Azerbejdżan i Gruzję, a następnie prowadzi dalej do krajów europejskich. Trasa ta łączy transport morski z kolejowym, przez co – choć krótsza od Korytarza Północnego – bywa wolniejsza i mniej stabilna operacyjnie.

👉WYZWANIE PRAWNE – Harmonizacja

W praktyce funkcjonowanie tak złożonego szlaku wymaga ścisłej współpracy legislacyjnej wielu państw. Middle Corridor napotyka szereg wyzwań prawnych i regulacyjnych, które utrudniają jego pełne wykorzystanie.

🔧Główne problemy koncentrują się wokół braku unifikacji przepisów, długich procedur celnych oraz różnic w systemach prawnych.

W ostatnich latach proces zbliżania przepisów nabrał jednak tempa dzięki kilku kluczowym inicjatywom:

📄Common Legal Document:
Wprowadzenie tzw. wspólnego listu przewozowego CIM/SMGS, który eliminuje wymóg ponownego wystawiania dokumentów przy zmianie reżimu prawnego.

📄Multimodal Joint Venture:
W 2025 roku Azerbejdżan, Kazachstan i Gruzja sfinalizowały powołanie wspólnego podmiotu operacyjnego. Z punktu widzenia prawa korporacyjnego to unikalny przykład transgranicznej kooperacji państwowych spółek kolejowych w celu stworzenia jednolitej taryfy tranzytowej.

📄Digital Trade Corridor (UNECE & UN/CEFACT):
Wdrażanie standardów cyfrowych dla wymiany danych (e-CIM/e-CMR) w celu automatyzacji handlu transgranicznego i redukcji formalności papierowych.

👉ZMIANY po 2022 r.

Niezwykle istotną zmianę w rozwoju TITR wywołała inwazja 🇷🇺Rosji na 🇺🇦Ukrainę w lutym 2022 r.

Sankcje nałożone na rosyjskie koleje oraz wycofanie się zachodnich ubezpieczycieli z obsługi ładunków przewożonych przez terytorium agresora sprawiły, że
MIDDLE CORRIDOR stał się istotnym strategicznie elementem bezpieczeństwa ekonomicznego.

Znaczący wzrost wolumenu towarów wymusił szybkie dostosowanie infrastruktury. Reakcja państw tranzytowych oraz 🇪🇺Unii Europejskiej była obszerna – obejmując dofinansowania, modernizację terminali i portów oraz synchronizację procedur celnych.

👉DZIŚ: 2026 r.

🏅Middle Corridor to dziś jeden z najbardziej ambitnych projektów na mapie świata, będący dowodem na to, jak skuteczna dyplomacja potrafi przełamywać bariery geograficzne.

Choć ujednolicenie przepisów i cyfryzacja już teraz skróciły czas tranzytu, pełne wykorzystanie szlaku będzie wymagało dalszej integracji.

🌏Jedno jest jednak pewne: MIDDLE CORRIDOR to przyszłość globalnego handlu, która na naszych oczach na nowo definiuje standardy międzynarodowej współpracy.

Autor: Karolina Popis
Grafika: Maja Grygielska

Wczoraj, dn 8 kwietnia nasze koło miało panel "Wyzwania prawne państw wschodnich" na konferencji LexTalk organizowanej p...
09/04/2026

Wczoraj, dn 8 kwietnia nasze koło miało panel "Wyzwania prawne państw wschodnich" na konferencji LexTalk organizowanej przez Rada Kół Naukowych WPiA UW oraz Samorząd Studentów WPiA UW.

Dziękujemy wszystkim prelegentom za bardzo dobre panele, a publiczności za obecność ☺️

Iracki Spór o Cła             Nie minęło wiele czasu od dnia, kiedy Donald Trump został zaprzysiężony po raz drugi na pr...
07/04/2026

Iracki Spór o Cła

Nie minęło wiele czasu od dnia, kiedy Donald Trump został zaprzysiężony po raz drugi na prezydenta Stanów Zjednoczonych, a już zdołał wywołać wielką, międzynarodową burzę. A poszło o cła.
W marcu 2025 roku, niecałe 3 miesiące po objęciu urzędu, w życie weszły pierwsze cła nałożone na Kanadę i Meksyk. Rozpoczęła się wojna celna między USA a obciążonymi podmiotami. Niecały rok później w lutym 2026 r. Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych uznał nałożenie tych ceł za bezprawne. Jak zareagował prezydent Trump? Podnosząc stawkę globalną ceł do 15%. Przez te wszystkie wydarzenia przez ostatni rok cła były szeroko omawianym tematem na świecie.
Jednak nie tylko USA jest pogrążone w wewnętrznych sporach dotyczących ceł. W Iraku narodził się spór dotyczący art. 2 ustawy o taryfie celnej (nr.22) z 2010 r., przepis ten pozwala Przewodniczącemu Rady Ministrów na wniosek Ministra Finansów wydać decyzję o zmianie stawek celnych w wyjątkowych przypadkach, gdy wymaga tego interes publiczny, co pozwala na ominięcie kontroli parlamentu nad wprowadzanymi zmianami. Na podstawie tej ustawy 28 października 2025 roku wydana została decyzja rządu nr. 957/2025 dotycząca podwyższenia stawek celnych z 5% do 30% na 99 działów celnych i ponad 16 tys. towarów.
Decyzja wywołała falę protestów w kraju. Brali w nich udział głównie handlowcy i właściciele sklepów sprzeciwiający się większym kosztom importu oraz zmniejszeniu aktywności na rynku. Decyzja rządu wywołała również reakcję części parlamentarzystów. Złożyli oni skargi do Federalnego Sądu Najwyższego, który w tym roku wydał już kilka decyzji w tej sprawie. Sprawy dotyczyły samej decyzji nr. 957 lub niekonstytucyjności samego przepisu ustawy pozwalającego na wydanie tego rodzaju decyzji przez premiera.
Zgodnie z regulaminem Federalnego Sądu Najwyższego ((1) 2025), powód skarżący do Sądu Najwyższego powinien mieć aktualny, bezpośredni i istotny interes w swojej sytuacji prawnej, finansowej lub społecznej, a zaskarżona decyzja musi być wobec niego stosowana. Sąd uznał, że członkowie izby reprezentantów wnoszący skargi nie wykazali takiego interesu w tej sprawie i dlatego nie mają odpowiedniej legitymacji procesowej do wniesienia skargi. W dodatku, zdaniem sądu, art. 61 konstytucji Iraku w sposób wyczerpujący opisuje kompetencje członków Izby reprezentantów, w których zakresie nie mieści się stosowanie sądowego środka nadzoru. Z tych powodów sąd odrzucił już kilka skarg (12/اتحادية /2026, 48/اتحادية /2026, 64/اتحادية /2026), utrwalając linię orzeczniczą w tej sprawie.

Autor i grafika : Krzysztof Rochowicz

Już w środę, Konferencja LexTalk ~ zapraszamy na całą konferencję, która odbędzie się 8-9 kwietnia, a już szczególnej uw...
06/04/2026

Już w środę, Konferencja LexTalk ~ zapraszamy na całą konferencję, która odbędzie się 8-9 kwietnia, a już szczególnej uwadze polecamy nasz panel "Wyzwania Prawne Państw Wschodu"

W czasie naszego panelu zostaną wygłoszone następujące referaty:

Krzysztof Lach - Wyzwalająca technologia czy cyfrowa klatka? Reforma "inteligentnych sądów" w Chinach

Alan Rynkiewicz - Prawo Karne Azji Centralnej - pojęcie przestępstwa, jego struktura i podział

Krzysztof Pietrzak - Porwanie matrymonialne w Kirgistanie - analiza prawnokarna i socjologiczna

Mateusz Traczuk - Wojna na dwóch frontach - korupcja jako problem prawny na Ukrainie w warunkach konfliktu zbrojnego

Paweł Woźniak - Prawa mniejszości narodowych i etnicznych w państwach bałtyckich

Zapraszamy - Środa, 8 kwietnia, godzina 18:05-19:00, ul. Dobra 55

Koło Naukowe "Prawo i Wschód" składa wszystkim życzenia zdrowych i pogodnych Świąt Wielkanocnych, pełnych spokoju, nadzi...
04/04/2026

Koło Naukowe "Prawo i Wschód" składa wszystkim życzenia zdrowych i pogodnych Świąt Wielkanocnych, pełnych spokoju, nadziei, radości, pięknej pogody i najsmaczniejszych wielkanocnych przysmaków ❤️

🧭 W dzisiejszej MINUCIE NA WSCHÓD, odświętnie: ☦️PASCHA – PRAWOSŁAWNA WIELKANOC☦️Wielkanoc to bardzo ważne święto w Kośc...
01/04/2026

🧭 W dzisiejszej MINUCIE NA WSCHÓD, odświętnie:

☦️PASCHA – PRAWOSŁAWNA WIELKANOC☦️

Wielkanoc to bardzo ważne święto w Kościele prawosławnym. Obchodzi się ją wiosną, zwykle kwietniu lub maju. Data Paschy wyznaczana jest według kalendarza juliańskiego, a nie gregoriańskiego, którym posługują się katolicy. W praktyce oznacza to, że prawosławna Pascha przypada w pierwszą niedzielę po pierwszej pełni księżyca następującej po równonocy wiosennej. W tym roku Pascha przypada 14 kwietnia.

Z biegiem czasu pojawiły się również liczne tradycje świąteczne. Dawniej wierzono, że czerwone j***o jest symbolem nowego życia. Istniał także zwyczaj obdarowywania jajkami przyjaciół i krewnych.

☦️TRADYCJE I OBRZĘDY PASCHALNE☦️

Obchody Wielkanocy w tradycji prawosławnej są niezwykle bogate w różnorodne rytuały i zwyczaje, które rozpoczynają się już w okresie Wielkiego Postu. Kulminacją tych wydarzeń jest całonocna uroczysta Liturgia Paschalna, odbywająca się w nocy z soboty na niedzielę, gdy Wielka Sobota przechodzi w Niedzielę Zmartwychwstania.

✨️To szczególne nabożeństwo jest znacznie bardziej uroczyste niż zwykła liturgia niedzielna i ma na celu uczczenie zmartwychwstania Jezusa Chrystusa. W trakcie liturgii wierni biorą udział w modlitwach, śpiewach oraz obrzędach, które wyrażają radość z tego fundamentalnego dla chrześcijan wydarzenia.✨️

Nieodłącznym elementem obchodów jest procesja paschalna. Uczestnicy trzymają zapalone świece i trzykrotnie okrążają cerkiew, co symbolizuje radość ze zmartwychwstania oraz nowe życie.

Przez cały okres paschalny wierni witają się słowami:
„Christos woskresie” – „Woistinu woskresie”.
Każde nabożeństwo w tym czasie kończy się uroczystą procesją wokół cerkwi.

🐰SYMBOLE WIELKANOCY PRAWOSŁAWNEJ 🐣

Wielkanoc prawosławna to czas bogaty w symbole o głębokim znaczeniu religijnym i kulturowym. Do najważniejszych należą:

🐏baranek wielkanocny – symbol Jezusa Chrystusa jako Baranka Bożego, którego ofiara przynosi zbawienie,
🥚jajka wielkanocne – w prawosławnej tradycji czerwone pisanki symbolizują krew Jezusa Chrystusa oraz nowe życie i zmartwychwstanie,
✨️świeca paschalna – oznacza światło Zmartwychwstałego Chrystusa; podczas liturgii wierni trzymają zapalone świece jako znak radości i nowego życia.

🍴🍳 TRADYCYJNE POTRAWY WIELKANOCNE

W prawosławnej tradycji wielkanocnej ważne miejsce zajmują także potrawy świąteczne, takie jak:

🥚jajka – symbol nowego życia i zmartwychwstania,
🍖mięso – najczęściej w postaci pieczeni lub wędlin, symbolizujące radość po zakończeniu postu,
🍰pascha – tradycyjna potrawa przygotowywana z twarogu, masła i rodzynek, symbolizująca nowe życie,
🍞kulicz – tradycyjne drożdżowe ciasto wielkanocne,
chleb – symbol ciała Chrystusa,
🧂Ponadto nieodłącznym elementem wielu potraw jest sól, która reprezentuje symbol trwałości i wieczności.

✨️🥚🐰 Jako redakcja Minuty Na Wschód, serdecznie życzymy wszystkim naszym drogim czytelnikom radosnych, spokojnych świąt wielkanocnych i zasłużonego wypoczynku✨️🥚🐰

🧭 Autor: Paweł Woźniak
🧭 Grafika: Maja Grygielska

📱W ROSSII NIET INTIERNIETA - MOSKWA ODCIĘTA OD ŚWIATA📱🗓Już od niemal miesiąca mieszkańcy Moskwy zmagają się z brakiem In...
30/03/2026

📱W ROSSII NIET INTIERNIETA - MOSKWA ODCIĘTA OD ŚWIATA📱

🗓Już od niemal miesiąca mieszkańcy Moskwy zmagają się z brakiem Internetu mobilnego w mieście. To kontynuacja wcześniejszych działań rosyjskiego reżimu mających na celu nacjonalizację sieci i walkę z dostępem obywateli do niezależnych źródeł informacji, dotyczących zwłaszcza inwazji na Ukrainę. W ostatnich latach odcięto już w kraju dostęp do większości mediów społecznościowych, zmuszając Rosjan do korzystania z wirtualnych sieci prywatnych (VPN), których również dotykają obostrzenia.

📵Duma Państwowa Federacji Rosyjskiej przyjęła w lutym poprawki do ustawy o łączności, które nakładają na operatorów sieci obowiązek odłączania użytkowników od usług telekomunikacyjnych na żądanie FSB. Sama Duma odczuła konsekwencje swojej legislacji, zostając zmuszona do przerzucenia się w budynku parlamentu na telefonię stacjonarną. Brak Internetu utrudnia także codzienne życie, uniemożliwiając dokonywanie płatności bezgotówkowych czy korzystanie z takich aplikacji jak Google Maps czy Uber.

✉️Ostatnie ograniczenia dostępu do Internetu szczególnie mocno uderzyły w użytkowników najpopularniejszego i niezależnego od władz medium społecznościowego w Rosji, jakim jest portal Telegram. Sam właściciel Telegramu, przebywający na emigracji Paweł Durow, który odmówił cenzurowania treści na portalu, został oskarżony przez władze rosyjskie o wspieranie terroryzmu. Zamiast popularnej aplikacji, władze zachęcają obywateli do korzystania z silnie inwigilowanego przez służby rosyjskiego komunikatora o nazwie Max. Podobne trudności napotykają także osoby korzystające ze stron internetowych, które nie znajdują się na opracowanej przez rosyjskie władze ,,białej liście” witryn autoryzowanych przez Kreml, mających działać w razie odłączenia dostępu do Internetu.

🧭Oficjalnym wytłumaczeniem władz jest chęć zadbania o bezpieczeństwo obywateli w kontekście potencjalnych ataków ukraińskich dronów na Rosję, które to wykorzystują sieci komórkowe do nawigacji. Nieoficjalnie jednak wskazuje się, że utrudnianie dostępu do Internetu zbiegło się w czasie z impasem wojsk rosyjskich na Ukrainie oraz z rosnącym niezadowoleniem społecznym wśród Rosjan coraz bardziej odczuwających ekonomiczne skutki inwazji. Próby uzależnienia obywateli od ocenzurowanych przez Kreml informacji mają zatem na celu zniwelowanie ich narastającej frustracji.

📉Ograniczenie dostępu do Internetu prowadzi jednak do zwiększenia skali problemów, które nękają rosyjską gospodarkę w związku z obejmującymi ją sankcjami międzynarodowymi. Głównymi poszkodowanymi ostatnich działań władz Federacji Rosyjskiej są przede wszystkim moskiewscy mali i średni przedsiębiorcy, którzy ogromną część swojej działalności prowadzą właśnie za pośrednictwem globalnej sieci, także poprzez pracę zdalną. Podatki odprowadzane z tytułu prowadzenia takiej działalności stanowią natomiast znaczny udział w budżecie stolicy, który może zostać drastycznie umniejszony w związku z bankructwem kolejnych firm. Działania władz spotykają się z niepokojem sektora biznesowego i bankowego, co może mieć wpływ na nastroje przed zbliżającymi się we wrześniu pseudowyborami parlamentarnymi.

💉Utrudnienia w dostępie do sieci dotknęły obywateli Rosji, którzy do tej pory pozostawali obojętni wobec konsekwencji wojny na Ukrainie, co dodatkowo zwiększa skalę społecznego niezadowolenia. Mieszkańcy Moskwy oraz podmoskiewskich miejscowości, którzy chcieli wyrazić swoją frustrację wywołaną zaistniałą sytuacją, spotkali się z absurdalną reakcją regionalnych władz. Nie wyraziły one bowiem zgody na publiczne zgromadzenia, argumentując swoją odmowę… regulacjami antycovidowymi. Należy zauważyć, że niedługo wcześniej te same władze nie miały obiekcji wobec masowych zgromadzeń muzułmanów tłumnie świętujących na ulicach Moskwy koniec Ramadanu i dzień Id al-Fitr.

💰Podobne bolączki dotyczą nie tylko Moskwy - problemy z Internetem mobilnym odnotowuje się w całej Rosji - jednakże z racji na rolę państwowego cyfrowego ośrodka to właśnie stolica cierpi najbardziej na działaniach władz.

Autor: Stanisław Adamowicz

Grafika: Maja Grygielska

🧭 Zapraszamy na dzisiejszą Minutę na Wschód! A jej temat to:🔭 Prawo kosmiczne a regulacje rosyjskie w praktyceW ostatnim...
27/03/2026

🧭 Zapraszamy na dzisiejszą Minutę na Wschód! A jej temat to:

🔭 Prawo kosmiczne a regulacje rosyjskie w praktyce

W ostatnim czasie temat Kosmosu znowu zawitał na nagłówkach gazet. Rosjanie ogłosili wznowienie prac nad misją kosmiczną na Wenus. Jak wyglądają w tym kraju regulacje prawne? Jak funkcjonuje współcześnie prawo Kosmosu?

🔵Rosja posiada jeden z najstarszych systemów prawa kosmicznego na świecie. Jego podstawą jest ustawa „O działalności kosmicznej” z 1993 r. Reguluje ona m.in. eksplorację kosmosu, odpowiedzialność za szkody oraz zasady współpracy międzynarodowej w tej dziedzinie.

🔵Najważniejszym aktem prawa kosmicznego jest Outer Space Treaty (Traktat o przestrzeni kosmicznej) z 1967 r. Rosja jest jego stroną i jednym z trzech depozytariuszy. Traktat stanowi podstawę całego międzynarodowego prawa kosmicznego, a jego stronami jest obecnie już ponad 110 państw.

Najważniejszymi kwestiami, uregulowanymi w Traktacie są:
👉zasada kosmosu jako dobra wspólnego całej ludzkości,
👉zakaz zawłaszczania kosmosu przez państwa,
👉zakaz umieszczania broni masowego rażenia na orbicie i ciałach niebieskich,
👉zasada działań kosmicznych wyłącznie w celach pokojowych,
👉zasada odpowiedzialności państw za swoje obiekty kosmiczne.

🔴Prawo kosmiczne narażone jest na naruszenia, szczególnie w czasach niestabilności politycznej i prawnej na arenie międzynarodowej. Największymi zagrożeniami są współcześnie:

➡️postępująca militaryzacja przestrzeni kosmicznej, w tym testy broni antysatelitarnej czy rozwój wojskowych systemów orbitalnych, które mogą podważać zasadę pokojowego wykorzystania kosmosu,

➡️dynamiczna komercjalizacja działalności kosmicznej przez prywatne przedsiębiorstwa, które prowadzą masowe programy satelitarne, planują wydobycie surowców z asteroid czy rozwój turystyki kosmicznej.

Przyczyną takiego stanu rzeczy jest przede wszystkim istniejąca rozbieżność między normami prawnymi a praktyką polityczno-wojskową.

🛒Rosja rozwija wojskowe technologie kosmiczne, w tym systemy antysatelitarne i satelity o zastosowaniu militarnym, co może być traktowane jako działania naruszające ducha Traktatu.

📜Jednocześnie państwo wspiera rozwój sektora komercyjnego przez Federalną Agencję Kosmiczną Roskosmos, chociaż skala prywatnej działalności kosmicznej w Rosji jest znacznie mniejsza niż np. w Stanach Zjednoczonych Ameryki.

Prawo kosmiczne wciąż jest tworzone i rozwijane. W praktyce rozwój technologii wojskowych oraz zmiany w sektorze kosmicznym pokazują, że rosną napięcia między zasadą pokojowego wykorzystania przestrzeni kosmicznej a interesami strategicznymi państw.

Autor: Maja Grygielska
Fotografia: public domain

👫👭👬„Od łańcuchu z ludzi do niepodległości" czyli jak Litwa odzyskała niepodległość?🇱🇹🇱🇹🇱🇹📆Koniec lat osiemdziesiątych XX...
23/03/2026

👫👭👬„Od łańcuchu z ludzi do niepodległości" czyli jak Litwa odzyskała niepodległość?🇱🇹🇱🇹🇱🇹

📆Koniec lat osiemdziesiątych XX wieku w ZSRR, pomimo prób poprawy sytuacji gospodarczej, cechował się głębokim kryzysem, najpierw 📉ekonomicznym📉, a z czasem obejmującym również sferę polityczną. W wyniku zmniejszenia represji organizacje litewskie, takie jak świeżo powstały Litewski Ruch na rzecz Przebudowy, coraz śmielej głosiły hasła autonomiczne, a z czasem także niepodległościowe.

📆Dnia 23 sierpnia 1989, w pięćdziesiątą rocznicę podpisania paktu Ribbentrop–Mołotow, na mocy którego, a dokładniej jego tajnego protokołu oraz późniejszego traktatu o granicach i przyjaźni między III Rzeszą a ZSRR w którym przesądzono m.in. o przyszłym wcieleniu Litwy do ZSRR, mieszkańcy trzech republik nadbałtyckich utworzyli „żywy łańcuch”. Składał się on z ludzi trzymających się za ręce na odcinku ponad 600 km, łączącym Litwę, Łotwę i Estonię. W wydarzeniu tym wzięło udział około 2 milionów osób. W 2009 roku inicjatywa ta została wpisana na listę UNESCO „Pamięć Świata”.
🇱🇹👬👭👫🇱🇻👫👭👬🇪🇪

📆Dnia 25 stycznia 1990 roku Rada Najwyższa Litewskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej uznała język litewski za język państwowy oraz przywróciła święto narodowe 16 lutego, ustanowione dla uczczenia aktu niepodległości Litwy z 1918 roku.

📆Dnia 11 marca 1990 roku Rada Najwyższa w nowym składzie uchwaliła Akt Przywrócenia Państwa Litewskiego, stanowiący faktyczne ogłoszenie niepodległości. Został on przyjęty stosunkiem głosów 124 „za”, przy 6 głosach wstrzymujących się i braku głosów przeciwnych. Jednocześnie zmieniono nazwę państwa na Republikę Litewską oraz przywrócono historyczne symbole państwowe.🇱🇹

♟️Po początkowej patowej sytuacji Michaił Gorbaczow 13 stycznia 1991 roku zdecydował się użyć wojska w celu zduszenia tendencji niepodległościowych. Najgłośniejszym wydarzeniem był szturm na wieżę telewizyjną w Wilnie, z której nadawano niezależne przekazy medialne. W wyniku tych działań śmierć poniosło 14 Litwinów, a około 600 osób zostało rannych.

📆21 sierpnia 1991 roku sowieckie siły opuściły wieżę telewizyjną w Wilnie, a na placu Łukiskim obalono pomnik Lenina. Dla upamiętnienia tych wydarzeń na Litwie co roku, 13 stycznia, obchodzony jest Dzień Obrońców Wolności.

Pierwszym niepodległym państwem, które uznało niepodległość Litwy, była 🇮🇸Islandia🇮🇸, której parlament przyjął stosowną uchwałę 11 lutego 1991 roku. 26 sierpnia 1991 roku Litwę uznała 🇵🇱Polska🇵🇱, 2 września 🇺🇸Stany Zjednoczone🇺🇸, a 17 września państwo to stało się formalnie członkiem 🇺🇳ONZ🇺🇳.

Autor: Paweł Woźniak

👋👋 Cześć wszystkim!!! 👋👋📆Od tego miesiąca, w naszym Kole startuje ✨😲sekcja medialna😲✨.👷‍♀️👷‍♂️👷 ➡️ Jej zespół co tydzień...
23/03/2026

👋👋 Cześć wszystkim!!! 👋👋

📆Od tego miesiąca, w naszym Kole startuje ✨😲sekcja medialna😲✨.

👷‍♀️👷‍♂️👷 ➡️ Jej zespół co tydzień będzie ofiarował naszym obserwatorom krótkie posty – ciekawostki, komentarze, newsy – dotyczące tematyki naszego koła.

🤗Zapraszamy zatem serdecznie do zainteresowania i poświęcenia wolnej chwilki…

🥳🥳 🍾MINUCIE NA WSCHÓD!👏🎇😎

🎸A oto nasz szacowny zespół:

👉 Kierownictwo sekcji:
Paweł Woźniak
Maja Grygielska

👉 Redaktorzy:
Stanisław Adamowicz
Hubert Kordek
Paweł Pająk
Krzysztof Rochowicz
Alan Jedliński
Karolina Popis
Krzysztof Pietrzak

Adres

Krakowskie Przedmieście 26/28
Warsaw

Ostrzeżenia

Bądź na bieżąco i daj nam wysłać e-mail, gdy Koło Naukowe Prawo i Wschód umieści wiadomości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu i możesz zrezygnować z subskrypcji w dowolnym momencie.

Skontaktuj Się Z Ta Organizacja

Wyślij wiadomość do Koło Naukowe Prawo i Wschód:

Udostępnij