25/03/2026
21 i 22 marca 2026 r. Bieszczadzki Oddział Towarzystwa nad Zabytkami świętował jubileusz 40-lecia istnienia. W pierwszym dniu, w Bieszczadzkim Centrum Dziedzictwa Kulturowego „Fanto”, w Ustrzykach Dolnych odbyła się konferencja „40 lat ochrony zabytków w Bieszczadach”. W konferencji udział wzięli przedstawiciele władz samorządowych i rządowych województwa podkarpackiego oraz władz samorządowych powiatu bieszczadzkiego, gmin Ustrzyki Dolne, Czarna i Lutowiska, a także przedstawiciele stowarzyszeń i organizacji społecznych działających w naszym powiecie. Służby konserwatorskie reprezentował p. Adam Sapeta, podkarpacki wojewódzki konserwator zabytków. Miło nam było także gościć liczną grupę członków TOnZ z zaprzyjaźnionych oddziałów w Bytomiu, Grudziądzu, Kazimierzu Dolnym, Olsztynie, Poznaniu, Warszawie i Zakopanem. Licznie stawili się też nasi członkowie. Zebrani wysłuchali z zainteresowaniem referatów: „Między jubileuszami. Towarzystwo Opieki nad Zabytkami 1906 – 1974 – 2026.”p. dr Iwony Liżewskiej prezes ZG TOnZ, „ Obiekty sakralne w MBL w Sanoku – stan zachowania i przeprowadzone prace konserwatorski p. Marcina Krowiaka dyr. MBL, „Kalendarium remontów zabytkowych cerkwi w Bystrem i Liskowatem” p. Mieczysława Darochy prezesa OB TOnZ i „Jak to z Bieszczadem było” p. Andrzeja Szczerbickiego red. nacz. rocznika „Bieszczad”. Kolejnym punktem programu było zwiedzanie Muzeum Młynarstwa i Wsi. Gospodarz obiektu p. Janusz Bałkota oprowadził zwiedzających po zabytkowym młynie i wyjaśnił tajniki dawnego młynarstwa. Dzień zakończyliśmy nawiedzając cmentarz żydowski i cerkiew gr.-kat. w Ustrzykach Dolnych.
W niedzielę wyruszyliśmy na wycieczkę zwiedzając zabytkowe cerkwie w Liskowatem, Krościenku, Równi, Rabem, Żłobku, Czarnej, Smolniku, Michniowcu i Bystrem. Wielkie zainteresowanie wzbudzały zachowane i odrestaurowane elementy dawnego wystroju cerkiewnego w świątyniach, które (w większości) służą dzisiaj łacinnikom pełniąc funkcję kościołów rzymskokatolickich.
Dziękujemy wszystkim za tak liczne przybycie, podziękowania i ciepłe słowa uznania za naszą działalność i pracę na rzecz ratowania zabytków i propagowania idei ich ochrony. Szczególne podziękowania składamy na ręce p. dr Iwony Liżewskiej za zorganizowanie tak licznej grupy naszych przyjaciół z innych oddziałów TOnZ. Dziękujemy p. Krzysztofowi Mendziosowi za gościnę i starostwu powiatowemu za wsparcie. Fot. G. Holly i A. Szczerbicki