12/06/2026
O ziemianach, którzy często postrzegani są (a może raczej byli) jako bezproduktywni (teoria klas próżniaczych) i nie przyczyniający się do rozwoju społecznego, gospodarczego czy ekonomicznego Polski XIX i XX w. (w tym ostatnim przypadku ziemianie przestali istnieć po reformie rolnej z 1944 r.), co oczywiście jest nieprawdą, rozmawialiśmy z dr nauk humanistycznych Łukaszem Bajdą, historykiem, autorem książek o tematyce regionalnej, na co dzień pracującym w Bieszczadzkim Centrum Dziedzictwa Kulturowego Fanto.
Punktem odniesienia były napisane przez Autora dwa tomy książek „Ziemianie z podkarpackich dworów”. Ziemianie, jak to określił Łukasza Bajda, do głęboki worek, który mieści w sobie nie tylko samych ziemian, ale też właścicieli, dzierżawców czy administratorów większej własności ziemskiej. Ich zasługi są znaczne na polu życia gospodarczego, ale szczególnie społecznego i kulturalnego. Przykładem są postacie, wspominane podczas rozmowy, jak choćby panie Celina Dominikowska z Orelca, Helena Schramówna z Olchowy, Zofia Starowieyska-Morstinowa czy Maria Jarochowska, a także panowie m.in. Aleksander Ubysz, prof. Ernest Till z Uherzec czy Tadeusz Czarkowski-Golejowski.
Co do spraw technicznych związanych z obydwoma tomami, trudnością dla ich Autora nie był brak materiałów źródłowych, ale skąpa ilość materiałów ilustracyjnych. Bogata literatura bibliograficzna wykorzystana w książkach jest o wiele zasobniejsza, ale została wybrana w sposób selektywny.
Rozmowę z Łukaszem Bajdą poprowadził Wojciech Domiszewski, dyrektor naszej Biblioteki ❤ 👏.
Serdecznie dziękujemy Łukaszowi Bajdzie za spotkanie ❤ 👏 i trzymamy kciuki za trzeci tom „Ziemian”, który ukaże się w tym roku 📘 👍.
Spotkanie odbyło się w ramach trwającego V Ustrzyckiego Lata z Książką Regionalną. A już jutro, 13 czerwca, zapraszamy na spotkanie z Jarosławem Kretem – ⏱️ początek godz. 17.00.
