21/05/2026
‼️ Czy za dwa mandaty będzie można stracić prawo do życia w Polsce?
‼️ Czy uchodźca powinien jechać do kraju, przed którym uciekł, żeby zdobyć dokument do obywatelstwa?
‼️Czy korzystanie z pomocy społecznej będzie przekreślać prawo do integracji i obywatelstwa?
W ramach konsultacji społecznych przedstawiłyśmy uwagi do projektu zmian w prawie dotyczącym cudzoziemców i obywatelstwa polskiego. Im głębiej analizowaliśmy projekt, tym bardziej pojawiało się poczucie, że absurd zaczyna gonić absurd.
📌 Najbardziej kontrowersyjne propozycje?
1️⃣ wydłużenie drogi do obywatelstwa z 3 do 10 lat, a dla uchodźców z 2 do 10 lat,
2️⃣ możliwość wydalenia cudzoziemca z Polski już po dwóch drobnych wykroczeniach,
3️⃣ brak automatycznego wstrzymania wydalenia z Polski po złożeniu odwołania,
4️⃣ wymóg przedstawiania zaświadczeń o niekaralności z państw autorytarnych czy objętych wojną,
5️⃣ uzależnianie obywatelstwa od niekorzystania z pomocy społecznej przez ostatnie 5 lat, pomimo, że już istnieje przesłanka stabilnego źródła dochodu,
6️⃣obowiązek zbierania opinii Komendanta Policji za 10 lat wstecz.
Trudno nie odnieść wrażenia, że większość proponowanych rozwiązań została przygotowana bez uwzględnienia realiów życia cudzoziemców/ek, uchodźców/czyń i rodzin budujących swoje życie w Polsce.
Niepokoi nas również sposób uzasadniania zmian - oparty bardziej na społecznych emocjach i narracji o zagrożeniu ze strony cudzoziemców niż na rzetelnych danych.
A jakie są dane? Już teraz Polska znajduje się w ogonie UE, jeśli chodzi o liczbę przyznawanych obywatelstw. W 2024 roku obywatelstwo polskie uzyskało 16 342 osoby, była to rekordowa - jak na Polskę - liczba.
Polska zajmuje 21. miejsce w UE, jeśli chodzi o wskaźnik przyznawanych obywatelstw na 1000 obywateli i obywatelek (patrząc na rok 2024). Źródło: Eurostat
Równocześnie Polskę zamieszkuje ok. 2,5 mln migrantów i migrantek. Osoby z doświadczeniem migracji stanowią około 7% wszystkich osób zatrudnionych w Polsce. Osoby te bardzo często przebywają w Polsce na wizach, na karty pobytu czekają zamiast 60 dni wskazanych ustawowo (na zezwolenie na pobyt czasowy) nawet kilka lat.
Dodatkowo, równolegle do propozycji P*S, kilka dni temu MSWiA poinformowało, że pracuje niezależnie nad zmianami w tym obszarze. Nie wiemy jeszcze, jak dokładnie mają one wyglądać. MSWiA chwaliło się tym, że wprowadzi akt lojalności wobec państwa polskiego i wymóg 8 lat pobytu w Polsce.
Liczymy, że MSWiA zamiast wzmacniać polityki strachu i dokładać się do ksenofobii zajmie się realnym usprawnieniem systemu tak, aby polskie instytucje przestrzegały prawa wobec migrantów i migrantek (np. w kwestii statusów pobytowych).
‼️Tak ważne zmiany wymagają rzetelnej debaty i realnego uzasadnienia - a nie zastraszania i stygmatyzacji.