17/05/2026
Cyberbezpieczeństwo i Bezpieczeństwo
w szkole cz.1
Szanowny Nauczycielu!
Szanowna Nauczycielko!
Wydaje się że czas odetchnąć po zwariowanym okresie egzaminów ośmioklasistów i pierwszych maturach, po gorącym okresie tworzenia nowych planów od września i pisaniu wniosków do ministerialnego programu "Cyfrowy Uczeń".
Wszak nie samą pracą człowiek żyje.
Czyżby?
Nauczyciel pracuje nie tylko na lekcji, poza salą lekcyjną będąc
w szkole lub poza nią (np. jako opiekun wycieczki) jest gwarantem nienastąpienia skutków zdarzeń. Mówiąc po polsku odpowiada za zdrowie i bezpieczeństwo swoich podopiecznych.
Za niedopilnowanie ucznia i wynikający z tego wypadek lub szkodę, nauczyciel odpowiada na kilku płaszczyznach: dyscyplinarnej, cywilnej, a w skrajnych przypadkach – karnej. Konsekwencje zależą od stopnia zaniedbania i skutków zdarzenia.
Szczegółowy zakres odpowiedzialności obejmuje:
Odpowiedzialność dyscyplinarna:
W przypadku uchybienia godności zawodu lub obowiązkom (np. brak nadzoru podczas przerwy lub lekcji), dyrektor szkoły lub rzecznik dyscyplinarny wszczynają postępowanie. Kary obejmują upomnienie, naganę, zwolnienie z pracy, a nawet zakaz wykonywania zawodu.
Odpowiedzialność karna:
Jeśli w wyniku rażącego niedopilnowania uczeń dozna ciężkiego uszczerbku na zdrowiu lub dojdzie do zagrożenia życia, nauczyciel może odpowiadać za niedopełnienie obowiązków służbowych (art. 231 Kodeksu karnego) lub narażenie na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia albo zdrowia (art. 160 Kodeksu karnego). Grozi za to kara od grzywny nawet do 3 lat pozbawienia wolności.
Odpowiedzialność cywilna:
Poszkodowany uczeń lub jego rodzice mogą domagać się odszkodowania lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. W praktyce pozew kierowany jest najczęściej bezpośrednio przeciwko organowi prowadzącemu szkołę, który następnie może żądać od nauczyciela regresu finansowego (pokrycia kosztów), jeśli do szkody doszło z winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa
Podstawą prawną określającą obowiązki pedagoga jest Karta Nauczyciela, która nakłada na niego rzetelną realizację zadań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom w czasie zajęć. Złamanie tych procedur obliguje dyrekcję do uruchomienia odpowiednich procedur.
Nauczyciel nie ma prawa naruszać nietykalności osobistej, stosować przemocy fizycznej ani psychicznej (krzyczeć, wyśmiewać i zawstydzać uczniów). Nie wolno mu również wystawiać ocen za zachowanie niespełniające kryteriów, usuwać z lekcji bez zapewnienia opieki, ani publicznie ujawniać ocen lub informacji o życiu prywatnym ucznia.
I to wszystko naprawdę jest super podejście ogólnoludzkie.
Ale zapomnieliśmy o jednym:
NASZE DZIECI SĄ BYSTRZEJSZE OD NAS
NASI UCZNIOWIE SĄ LEPSI CYFROWO
To nie jest kwestia tylko umiejętności, które zapędzają w kozi róg większość nauczycieli w tym także nauczycieli informatyki.
Podnosi się kwestie uzależnienia młodzieży od cyfrowego świata
w którym znajdują kolorowe niewłaściwe dla nich treści, wykorzystywanie, epatowanie złem i przemocą, z czasem poniżenie i prześladowanie które, się kończy często tragicznie.
My dorośli - Rodzice i Nauczyciele nie będziemy
w stanie jako uczestnicy tego samego cyfrowego świata przeciwdziałać, jeśli nasze umiejętności będą gorsze.
Zgodnie z raportem WHO (badanie 2021/2022) co 6 nastolatek doświadcza cyberprzemocy. Raport wskazuje na istnienie pilnej potrzeby edukacji młodych ludzi, rodzin i szkół na temat form cyberprzemocy i jej konsekwencji.
Cyfrowy świat daje dzieciom wiele możliwości rozwoju, ale niesie również ryzyko i potencjalne zagrożenia. Hejt, uzależnienie, presja lajków, szkodliwe treści, czy cyberprzemoc mogą zostawić ślady, których nie widać od razu.
Najgorsze jest to że dzieci o tym nie mówią dorosłym.
Według raportu NASK z 2025 roku:
-56% dzieci doświadczyło przemocy w internecie z czego 52,1 % nikomu o tym nie powiedziało
-22% nastolatków przyznaje że ogląda patostreamerów
Cyfrowy świat to także przemoc wobec nauczycieli
- według badań dr. hab. inż. Łukasza Tomczyka z Uniwersytetu Jagiellońskiego 17,5 % nauczycieli i nauczycielek doświadczyło cyberprzemocy w postaci rozpowszechniania negatywnych komentarzy na ich temat 10,8% otrzymało negatywne treści cyfrowe, a 8,3% padło ofiarą przejęcia prywatnego konta.
Nauczyciele również doświadczają cyberagresji ze strony swoich uczniów lub ich rodziców.
Jest to w szkołach temat tabu a przecież nauczycielom należy się wsparcie.
Pomóc mają od września nowe zasady korzystania z telefonu
w szkole i rozwiązania w postaci laptopów przeglądarkowych
w programach cyfryzacji szkół.
Czy cyfryzacja w postaci sprzętu i oprogramowania coś zmieni na lepsze jeśli nie poprawimy naszej sprawności cyfrowej jako dorosłych i nauczycieli?
Zapraszamy do dyskusji na temat cyberbezpieczeństwa w szkole.