Trzebiechów- Historia, Ludzie, Miejsca

Wskazówki dojazdu

Trzebiechów- Historia, Ludzie, Miejsca Fundacji Scheda prowadzi działalność na rzecz dziedzictwa kulturowego, promocji historii lokalnej.
KRS 0001248079

Jeśli możesz wesprzyj nasze działania:
45 2530 0008 2022 1091 6175 0001
Dziękujemy!

28/08/2026

HISTORIA: Najcenniejsze rzeczy zabierz ze sobą .
LUDZIE: Hanka
MIEJSCE: Tłuste (Touste), → Smolno Wielkie → Trzebiechów
Uwaga! Na końcu posta ważne pytanie do Was 🫶
Ta skromna książeczka modlitewna była dla Hanki niezwykle ważna. Kiedy wojna zmusiła do opuszczenia rodzinnych stron, Hania zapakowała najważniejsze dla siebie rzeczy i ruszyła w drogę. Zabrała ją ze sobą jako jedną z najcenniejszych rzeczy z rodzinnego domu. To z tą książeczką w kieszeni przejechała pociągiem ponad tysiąc kilometrów — do Smolna Wielkiego, a potem do Trzebiechowa. I nie była to podróż kilkunastu godzina tak jakby to miało miejsce dziś.
Dzięki odręcznym zapiskom pisanych piórem na druku „Pamiątki Misji Parafialnej”, możemy dziś precyzyjnie odtworzyć kawałek świata, z którego pochodziła:
📍 Miejsce: Toustem (dawne miasteczko Touste / Tłuste na Podolu, obecnie w obwodzie tarnopolskim na Ukrainie).
📅 Data: Od 28 marca do 5 kwietnia 1937 roku.
Co ciekawe, w 1937 roku misje te rozpoczęły się dokładnie w Niedzielę Wielkanocną i trwały przez cały tydzień. Dla lokalnej społeczności był to wyjątkowy, świąteczny czas tuż przed rozpoczęciem intensywnych, wiosennych prac w polu. Rekolekcje prowadzili tzw. XX. Misyonarze – najprawdopodobniej Zakon Księży Misjonarzy św. Wincentego à Paulo, którzy mieli silny ośrodek w pobliskim Jazłowcu i we Lwowie.
Dla ludności był to wyjątkowy, świąteczny czas tuż przed rozpoczęciem intensywnych, wiosennych prac w polu. Rekolekcje prowadzili tzw. XX. Misyonarze – najprawdopodobniej Zakon Księży Misjonarzy św. Wincentego à Paulo, którzy mieli silny ośrodek w pobliskim Jazłowcu i we Lwowie. Duchowe wsparcie, które Hanka otrzymała i nosiła w sercu okazało się niezwykle pomocne w kolejnych etapach życia. Zaledwie dwa lata później – po wybuchu II wojny światowej – książeczka ta pomogła Hance przetrwać trudną drogę, przesiedlenia i długie dziesięciolecia, by dziś przypominać o sile wiary, korzeniach oraz historii.
Hanki już nie ma wśród żywych, ale pamięć o niej i tej książeczce wciąż trwa.

I tu pytanie do Was : Skąd i dokąd wojna przygnała Was, Waszych rodziców, czy dziadków?( podaj proszę w komentarzu informację miejsca z którego wyjechali i dokąd przybyli, gdzieś w się osiedlili).

Czy w Waszych domach również zachowały się takie osobiste pamiątki, które Wasi bliscy ocalili i przywieźli ze sobą z Kresów? ⏳👇

25/08/2026

HISTORIA: Solniczka znaleziona podczas prac polowych
LUDZIE: Kto w Trzebiechowie mógł być jej właścicielem?
MIEJSCE: Trzebiechów, pole

Ta niewielka porcelanowa solniczka została wiele lat temu ( w latach powojennych) znaleziona na polu podczas prac polowych przez jednego z mieszkańców Trzebiechowa w latach powojennych.

Na pierwszy rzut oka – niewielki, piękny przedmiot. Ale kiedy przyjrzymy się jej bliżej, okazuje się, że kryje w sobie znacznie ciekawszą historię.

Na spodzie widnieje sygnatura KPM – Königliche Porzellan-Manufaktur, czyli Królewskiej Manufaktury Porcelany w Berlinie, założonej w 1763 roku. Manufaktura słynęła z produkcji wysokiej jakości, luksusowej porcelany artystycznej.

A więc… jak znalazła się na polu w Trzebiechowie?
I tutaj zaczyna się nasze małe trzebiechowskie śledztwo🙂🔎

To nie była przecież zwykła, tania porcelana. Ktoś ją kupił, ktoś używał jej przy stole...

Czy mogła pochodzić z któregoś z trzebiechowskich pałacowych wnętrz? Kogo było stać na takie wykwintne naczynia ?

Czy należała do właścicieli pałacu? A może trafiła do Trzebiechowa wraz z kimś, kto przywiózł ją tutaj z innego miejsca?
A może jej historia jest zupełnie inna?

Jak myślicie – do kogo mogła należeć ta mała, ale niezwykle piękna solniczka?

Może ktoś z Waszych rodzin pamięta podobną porcelanę? A może ktoś rozpozna wzór.lub ma inne elementy tego zestawu? Piszcie w komentarzach lub w prywatnej wiadomości.

🔎 Spróbujmy razem odgadnąć, czyj stół mogła kiedyś zdobić.

Historia : Dentysta z KlenicyLudzie: Franz HampfMiejsce: Klenica Czy zastanawiałeś kto kiedyś mieszkańcom naszych okolic...
18/08/2026

Historia : Dentysta z Klenicy
Ludzie: Franz Hampf
Miejsce: Klenica

Czy zastanawiałeś kto kiedyś mieszkańcom naszych okolic leczył zęby ? Bo przecież nie każdy ząb wyrywało się " obcęgami kowala "😊🙈.
Na ślady dentysty z Klenicy naprowadzili mnie znajomi, których rodzice na strychu swojego domu znaleźli starą tabliczkę z nazwiskiem Franza Hampfa.
Na tabliczce widnieje:
Franz Hampf
staatl. gepr. Dentist
Sprechstd. Dienstag Freitag 9–12 u. 15–18
czyli:
Franz Hampf – dentysta z państwowymi kwalifikacjami.
Godziny przyjęć: wtorek i piątek, 9:00–12:00 oraz 15:00–18:00.
Ten niewielki przedmiot stał się początkiem kolejnego historycznego śledztwa. 🔎
Okazuje się, że Franz Hampf rzeczywiście prowadził praktykę dentystyczną w dawnej Klenicy (niem. Kleinitz). W niemieckich źródłach z 1931 roku występuje jako:
„Hampf, Franz, Dentist, Kleinitz”.
Co więcej, w Archiwum Państwowym w Zielonej Górze zachowała się dokumentacja jego praktyki z 1935 roku:
„Franz Hampf, Zahnpraxis, Kleinitz, Kreis Grünberg” – czyli praktyka dentystyczna Franza Hampfa w Klenicy, powiat zielonogórski.
I tutaj pojawia się pytanie, które szczególnie mnie zainteresowało:
👉 Czy do Franza Hampfa jeździli również mieszkańcy dawnego Trebschen – dzisiejszego Trzebiechowa?
Klenica znajdowała się stosunkowo blisko Trebschen, a przecież takie " codzienne" sprawy, jak wizyta u dentysty, również są częścią historii miejscowości. Być może mieszkańcy Trebschen właśnie w Klenicy korzystali z jego usług.
Na tym etapie nie odszukałam jeszcze dokumentów, który potwierdzałby to bezpośrednio, dlatego nie chcę przedstawiać przypuszczenia jako faktu.
Ale poszukiwania trwają. Chcemy sprawdzić księgi adresowe, spisy lekarzy i dentystów oraz lokalną prasę z początku XX wieku.
A może ktoś z Was zna tę historię? Słyszał o niej?
Może w Waszych domach zachowały się stare rachunki, wizytówki, fotografie,czy jakieś dokumenty albo ktoś kiedyś opowiadał Wam o tym ? Szperajcie, szukajcie, to jest naprawdę fascynujące ❤️

Wspieramy kulturę i nie tylko Jesteśmy wzruszeni i szczęśliwi z powodu tej niespodzianki. Dziękujemy🫶. Już z chwil parę ...
15/08/2026

Wspieramy kulturę i nie tylko Jesteśmy wzruszeni i szczęśliwi z powodu tej niespodzianki. Dziękujemy🫶.
Już z chwil parę będziemy mogli pokazać wszystkim w oryginale to oto zdjęcie. A historię tych postaci chętnie odpowiem podczas spotkania na które już niebawem Was zaprosimy🍀

Kilka dni temu informowaliśmy o tym, że rodzina naszych beneficjantów się powiększy. Dzisiaj z wielką przyjemnością możemy podać jego nazwę. Jest nim Fundacja Scheda, która w mediach społecznościowych prowadzi portal Trzebiechów- Historia, Ludzie, Miejsca

Poniżej postaramy się Wam Fundację tę i jej profil działania nieco przedstawić.

Trzebiechów, który pamięta ❤️

Są miejsca, które mają swoją historię zapisaną w książkach, archiwach i zabytkach. Ale są też takie, których najważniejsze historie przechowywane są gdzie indziej – w ludzkiej pamięci, w starych fotografiach, rodzinnych albumach, dokumentach i opowieściach przekazywanych z pokolenia na pokolenie.

Właśnie z potrzeby ocalania tej pamięci działa Fundacja SCHEDA, prowadząca niezwykle wartościowy profil „Trzebiechów – historia, ludzie, miejsca”.

To miejsce, w którym dawny Trebschen spotyka się ze współczesnym Trzebiechowem. Gdzie historia pałacu i książąt Reuß, dawne ulice, domy, szkoły, zakłady, kościoły i cmentarze są równie ważne jak historie zwykłych mieszkańców – tych, którzy tutaj żyli przed wojną, tych, którzy przybyli po 1945 roku, i tych, którzy tworzyli Trzebiechów przez kolejne dziesięciolecia.

I właśnie dlatego działalność Fundacji SCHEDA jest tak cenna. To nie jest tylko zbieranie starych fotografii. To budowanie społecznego archiwum Trzebiechowa – archiwum tworzonego przez mieszkańców i dla mieszkańców.

Bo historia miejscowości nie składa się wyłącznie z wielkich wydarzeń i nazwisk zapisanych w podręcznikach. Składa się także z tysięcy małych historii: z pierwszego dnia w szkole, niedzielnego spaceru, rodzinnego spotkania, pracy w zakładzie, zabawy na wiejskim podwórku, sąsiadów stojących przed domem czy fotografii wykonanej podczas uroczystości, o której dziś już prawie nikt nie pamięta.

„Trzebiechów – historia, ludzie, miejsca” pokazuje, że lokalna historia może być żywa. Może łączyć pokolenia, budować więź z miejscem i sprawiać, że zaczynamy patrzeć na dobrze znaną ulicę, dom czy park zupełnie inaczej.

Poniższe zdjęcie zakupiliśmy na jednym z zagranicznych portali aukcyjnych właśnie dla Fundacji Scheda, któremu już niebawem fotografię tę przekażemy.

Kogo zdjęcie przedstawia i jaki ma związek z Trebschen, obecnym Trzebiechowem, już jutro tu na naszym portalu Wspieramy kulturę i nie tylko

Działamy 🙂

Wszystkich zainteresowanych naszą, już w międzyczasie ponad 20-letnią działalnością filantropijną wspieraącą instytucje kultury w Polsce zapraszamy do obejrzenia i być może zaobserwowania nas na Wspieramy kulturę i nie tylko

Miejsce: Trebschen/TrzebiechówHistoria: Urząd pocztowyOstatnie dni studiuje historię poczty w Trebschen.  Przeglądałam s...
11/08/2026

Miejsce: Trebschen/Trzebiechów
Historia: Urząd pocztowy

Ostatnie dni studiuje historię poczty w Trebschen. Przeglądałam stare dokumenty ( często już w formie zdigitalizowanej), swoje własne pocztówki odczytując pieczęcie i treści, książki itd... Jeden budynek, ale kilka dni czytania i szperania, żeby dotrzeć do wiarygodnych źródeł, ale lubię tak szperać 🙂
Historia poczty w Trzebiechowie sięga co najmniej XIX wieku. W 1873 roku w „Amtsblatt der Königlichen Regierung zu Frankfurt a.d. Oder” opublikowano informację o utworzeniu pruskiej placówki pocztowej w ówczesnym Trebschen. Oznacza to, że właśnie wtedy nastąpiło oficjalne usankcjonowanie działalności pocztowej w miejscowości, ale niespodzianką był dla mnie zapis w innym dokumencie z 1869- pojawia się tam informacja o Post-Expediteurze w Trebschen – urzędniku, osobie odpowiedzialnej za miejscową placówkę pocztową i tu wymienia się osobę o nazwisku Schramm. Możemy więc mieć niemalże pewność, że w 1869 roku poczta w Trebschen już działała. Nie możemy natomiast powiedzieć, że właśnie w 1869 roku została założona. Od 1905 obsługiwała także mieszkańców Borek. W 1910 roku źródło historyczne wymienia , iż w Trebschen znajduje się:
„Post, Telegraf und Telefon” czyli pocztę, telegraf i telefon.
Co ciekawe wszystko wskazuje na to, że najpierw działała ekspedycja pocztowa, a później powstał osobny budynek pocztowy ( zapewne jak wskazuje sygnatura 37 dokumentów pod którym znajduje się zapis "Budowa budynku poczty w Trebchen" w latach 1894 -1928).
Powstanie tej placówki w drugiej połowie XIX wieku kojarzy się z wielką rewolucją komunikacyjną. Był to element intensywnego rozwoju pruskiego systemu pocztowo-telegraficznego, który połączył Trzebiechów z resztą Europy.
Opracowanie Uniwersytetu w Münster podaje, że w 1932 r. funkcjonowała Landkraftpost czyli pocztowa komunikacja samochodowa z Züllichau do Trebschen kursująca dwa razy dziennie.
Ubolewać możemy nad tym, że oryginalny budynek poczty przy dawnej ul. Sulechowskiej ( naprzeciw dawnej ujeżdżalni, obecnie sali gimnastycznej) nie przetrwał do dnia dzisiejszego ( podobno strawił go pożar).
Budynek posiadał trzy kondygnacje nadziemne, z czego parter murowany, a pierwsze piętro i poddasze ulokowane były pod dwuspadowy dachem z pseudowieżą nad pseudoryzalitem w postaci muru pruskiego. Dziś możemy podziwiać jego wyjątkową konstrukcję ryglową (słynny mur pruski) już tylko na starych fotografiach i archiwalnych pocztówkach. Poczta była ważnym miejscem, obsługiwała przecież nie tylko stałych mieszkańców wówczas jeszcze miasta Trebschen (prawa miejskie do 1873r), ale także dostarczała i przesyłała kartki z pozdrowieniami czy pisma urzędowe do pałacu i z pałacu. W późniejszym okresie poczta była często odwiedzana przez kuracjuszy słynnego Sanatorium, którzy nadawali kartki do krewnych i czasem napotykam na takie kartki z informacjami o przebiegu kuracji.
Jeżeli ktoś z Państwa posiada stare zdjęcie poczty, pocztówkę przedstawiającą ulicę Sulechowską, kopertę ze stemplem „Trebschen” albo rodzinne opowieści-proszę o kontakt.
Być może właśnie w prywatnych zbiorach znajdziemy jakieś ciekawe historie dotyczące tego miejsca.

Długo oczekiwaliśmy na ten dzień👏 Na pewno  będzie zdecydowanie piękniej! 🫶Według zapowiedzi- centralna część parku odzy...
10/08/2026

Długo oczekiwaliśmy na ten dzień👏 Na pewno będzie zdecydowanie piękniej! 🫶
Według zapowiedzi- centralna część parku odzyska dawny blask – odnowiona zostanie łąka, zadbane stare drzewa i wprowadzone nowe nasadzenia. Odtworzone zostaną naturalne alejki, pojawią się ławki, mała architektura oraz oświetlenie, a najcenniejsze drzewa zostaną odpowiednio wyeksponowane.
Całkowita wartość projektu to 2,183 mln zł.
Czekamy z niecierpliwością i dopingujemy tej inwestycji 👏🌲🌳🌿🌾

Park przy pałacu w Trzebiechowie odzyska dawny blask! 🌳

Gmina Trzebiechów otrzyma ponad 1,8 mln zł na ochronę zabytkowego parku przy neorenesansowym pałacu - jednego z najcenniejszych założeń parkowych w regionie 🌿

Dofinansowanie na projekt „Ochrona różnorodności biologicznej poprzez utworzenie Ekoparku w Trzebiechowie” przyznał Zarząd Województwa Lubuskiego, na którego czele stoi marszałek Sebastian Ciemnoczołowski. Całkowita wartość przedsięwzięcia to ponad 2,1 mln zł 💰

W parku rosną blisko 300-letnie dęby. Dzięki unijnym pieniądzom odnowiona zostanie centralna łąka, a specjaliści zadbają o stare drzewa. Alejki zyskają też nowe oświetlenie ✨

To miejsce z historią sięgającą XVII wieku, a teraz zyska drugie życie!

Więcej w artykule - link w pierwszym komentarzu:

Miejsce / historia: Promenada w TrzebiechowieJeszcze krótko po II wojnie światowej pas zieleni biegnący wzdłuż dzisiejsz...
01/08/2026

Miejsce / historia: Promenada w Trzebiechowie

Jeszcze krótko po II wojnie światowej pas zieleni biegnący wzdłuż dzisiejszej Alei Lipowej w Trzebiechowie nazywano Promenadą. Taką właśnie nazwę możemy zobaczyć na prezentowanej poniżej historycznej pocztówce.

Nie była to nazwa przypadkowa. Promenada oznaczała reprezentacyjną aleję spacerową – miejsce przeznaczone do codziennych przechadzek mieszkańców, otoczone zielenią oraz zabudową nadającą jej szczególny charakter.

Po dziś dzień wzdłuż dawnej Promenady znajdują się domy, a część z nich zachowała swój pierwotny kształt. Gdy spojrzymy na ten fragment Trzebiechowa współcześnie – na tę samą część, która widoczna jest na pocztówce – zauważymy, że choć zabudowa jest skromniejsza niż w dużych miastach, to jej forma architektoniczna, proporcje i układ wyraźnie nawiązują do miejskich kamienic.

Dzięki temu ta część miejscowości ma nieco miejski charakter, wyróżniający ją na tle wielu okolicznych wsi. Być może był to zamierzony efekt – stworzenie przestrzeni bardziej reprezentacyjnej, łączącej funkcję spacerową z elegancką zabudową.

Czy wiedzieliście, że to miejsce jeszcze po wojnie nazywano Promenadą? A może w rodzinnych wspomnieniach zachowały się historie, fotografie lub opowieści związane z tą częścią Trzebiechowa?

Festiwal Rzeki Literatury  zbliża się wielkimi krokami. Już sama zapowiedź programu budzi ogromną radość, a równie silne...
29/07/2026

Festiwal Rzeki Literatury zbliża się wielkimi krokami. Już sama zapowiedź programu budzi ogromną radość, a równie silne wrażenia zapewne na gościach zrobią miejsca, które wkrótce staną się przestrzenią spotkań z literaturą i ważnymi społecznie tematami. Lubuskie parki pełne zieleni oraz wyjątkowe wnętrza, pełne historii i niepowtarzalnego klimatu, będą gościć wybitne osobowości, twórców oraz osoby połączone wrażliwością, nie tylko do słowa :).
To szczególny czas spotkań, inspiracji, odkrywania miejsc, osób i samego siebie. Zachęcamy, aby przy okazji Festiwalu odwiedzić również Trzebiechów – miejscowość o bogatej historii, pięknej architekturze i niezwykłych zakątkach. Do zobaczenia na Festiwalu 🍀

Pierwsza edycja Festiwalu Rzeki Literatury odbędzie się od 20 do 23 sierpnia 2026 roku w Klenicy, Bojadłach, Zielonej Górze i w Zatoniach.

Miejsce/ Historia : Mauzoleum Książąt Reuss w Podlegórzu Od wielu lat miejsce spoczynku członków rodziny von Reuss w Pod...
25/07/2026

Miejsce/ Historia : Mauzoleum Książąt Reuss w Podlegórzu

Od wielu lat miejsce spoczynku członków rodziny von Reuss w Podlegórzu określane jest mianem mauzoleum. Nazwa ta pojawia się w karcie ewidencyjnej zabytku z lipca 1976 roku. Stanowi to potwierdzenie, że określenie „Mauzoleum Książąt Reuss” wywodzi się z historycznej dokumentacji konserwatorskiej i funkcjonuje w obiegu od dziesięcioleci, a nie jest współczesnym nazewnictwem.
Mauzoleum zostało wzniesione około 1906 roku jako miejsce wiecznego spoczynku przedstawicieli książęcego rodu Reuss – dawnych właścicieli dóbr trzebiechowskich. Zgodnie z kartą ewidencyjną obiekt reprezentuje styl neoromański i został wykonany z granitu, piaskowca oraz cegły. Charakterystyczne arkady, kamienne kolumny i sklepienia nadają mu monumentalny oraz wyjątkowy charakter.
W dokumentacji konserwatorskiej wskazano osoby pochowane w mauzoleum:
⚜️ Heinricha VII Reussa (1825–1906),
⚜️ Marię Aleksandrynę Reuss (1848–1922) – fundatorkę sanatorium w Trzebiechowie,
⚜️ Heinricha XXIV Reussa (1878–1927).
Karta ewidencyjna zawiera również informację, że krypta była zamknięta i niedostępna, a według ówczesnych ustaleń przypuszczano, iż nie została naruszona.
Historia tej rodziny jest nierozerwalnie związana z Trzebiechowem i jego okolicami – obejmuje rozwój majątku, powstanie sanatorium oraz liczne inicjatywy, które do dziś pozostają trwałym elementem krajobrazu kulturowego regionu. Jest nie tylko miejscem pamięci o dawnych właścicielach Trzebiechowa, lecz także istotnym świadectwem historii osób, które żyły na tym terenie.

Źródło: NID, Karta ewidencyjna zabytku „Mauzoleum”, Podlegórz, oprac. Dorota Tuczyńska, maj 1976 r.; autor zdjęć: W. Radomski.

22/07/2026

Społeczne miejsca dziedzictwa, historia i tożsamość regionu, izby pamięci...o tym rozmawialiśmy kilka dni temu w Zielonej Górze. Jeśli są tu regionaliści, których interesuje ten temat zachęcamy do kontaktu i współpracy z Fundacja Ari Ari lub do kontaktu z nami.
Miłego wieczoru 🍀
Fundacja Scheda

Adres

Ptasia
Trzebiechów
66-132

Strona internetowa

Powiadomienia

Bądź na bieżąco: wyślemy Ci e-mail, gdy Trzebiechów- Historia, Ludzie, Miejsca opublikuje nowości i promocje. Twój adres e-mail nie zostanie wykorzystany do żadnego innego celu, a subskrypcję możesz anulować w dowolnym momencie.

Skróty

Udostępnij