Towarzystwo Naukowe w Toruniu

16/06/2026

️💥 W imieniu Komisji Filozoficznej II Wydziału Towarzystwa serdecznie zapraszamy na konferencję "John Locke and His Contemporaries" [🧓 and His👨‍🦳👩‍🦲👩‍🦰👩‍🦳👱‍♂️👨🧒👴👧], która odbędzie się w bibliotece Wydziału Filozofii i Nauk Społecznych (harmonijka, ul. Fosa Staromiejska 1a) w dniach 18-20 czerwca. Program spotkania dostępny jest tutaj:⬇️⬇️⬇️

📚 John Locke and His Contemporaries – konferencja międzynarodowa 🏛️

Zapraszamy wszystkich zainteresowanych na międzynarodową konferencję „John Locke and His Contemporaries”, która odbędzie się w dniach 18–20 czerwca w Instytut Filozofii UMK.

Konferencja odbywa się w ramach prac objętych projektem „Filozofia brytyjska XVII i XVIII w.” Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki (Uniwersalia 2.2), pod auspicjami Polskiego Towarzystwa Filozoficznego Oddział Toruń, Towarzystwa Naukowego w Toruniu oraz kwartalnika „Ruch Filozoficzny”.

📍 Miejsce obrad: czytelnia biblioteki Wydziału Filozofii i Nauk Społecznych (harmonijka), ul. Fosa Staromiejska 1a.

📅 Szczegółowy program:
https://www.filozofia.umk.pl/katedra-historii-filozofii/john-locke-and-his-contemporaries/

Głównym celem projektu jest przygotowanie pierwszych polskich edycji dziesięciu dzieł należących do kanonu nowożytnej filozofii brytyjskiej, autorstwa m.in. Johna Locke’a, Thomasa Hobbesa, Francisa Hutchesona, Anthony’ego Collinsa, Shaftesbury’ego, Johna Tolanda, Richarda Burthogge’a i Arthura Colliera.

W projekcie brali udział: Tomasz Gliński, Adam Grzeliński (kierownik), Dariusz Kucharski, Monika Michałowicz, Alicja Pietras, Justyna Van den Abbeel, Krzysztof Wawrzonkowski oraz Bartosz Żukowski.

📖 Wszystkie edycje zostały przygotowane przez Wydawnictwo Naukowe UMK i ukazały się w serii „Klasyka Filozofii”:
https://wydawnictwo.umk.pl/serie-wydawnicze/klasyka-filozofii?page=1&line=12&sort=desc

Pokłosiem projektu jest także numer tematyczny kwartalnika „Ruch Filozoficzny” poświęcony nowożytnej filozofii brytyjskiej (2/2026, w opracowaniu wydawniczym).

Serdecznie zapraszamy do udziału w konferencji i do wspólnej refleksji nad filozofią brytyjską XVII i XVIII wieku! 🎓✨

02/06/2026

Dokładnie za tydzień, 9 czerwca 2026 r., wystartuje 3. Toruński Piknik Archiwalny, a ostatnie spotkanie organizacyjne przed tym wydarzeniem odbyło się właśnie u nas :)

Zachęcamy do udziału w pikniku!

W TNT tego dnia czekać będą na Was:
- godz. 9.00-11.00 - warsztaty kaligrafii organizowane przez Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu i Stowarzyszenie Archiwistów Polskich Oddział w Toruniu
Szczegóły i zapisy: https://tpa.torun.ap.gov.pl/warsztaty-z-kaligrafii

- godz. 11.00-12.00 - zwiedzanie archiwum i biblioteki prof. Konrada Górskiego, prowadzenie dr hab. Joanna Kamper-Warejko, prof. UMK

To już tradycja. Ostatnie spotkanie organizacyjne przed Piknikiem musi odbyć się w gościnnych progach Towarzystwo Naukowe w Toruniu. 🤝

Dopinamy szczegóły, dzielimy się doświadczeniem i wspieramy koleżeńską pomocą. Razem tworzymy 📜 III Toruński Piknik Archiwalny | Toruń Miastem Archiwistów 🥰

na zdjęciu: Beata Herdzin (Archiwum Państwowe w Toruniu), Marlena Jabłońska (Wydział Nauk Historycznych UMK), Anna Ambon (Muzeum Okręgowe w Toruniu), Alicja Grabowska-Lysenko (Towarzystwo Naukowe w Toruniu), Alina Ossowska (Sąd Okręgowy w Toruniu), Edyta Bocianiak (Kujawsko-Pomorska Izba Adwokacka w Toruniu), Agnieszka Rosa (Wydział Nauk Historycznych UMK), Jolanta Jakubowska (Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu), Bożena Kierzkowska (Archiwum Uniwersytetu Mikołaja Kopernika), Anna Południak-Chorążyczewska (Stowarzyszenie Archiwistów Polskich Oddział w Toruniu), Izabela Różyńska (Powiatowy Urząd Pracy dla Miasta Torunia), Mateusz Superczyński (Archiwum Państwowe w Toruniu), Janusz Bonczkowski (Stowarzyszenie Archiwistów Polskich Oddział w Toruniu, Archiwum Państwowe w Toruniu) Franciszek Rutkowicz (Stowarzyszenie Chełmińskie Przedmieście - Tu Mieszkam), Piotr Mucha (Fundacja Generał Elżbiety Zawackiej), Szymon Różyński (Archiwum Wojskowe w Toruniu), Andrzej Cyrwus (Sąd Okręgowy w Toruniu), Mateusz Chodziak (Kujawsko-Pomorska Izba Adwokacka w Toruniu), Hadrian Ciechanowski (Wydział Nauk Historycznych UMK, Stowarzyszenie Archiwistów Polskich Oddział w Toruniu).

📸 Ula Sęczyk-Bonczkowska / Dział Promocji i Komunikacji Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu

18/05/2026

Biblioteka Pedagogiczna im. gen. bryg. prof. Elżbiety Zawackiej w Toruniu i Komisja Filologiczna Towarzystwa Naukowego w Toruniu serdecznie zapraszają do udziału w wykładzie online: Niedźwiedź Wojtek – postać historyczna i literacka.

Wydarzenie odbędzie się na platformie ClickMeeting 21 maja 2026 r. (czwartek), godz. 17:00-18:00.

Wykład wygłosi dr Marcin Lutomierski z Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.

Udział w wykładzie jest bezpłatny. Liczba miejsc jest ograniczona, obowiązuje wcześniejsza rejestracja.

Formularz rejestracyjny: https://biblioteka.clickmeeting.com/niedzwiedz-wojtek-postac-historyczna-i-literacka-wyklad-online/register

🐻📖🐻📖🐻

Niedźwiedź Wojtek istnieje w historii i legendzie. Bohaterski miś-żołnierz armii dowodzonej przez gen. Andersa ma już pomniki w Polsce i na świecie, przedstawienia teatralne, filmy, piosenki, programy telewizyjne, audycje radiowe, podcasty internetowe, grę planszową, gadżety, a nawet piwo. Jednak w upowszechnianiu informacji i podań na jego temat wciąż istotną rolę pełnią literackie opowieści adresowane do różnych grup wiekowych. Wykład będzie dotyczył przede wszystkim tych utworów.

Losy niedźwiedzia Wojtka w zaskakujący sposób połączyły się z losami tysięcy Polaków: zesłańców, którzy stali się żołnierzami walczącymi za ojczyznę, choć daleko od jej granic. Zarówno on, jak i wielu z nich było sierotami, a także nigdy nie wróciło w rodzinne strony.

dr Marcin Lutomierski – filolog, badacz i popularyzator literatury i kultury polskiej, zastępca dyrektora Wydawnictwa Naukowego Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, członek Pracowni Badań Kultury i Literatury Dziecięco-Młodzieżowej na Wydziale Humanistycznym UMK, członek kilku towarzystw naukowych, przewodniczący Komisji Filologicznej Towarzystwa Naukowego w Toruniu, współpracownik instytucji doskonalących nauczycieli języka polskiego w kraju i za granicą, juror konkursów literackich i recytatorskich dla dzieci i młodzieży.

18/05/2026

Zachęcamy do zapoznania się z fotorelacją z IV konferencji naukowej z cyklu "Editiones sine fine...", która odbyła się w dniach 14-15 maja w Sali Kolumnowej TNT.

Współorganizatorami konferencji byli: Towarzystwo Naukowe w Toruniu, Kujawsko-Pomorskie Centrum Naukowo-Technologiczne im. prof. Jana Czochralskiego sp. z o. o., Instytut Historii i Achiwistyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz Instytut Historii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Organizacja konferencji uzyskała wsparcie finansowe Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach programu Wektory Nauki oraz Regionalnej Sieci Laboratoriów INNO-NET.

Projekt finansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Programu Wektory Nauki.

Projekt „Utworzenie Kujawsko-Pomorskiego Centrum Naukowo-Technologicznego im. Jana Czochralskiego: Regionalna Sieć Laboratoriów INNO-NET” współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Funduszy Europejskich dla Kujaw i Pomorza na lata 2021-2027

14/05/2026

W imieniu Komisji Filozoficznej II Wydziału TNT 26 maja w godz. 15.00-19.00 zapraszamy wszystkich zainteresowanych do siedziby Towarzystwa przy Wysokiej 16 na otwartą studencką sesję naukową.

To kolejne Spotkanie Filozoficzne w Towarzystwie Naukowym, podczas którego dyskutujemy problemy zawarte w wybranych tekstach filozoficznych.
Przyjdźcie, zadawajcie pytania naszym prelegentom😀.

Program spotkania:

➡️Obrona dogmatyzmu, cnota konfliktowości – heretycy i ortodoksi G.K. Chestertona (Makary Korać)
➡️Kropki i kreski - o pięknie w sztuce (Marta Rochnińska)
➡️Rozum, cnota, egoizm - o wyklętej koncepcji etyki Ayn Rand (Krystian Nowik)
➡️Kim był A.A.C. Shaftesbury? (Sebastian Kowalewski)
➡️Swobodna improwizacja jako filozoficzne zdziwienie w czasie kairotycznym (Maciej Karmiński)
➡️Tożsamość osoby i natura wiary w filozofii Richarda Swinburne’a (Michał Kłosowski)
➡️Teodycea A. Plantingi na podstawie „God, Freedom & Evil” (Szymon Rosiński)

Szczegóły: https://www.filozofia.umk.pl/?id=45618

Organizatorzy: Towarzystwo Naukowe w Toruniu, Instytut Filozofii UMK oraz Toruński Oddział Polskiego Towarzystwa Filozoficznego Pokaż mniej

14/05/2026

Już dziś, 14 maja o godzinie 9.00 w Sali Kolumnowej gmachu TNT przy ul. Wysokiej 16 startują obrady IV konferencji naukowej z cyklu "Editiones sine fine...", współorganizowanej przez Towarzystwo Naukowe w Toruniu, Kujawsjko-Pomorskie Centrum Naukowo-Technologiczne im. prof. Jana Czochralskiego sp. z o. o., Instytut Historii i Achiwistyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu oraz Instytut Historii Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach.

Organizacja konferencji uzyskała wsparcie finansowe Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach programu Wektory Nauki oraz Regionalnej Sieci Laboratoriów INNO-NET, za co jesteśmy niezwykle wdzięczni!

P R O G R A M K O N F E R E N C J I

14.05. CZWARTEK

Panel I: Wykorzystanie sztucznej inteligencji i zaawansowanych metod komputerowych w edytorstwie źródeł historycznych

09.00-10.45
- Grzegorz Kaczmarek (Kujawsko-Pomorskie Centrum Naukowo-Technologiczne im. prof. Jana Czochralskiego sp. z o.o.), Sztuczna Inteligencja w służbie dziedzictwa i administracji publicznej oraz możliwości wykorzystania Regionalnej Sieci Laboratoriów INNO-NET do stworzenia asystenta AI
- Adam Zapała, Urszula Zachara-Związek (IH PAN), Jak tworzyć edycje źródeł historycznych w erze "sztucznej inteligencji"?
- Anna Zajchowska-Bołtromiuk (Centrum Studiów Mediewistycznych KUL), Drukować czy nie drukować? O zasadności edycji drukowanych w erze cyfrowej
- Dyskusja
10.45-11.15 przerwa na kawę
11.15-13.00
- Marek Słoń (Ośrodek Badań nad Geografią Historyczną Kościoła w Polsce KUL), Relacje między krytyczną edycją źródłową a udostępnieniem danych badawczych
- Janusz Bonczkowski (AP Toruń), Księgi pruskie w Internecie - nowa odsłona
- Jacek Suty (Politechnika Bydgoska), Architektura cyfrowej pamięci: Wyzwania informatyczne w budowie portalu ksiegipruskie.pl
- Dyskusja
13:00-14.30 przerwa obiadowa

Panel II: Bieżące projekty i problemy metodologiczne

14.30-16.15
- Mateusz Superczyński (AP Toruń), Projekt „Fontes Elbingensis” – problemy i doświadczenia edytorskie
- Janusz Łosowski (UMCS), Charakterystyka wartości edytowanych źródeł – czynność zbędna czy też konieczność?
- Janusz Grabowski (AGAD oraz Instytut Historii UKSW), Nowe edycje źródłowe i propozycje badawcze do dziejów Mazowsza. Rozważania historyka w 500 - rocznicę wygaśnięcia Piastów mazowieckich
- Dyskusja
16.15-16.45 przerwa na kawę
16.45-18.00
- Anna Skolimowska, Katarzyna Jasińska-Zdun (Artes Liberales UW), Korpus Tekstów i Korespondencji Jana Dantyszka jako źródło do itinerarium dyplomaty i biskupa
- Maciej Zdanek (Archiwum UJ), Diariusze profesorów Uniwersytetu Krakowskiego z XVI-XVII wieku. Edycje i wyzwania
- Dyskusja

15.05. PIĄTEK

08.30-10.15
- Tomasz Kempa (UMK), Edycje źródłowe w ramach serii wydawniczej "Monumenta Magni Ducatus Lithuaniae" - idea powstania serii, dotychczasowa realizacja i dalsze plany
- Anna Salina (IH PAN), Wawrzyniec Orliński (Muzeum Historyczne w Legionowie), Zbiór listów administratora dóbr Nieporęt Stanisława Gucego do kasztelanowej krakowskiej Elżbiety Sieniawskiej z lat 1720-1726. Zarys projektu edytorskiego
- Krzysztof Syta (UMK), Korespondencja Andrzeja Gieszkowskiego, komisarza dóbr podlaskich Branickich, z Izabelą z Poniatowskich Branicką. Edytorska fanaberia czy pożyteczna edycja?
- Dyskusja
10.15-10.45 przerwa na kawę
10:45-12.00
-Wiesław Nowosad (UMK), Marcin Frąś (AP Bydgoszcz), Maleficum ne patiaris vivere super terram” edycje źródeł i materiałów do procesów o czary z zasobu Archiwum Państwowego w Bydgoszczy – założenia koncepcyjne
- Bogdana Petryszak (Centralne Państwowe Archiwum Historyczne we Lwowie), Księgi metrykalne i sposoby ich publikacji: problem wyboru
- Dyskusja
12.00-13.15 przerwa obiadowa

Panel III: Edytorstwo źródeł epigraficznych, problemy dydaktyki edytorstwa źródeł historycznych

13.15-14.30
- Marceli Tureczek (Uniwersytet Zielonogórski), Polska epigrafika na rozdrożu. Dlaczego źródła epigraficzne nie są przedmiotem badań polskich historyków?
- Paweł Madejski (UMCS), Nowa instrukcja wydawania świadectw epigraficznych - najważniejsze postulaty
- Dyskusja
14.30-15.00 przerwa na kawę
15.00-16.30
- Hanna Rajfura (UW), Dydaktyka edytorstwa źródeł historycznych w Polsce – stan i wyzwania
- Adam Danilczyk (IH PAN), Jak współcześnie wydawać źródła - digitalizacja, edycja cyfrowa czy edycja "klasyczna"? Problemy metodologiczne na przykładzie korespondencji dyplomatycznej Stanisława Augusta
- Dyskusja
- Podsumowanie obrad

_______________________________________
Projekt finansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Programu Wektory Nauki.

Projekt „Utworzenie Kujawsko-Pomorskiego Centrum Naukowo-Technologicznego im. Jana Czochralskiego: Regionalna Sieć Laboratoriów INNO-NET” współfinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach Funduszy Europejskich dla Kujaw i Pomorza na lata 2021-2027

05/04/2026

Z ogromnym żalem przyjęliśmy informację o śmierci dr Cecylii Iwaniszewskiej - honorowej członkini naszego Towarzystwa, bez wątpienia jednej z najbardziej oddanych i zasłużonych dla naszej organizacji osób.

Będzie nam niezwykle brakowało jej obecności, wielkiej serdeczności, pasji i ogromnego zaangażowania w działalność Towarzystwa.

Cześć jej pamięci.

17/03/2026

W naszym sklepie internetowym dostępna jest książka "Średniowieczne malowidła ścienne w katedrze kwidzyńskiej : Problematyka historyczna, zabytkoznawcza i konserwatorska" autorstwa Juliusza Raczkowskiego.

Książka jest pierwszą monografią jednego z największych zespołów średniowiecznych malowideł ściennych w Europie Środkowo-Wschodniej. Zawiera ona pełny katalog malowideł wraz z ich analizą historyczno-artystyczną, dokumentacją fotograficzną, historyczną ikonografią oraz wynikami badań konserwatorskich.

Cena: 80 zł

Niebawem dostępna będzie w sprzedaży także anglojęzyczna wersja tej publikacji.

Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w ramach Programu Doskonała Nauka II