29/07/2026
Czasami trafiam na dyskusję o tym, czy Placówki Opiekuńczo-Wychowawcze (POW) powinny być czy nie.
Czy są drogie w utrzymaniu czy nie.
Nie jestem przeciwnikiem placówek opiekuńczo-wychowawczych. One są potrzebne.
Są dzieci, które wymagają opieki interwencyjnej, specjalistycznej lub terapeutycznej. Są sytuacje, w których placówka jest koniecznym elementem systemu pieczy zastępczej.
Nie zgadzam się jednak z często powtarzanym argumentem, że placówki są „bardzo drogie”, a rodzinna piecza zastępcza jest „tania”.
Placówki nie pokazują, że opieka nad dzieckiem kosztuje za dużo.
Placówki pokazują, ile naprawdę kosztuje zapewnienie dziecku całodobowej, bezpiecznej opieki.
W 2026 roku średni miesięczny wydatek na jedno dziecko w placówkach w Szczecinie wynosi najczęściej od ponad 10 do niemal 15 tysięcy złotych. Przykładowo: 10 836 zł w „Domu na wzgórzu”, 12 937 zł w placówce specjalistyczno-terapeutycznej „Dom pod platanami” oraz 14 850 zł w „Tęczowym domku”.
W powiecie sławieńskim jest to od 11 274,04 zł do 13 245,29 zł miesięcznie na dziecko.
W placówkach w Wisełce i Lubinie – odpowiednio 11 343,57 zł oraz 11 737,82 zł.
W Regionalnej Placówce Opiekuńczo-Terapeutycznej w Dębnie koszt wynosi 17 250,34 zł miesięcznie na jedno dziecko.
W placówce wszystko jest policzone.
Policzone są wynagrodzenia pracowników, zastępstwa, urlopy, nocne dyżury, administracja, księgowość, szkolenia i pomoc specjalistów.
Policzone są również:
remonty budynku, wyposażenie pokoi, wymiana mebli, sprzęt AGD, ogrzewanie, prąd, woda, środki czystości, żywność, odzież, leki, zajęcia dodatkowe, wyjazdy, wakacje, bilety, samochód, jego ubezpieczenie, naprawy i paliwo.
Kiedy zepsuje się pralka w placówce, nie kupuje jej za własne pieniądze wychowawca.
Kiedy trzeba wyremontować łazienkę, dyrektor nie bierze prywatnego kredytu.
Kiedy dzieci jadą na wycieczkę, pracownik nie płaci za paliwo z własnej pensji.
Kiedy samochód wymaga naprawy, koszt nie jest przerzucany na rodzinę pracownika.
W rodzinie zastępczej i rodzinnym domu dziecka wiele z tych kosztów nie znika.
One nadal istnieją.
Tyle że często przestają być widoczne w publicznych zestawieniach, ponieważ są pokrywane z prywatnych pieniędzy, prywatnego majątku i pracy osób prowadzących rodzinną pieczę.
Dom trzeba ogrzać.
Dach trzeba naprawić.
Łazienki trzeba remontować.
Pralki, lodówki i łóżka trzeba wymieniać.
Dzieci trzeba wozić do szkół, lekarzy, terapeutów, sądów, na kontakty z rodziną i zajęcia dodatkowe.
Potrzebny jest odpowiednio duży samochód. Trzeba go kupić, ubezpieczyć, tankować i naprawiać.
Dzieci potrzebują również wakacji, wycieczek, rozwijania zainteresowań i zwyczajnego życia rodzinnego. Tego wszystkiego, co pozwala im nie tylko przetrwać, ale również odbudowywać poczucie bezpieczeństwa i własnej wartości.
Dlatego rodzinna piecza zastępcza nie jest tania.
Ona bywa jedynie niedoszacowana.
Różnica polega na tym, że w placówce koszty są oficjalnie wykazane, natomiast w rodzinnej pieczy ogromna część kosztów zostaje ukryta w prywatnym budżecie rodziny.
System oszczędza więc nie dlatego, że dzieci w rodzinach zastępczych i rodzinnych domach dziecka mają mniejsze potrzeby.
Oszczędza dlatego, że część rachunku płacą osoby, które zdecydowały się przyjąć je do własnego domu.
I właśnie nad tym powinna rozpocząć się poważna dyskusja o finansowaniu pieczy zastępczej.
Nie o tym, która forma pieczy jest „tańsza”.
Tylko o tym, ile naprawdę kosztuje odpowiedzialna opieka nad dzieckiem i kto dziś ponosi ten koszt.
(przemyślenia własne - Michał Krajnik , zdjęcie wygenerowane )