09/04/2026
Dlaczego osobiście nie jestem fanką systemu kaucyjnego?
W przestrzeni publicznej krąży taka opinia, że system kaucyjny jest odpowiedzią XXI wieku na nadprodukcję plastiku i jej prawidłowy obieg w produkcji.
Przy okazji dzisiejszych konferencji prasowych Konfederacja w całej Polsce, a w tym i Nowa Nadzieja - Szczecin , napiszę parę słów ode mnie.
Jeśli chodzi o recykling, nie mam żadnych wątpliwości, że jest to dobry zabieg i potrzebny. Będąc w wieku szkolnym załapałam się jeszcze na wielkie zbiórki makulatury, które angażowały szkolne społeczności i uczyły pracy społecznej.
Zacznijmy od tego, że od dłuższego już czasu w Polsce funkcjonuje już segregacja śmieci. Nie ma już chyba osoby, która koloru śmietnika nie potrafiłaby przyporządkować danemu materiałowi. W tym czasie niestety znacznie wzrosły koszty wywozu śmieci, które ponosimy wraz z tym zwiększeniem wrażliwości na środowisko. Czy butelkomaty obniżą te koszty? Wręcz przeciwnie. Kolorowe śmietniki zostają, a jedynie uzupełnione zostają o kolejny krok "w drodze o lepsze jutro".
Czy wiecie, że na świecie istnieją profesjonalne wysypiska śmieci, wyposażone w zaawansowane systemy sortowania i recyklingu różnych materiałów? Brzmi jak XXI wiek? Dla mnie tak.
A jaki mam problem z butelkomatami? Muszę zaznaczyć, że z systemem tym było mi dane mierzyć się przez 5 lat mieszkania w Niemczech i jako przykładny imigrant w nie swoim państwie stosowałam się do wszelkich reguł. Z tego czasu wyniosłam konkretne spostrzeżenia.
1. Jeśli pijesz wodę butelkowaną, potrzeba sporo dodatkowego miejsca w kuchni, ponieważ kaucję odzyskasz tylko z butelki nie zgniecionej. Ponieważ jest to rodzaj odpadu bardzo objętościowego, zwykły dodatkowy kosz pod zlewem niestety się nie sprawdzi, ponieważ tam zwykle już stoi śmietnik na odpady mieszane oraz przynajmniej "plastiki ogólne".
2. W tygodniowym cyklu regularnie wybierasz się do najbliższego supermarketu znanej marki. Co prawda w Niemczech w niektórych mniejszych sklepach, np. stacjach beznynowych, istnieje możliwość przekazania pojedynczej puszki czy butelki - tak ręka do ręki, jest to raczej rzadko praktykowane i przekazanie całej torby niemile widziane. SYSTEM PREFERUJE SUPERMARKETY PONAD MAŁYMI SKLEPIKAMI.
3. Przygotuj się na awarie systemu w sklepach, szukanie pracownika w celu odblokowania czy opróżnienia maszyn, stanie w kolejkach, stanie w miejscu, z którego śmierdzi (butelki po słodkich napojach przetrzymywane po kilka dni również są objęte systemem kaucyjnym, a co się dzieje za ścianą butelkomatu wiedzą już chyba tylko pracownicy supermarketów).
4. Uprzejmi Samarytanie specjalnie zostawiają puste puszki i butelki przy śmietnikach na mieście, zamiast umieścić je w środku. Funkcjonuje nowy zawód "butelkozbieracza".
5. Butelka w trasie. Zdarzało mi się przyjechać z niemiecką butelką do Polski i podejmować decyzję o zabraniu jej w drogę powrotną lub wyrzuceniu do zwykłego recyklingu w Polsce. Zdarzało mi się kupić smoothie na mieście i nie mając żadnej torebki chodzić z tą butelką aż do następnego sklepu. Jestem przekonana, że wiele tego typu podróżnych opakowań trafia zwykle właśnie na ulicę jako upokarzająca niejako forma datku dla ubogich.
W podsumowaniu pragnę zauważyć, że jestem zwolenniczką rozwoju technologicznego i usprawnień dnia codziennego. W mojej teorii butelkomaty powstały, byśmy mieli zapewnioną formę partycypacji w walce o ekologię, ale nie z jakiś dobrych pobudek, a ze względu na większe koszty, które musiałyby być poniesione w rozwiązaniach na szerszą skalę. Być może nie bez znaczenia ma tu również lobby sklepów wielkopowierzchniowych.
CZY JESTEŚMY EKOLOGICZNI?
Jednocześnie propaguje się w społeczeństwie konsumpcjonizm, który z perspektywy państwa przynosi zysk i wzrost PKB. Stąd cała kultura fast fashion, przemijające mody, owoce i warzywa opakowane po dziesięciokroć w opakowania plastikowe dla przykucia uwagi.
Jeśli świadomie zaczniemy dokonywać wyborów zakupowych i starali się wykorzystywać to, co mamy w sposób kreatywny i wielorazowy, przyniesie to lepsze efekty niż wyrzucenie butelki w lidlu zamiast do żółtego kosza na podwórku.
A Wy co myślicie? Macie już swoje ulubione torby na butelki do sklepu? 🛍️
