29/05/2026
- ŚWIĘTO KASZUBSKIEJ NAUKI W SZCZECINIE 28.05.2026 –
Drodzy Przyjaciele,
Śpieszymy do was z relacją z prawdziwego święta kaszubskiej nauki jake miało miejsce w ostatni czwartek tj. 28.05.2026 w Szczecinie.
Złożyły się na to dwa wydarzenia:
- wręczenie nagród prof. Huberta Bronka za wybitne zasługi pod egidą Uniwersytetu Szczecińskiego prof. dr hab. Józefowi Borzyszkowskiemu oraz Instytutowi Kaszubskiemu w Gdańsku pod dyrekcją prof. dr hab. Cezarego Obracht-Prondzyńskiego
- wykład prof. dr hab. Cezarego Obracht-Prondzyńskiego pt. „Socjologiczny portret Kaszubów. Dawniej i dziś”.
Pierwsze wydarzenie miało miejsce o godz. 12:00 w Sali Senatu Uniwersytetu Szczecińskiego w budynku Rektoratu przy Al. Jana Pawła. W uroczystej oprawie, w obecności członków senatu Uniwersytetu, zaproszonych gości, przedstawicieli społeczności kaszubskiej w Szczecinie oraz rodziny prof. Borzyszkowskiego, wygłoszono laudacje poświęcone laureatom. Laudację dla prof. Borzyszkowskiego wygłosił dr inż. Marek Tałasiewicz były wojewoda szczeciński a laudację dla Instytutu Kaszubskiego i prof. Obracht-Prondzyńskiego prof. Kazimierz Kozłowski były dyrektor Archiwum Państwowego w Szczecinie i wykładowca akademicki.
Po laudacjach, laureaci nagród wygłosili podziękowania. Prof. Borzyszkowski z charakterystyczną sobie swadą i humorem nakreślił swoją ścieżkę i intelektualnych przewodników, którzy wiedli i inspirowali go na jego „kaszubskiej drodze”. Przewodnim wątkiem była idea wielkiego Pomorza. Nawiązał do myśli i spuścizny Jana Karnowskiego, Gerarda Labudy oraz Aleksandra Majkowskiego. Nic chyba lepiej nie odda miłości jaką ten wybitny naukowiec darzy Kaszuby i Pomorze jak fakt, że swoje wystąpienie okrasił licznymi wierszmi wygłoszonymi w rodnô mòwie. Jak skonstatował Marek Tałasiewicz: „...odebrać prof. Borzyszkowskiemu Kaszuby to jak odebrać mu cząstkę duszy...”. Sam fakt wybrzmienia żywego języka kaszubskiego w murach szczecińskiej uczelni jest dodatkowym akcentem wzmaniającym wielowymiarowość znaczeń tego wydarzenia.
Następne wystąpienie wygłosił prof. Cezary Obracht-Prondzyński. Z wrodzonym dowcipem i dystansem opisał ideę i misję Instytutu Kaszubskiego, którego przewodnictwo przejął po jego współtwórcy i pierwszym prezesie, prof. Borzyszkowskim. Instytut Kaszubski powstał na gruncie spuścizny prof. Gerarda Labudy i jest narzędziem kontynuacji i rozwoju jego dorobku naukowego. Prof. Obracht-Prondzynski nawiązał do projektów i przedsięwzięć Instytutu m.in. inicjatywie EtnoTank, która jest oryginalną koncepcją wykorzystującą zasady działania think-tank’ów ale zorientowanej na etniczność. Innym przykładem jest projekt Foresight 2050, czyli kreślenie scenariuszy rozwoju kaszubszczyzny w najbliższych dwóch dekadach.
Drugie wydarzenie tego dnia miało miejsce o godz. 17:00 w Sali Anny Jagiellonki na Zamku Książąt Pomorskich. W towarzystwie licznie zebranej publiczności, prof. Obracht-Prondzyński wygłosił wykład pt. „Socjologiczny portret Kaszubów. Dawniej i dziś”. Dzięki niezwykłemu talentowi i charyzmie profesora skomplikowany i wymagający temat dotyczący socjolgii i badań statystycznych stał się intelektualną przygodą, która aktywnie wciągnęła widzów i sprowokowała wiele pytań. Kwestie budzącej się tożsamości w realiach wolnej Polski, zagrożenia dla kultury kaszubskiej jak i możliwe scenariusze jej rozwoju były głównymi wątkamiu prelekcji. Dyskusję prowadziła koleżanka z naszego oddziału ZKP dr. Dorota Kowalewska. Publiczność pytała o genezę i modus operandi EtnoTanku, o skandaliczne tezy wygłaszane w przestrzeni publicznej po wręczeniu pięcioksięgu Pisma Świętego przetłumaczonego na język kaszubski Papieżowi Leonowi XIV przez Premiera RP Donalda Tuska oraz o możliwości współpracy i nakierowania działań Instytutu Kaszubskiego i EtnoTanku również na Pomorze Zachodnie.
Był to niewątpliwie udany dzień, dzień wielkich myśli, dzień nauki, dzień pogodny, dzień kaszubski.
Relację tę pozwolę sobie zakończyć sentencją z emblematu, którym został uhonorowany prof. Borzyszkowski: „...Semper Te Ipsum, Pro Publico Bono…”
